Ana içeriğe atla

Home

soL Haber'de reklam yok, sadece haber var. Bunu birlikte sürdürüyoruz. Abone olarak desteğinizi gösterin.

Yükleniyor...

Ukrayna pazarlığında yeni aşama: Avrupa masaya dönme arayışında

Berlin'de bir araya gelen Ukrayna'ya destek veren ülkeler, Rusya'yla yürütülecek yeni müzakerelere Avrupa'nın da katılmasını istedi. ABD'nin NATO'nun 5. maddesine benzer "güvenlik garantileri" önerisi gündeme gelirken, Moskova bu formüle karşı çıktı. Avrupa ülkeleri, savaşın sona erdirilmesine yönelik pazarlıklarda kendi ağırlıklarını korumaya çalışıyor.

Dış Haberler

Yayın Tarihi: 20.11.2026 , 12:28

ABD arabuluculuğunda Rusya ve Ukrayna arasında yürütülen görüşmelerde yeni bir aşamaya geçilmesi gündemde. 

Almanya'nın başkenti Berlin'de dün bir araya gelen Ukrayna'ya destek veren ülkeler, Rusya'yla yapılacak yeni müzakerelerde Avrupa'nın da doğrudan yer alması konusunda ortak tutum açıkladı.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, görüşmelerin yakında yeniden başlayabileceğini belirtirken Avrupa'nın müzakere heyetinde Almanya, Fransa, İngiltere, Polonya ve İtalya'nın yer alacağını söyledi. Görüşmeler için Birleşik Arap Emirlikleri gibi tarafsız bir ülkenin değerlendirildiğini belirten Merz, Ukrayna ve Avrupa'nın katılmadığı bir anlaşmanın kalıcı olamayacağını savundu.

ABD'nin Rusya'yla doğrudan yürüttüğü temaslar ve savaş sonrasında Ukrayna'nın güvenliğine ilişkin gündeme gelen öneriler, Avrupa ülkelerinin kendi güvenlik düzenleri üzerindeki etkilerini koruma arayışını da hızlandırdı.

Berlin toplantısından yalnızca saatler önce ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping bir araya gelmişti. Avrupa başkentlerinin Ukrayna'nın geleceğine ilişkin kararların kendi katılımları olmadan alınması ihtimaline yönelik rahatsızlığı, toplantının temel gündemlerinden biri oldu.

Merz'in ev sahipliğinde düzenlenen Gönüllüler Koalisyonu toplantısına 40'tan fazla ülkenin temsilcisi katılırken ABD'yi Trump'ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner temsil etti.

Avrupa masada olmak istiyor, ama neyi temsil edecek?

Avrupa ülkelerinin müzakerelere katılma talebi yeni değil. ABD, Rusya ve Ukrayna arasında 10-11 Kasım'da Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkenti Abu Dabi'de yapılan üçlü görüşmelerde de Avrupalı temsilciler ayrı temaslar yürütmüş, Rusya'yla doğrudan müzakere masasına oturmamıştı.

Daha önceki görüşmelerde Avrupa'nın ortak bir temsilci belirleyip belirleyemeyeceği tartışma konusu olmuştu. Fransa ve Almanya kendi temsil haklarından vazgeçmeye yanaşmazken Avrupa Birliği kurumlarının hangi ölçüde yetkili olacağı da netleşmemişti. Berlin'de bu kez Almanya, Fransa, İngiltere, Polonya ve İtalya'nın yanı sıra AB ve NATO'nun da müzakere sürecinde temsil edilmesi üzerinde duruldu.

Merz'in Avrupa'yı beş ülkenin temsil etmesi yönündeki açıklaması, kıta içindeki güç dengelerini de yansıtıyor. Avrupa Birliği'nin ortak dış politika mekanizmaları bulunsa da savunma ve güvenlik politikalarında belirleyici yetki büyük ölçüde ulusal hükümetlerin elinde. Fransa ve Almanya gibi ülkeler, kendi askeri ve diplomatik ağırlıklarını ortak bir temsil mekanizmasına devretmeye mesafeli.

Öte yandan Avrupa'nın müzakere masasında yer alma isteği, yalnızca Ukrayna'ya destek verme iddiasıyla açıklanamıyor. Savaşın sona ermesi halinde Doğu Avrupa'daki askeri dengelerin, NATO'nun gelecekteki rolünün ve kıtanın güvenlik yapılanmasının nasıl şekilleneceği de pazarlığın konusu olacak.

NATO üyeliği tartışması yeniden gündemde

Berlin'deki görüşmelerin en dikkat çekici başlıklarından biri de Ukrayna'ya sağlanacak "güvenlik garantileri" oldu. ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcisi Jared Kushner, Washington'ın Ukrayna'ya NATO'nun 5. maddesine benzer bir "güvenlik güvencesi" verilmesine açık olduğunu söyledi.

Kushner, Rusya'nın da bu formüle sıcak baktığını ileri sürdü. Ancak Moskova'dan gelen açıklama bu iddiayla çelişti. Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov, NATO'nun 5. maddesine benzer bir düzenlemenin Ukrayna'nın ittifaka fiilen dahil edilmesi anlamına geleceğini belirterek bu seçeneğin kabul edilemez olduğunu söyledi.

Ryabkov, Ukrayna'nın NATO'ya katılmayacağını kabul etmesinin güvenlik garantilerinin ele alınması için ön koşul olduğunu savundu.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise Berlin toplantısının ardından Ukrayna'nın NATO üyeliği meselesinin yeniden açılması gerektiğini söyledi. Macron, Ukrayna'nın güçlü ve donanımlı ordusunun Avrupa güvenliği açısından önem taşıdığını ileri sürdü.

Avrupa'nın askeri varlığı da gündemde

Berlin toplantısında ele alınan bir diğer başlık, olası bir ateşkesin ardından Ukrayna'da oluşturulması planlanan askeri düzenlemeler oldu.

Gönüllüler Koalisyonu'nun ortak açıklamasında, ateşkes sonrasında Ukrayna'ya "güvenlik garantileri" sağlanması, ülkenin askeri kapasitesinin güçlendirilmesi ve Avrupa öncülüğünde çok uluslu bir gücün oluşturulması yönündeki hazırlıklar öne çıktı. Bu gücün Ukrayna'nın hava, deniz ve kara güvenliğine katkıda bulunması öngörülüyor.

Avrupa ülkeleri, savaş sonrasında Ukrayna'da askeri varlık oluşturma seçeneğini de gündemde tutuyor. Polonya'da 11 ülkeden yaklaşık 2 bin 800 askerin katıldığı tatbikatta, olası bir Ukrayna misyonu için birliklerin ve askeri teçhizatın sevkiyatına yönelik hazırlıklar yapılıyor.

Rusya ise Ukrayna'ya yabancı asker konuşlandırılmasına karşı çıkıyor. Moskova, böyle bir gücün ülkeye yerleştirilmesi halinde bu askerlerin Rusya açısından meşru hedef sayılacağını daha önce açıklamıştı.

Ukrayna'ya 45 milyar avroluk yeni destek

Avrupa'nın Ukrayna'ya yönelik askeri ve mali desteğinin sürdürülmesi de Berlin toplantısının gündemindeydi. Merz, Avrupa Komisyonu'nun 2027 yılı için önerdiği 45 milyar avroluk ek desteğin geniş destek gördüğünü söyledi.

Avrupa Komisyonu, 18 Kasım'da Ukrayna'nın gelecek yılki finansman açığının bir bölümünü karşılamak üzere 45 milyar avroya kadar kredi sağlanmasını öngören teklifini açıklamıştı. Ukrayna'nın 2027 yılı için tahmin edilen finansman açığı yaklaşık 70 milyar avro.

Teklif kapsamında 25 milyar avronun askeri ihtiyaçlara, 20 milyar avronun ise bütçe desteğine ayrılması planlanıyor. Kredi, uluslararası piyasalardan borçlanılarak finanse edilecek. Ukrayna'nın borcun anaparasını ancak Rusya'dan savaş tazminatı alması halinde geri ödemesi öngörülüyor.

Ancak paket henüz yürürlüğe girmiş değil. Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi'nin onayı gerekiyor.

Avrupa'nın Ukrayna'ya yönelik mali ve askeri desteği, savaşın sona erdirilmesine ilişkin diplomatik girişimlerle birlikte ilerliyor. Bir yandan Rusya'yla müzakere masasında yer almak isteyen Avrupa ülkeleri, diğer yandan Ukrayna'nın askeri kapasitesini ayakta tutacak kaynakları sağlamaya çalışıyor.

Bu destek aynı zamanda Avrupa savunma sanayisinin Ukrayna üzerinden genişleyen askeri üretim ve tedarik ilişkileriyle bütünleşmesi anlamına geliyor. Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını artırdığı, ortak silahlanma programlarını genişlettiği bir dönemde Ukrayna'ya ayrılan kaynaklar da bu yönelimin parçası haline geliyor.

Barış görüşmelerinde yeni bir güç dengesi arayışı

Berlin'deki toplantı, Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik pazarlığın yalnızca Rusya ile Ukrayna arasındaki toprak anlaşmazlığına indirgenemeyeceğini bir kez daha ortaya koydu.

ABD, Rusya'yla doğrudan müzakere yürüterek savaşın sona erdirilmesine yönelik bir anlaşma ararken Avrupa ülkeleri bu sürecin dışında kalmak istemiyor. Washington'ın güvenlik garantileri konusundaki önerileri, Moskova'nın NATO'ya ilişkin itirazları ve Avrupa'nın Ukrayna'da askeri varlık oluşturma planları, tarafların savaş sonrasındaki düzen konusunda farklı hesapları olduğunu gösteriyor.

Avrupa'nın masaya dönme çabası, ABD karşısında kendi siyasi ve askeri ağırlığını koruma arayışından ayrı düşünülemiyor. Rusya'nın Avrupa güvenlik mimarisinin yeniden ele alınması talebi de bu rekabetin bir başka boyutunu oluşturuyor.


soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz. 

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.

soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.