Tuz Gölü'ne giden su kanallarına vahşi sulamalar için bent çekilmesi sonucunda bölgede binlerce flamingo yavrusunun yaşamını yitirmesinin ardından Konya Valiliği tarafından olaya ilişkin bugün soruşturma başlatıldı.

Öte yandan, Devlet Su İşleri'nin çıkan haberlerin ardından bentleri kepçelerle yıkmaya başladığı aktarıldı.

Dün kamuoyuna yansıyan haberlerin ardından bölgede yaşanan kuraklık tartışma konusu oldu. Bölgede çalışmalar yürüten Orta Doğu Teknik Üniversitesi Biyolojik Bilimler bölümünden Araştırma Görevlisi İbrahim Kaan Özgencil, soL'a yaptığı değerlendirmede, Tuz Gölü'nde yavru flamingoların ölümüne neden olan kuraklığın en büyük nedeninin yanlış tarım politikaları olduğunu vurguladı.

Özgencil, şöyle konuştu:

'İklim değişikliği diye algı yönetimi yapmaya çalışıyorlar'

"İnsanlara bir algı yönetimi yapılmak isteniyor. 'Bu sorunların hepsi tanrıdan geliyor, hepsi kuraklık, iklim değişikliği, bizim bir konuda yapabileceğimiz hiçbir şey yok' algısı yaratılmaya çalışılıyor. Bu çağımızın en büyük kandırmacalarından birisi. İklim değişikliği gerçektir ve yaşanıyor. Mesela Konya Kapalı Havzası'nda da sıcaklıklar artıyor (son 50 yıldır ortalama yılda ortalama 0.045 derece). Yine iklim değişikliğine bağlı olarak havzada bazı yerlerde yağış oranı düşerken, bazı yerlerde artmış. Yani yağış miktarındaki düşüşler ve değişen yağış rejimleri şu anda görülen şeyleri açıklamaya zaten yetmez.

Yer altı kuyularındaki su seviyesi miktarlarına baktık, onlarda düzenli bir düşüş var son 20 yıldır. Neredeyse yılda 1 metre ortalama olarak. Yer altı suyu zaten tüketiliyor. Zaten alanın her yerine barajlar yapılmış. Ankara'daki semtler, hatta belki ilçelerle yarışabilecek kadar büyüklükte sulak alanlar kurutuldu Konya kapalı havzasında. Yakın tarihte yapılan uluslararası çalışmalar gösterdi ki, sulak alanların kaybı bölgesel yağışları azaltıyor. Bir akarsuyun yığıldığı baraj düşünün, bir de bu barajın önüne açı bıraktığınızı, suyun akıp gittiğini, bir sulak alanda bittiğini düşünün. Su, tabii ki sulak alanda daha çabuk buharlaşıyor ve yağışa dönüşebiliyor. Şu anda açık su kalmadı ki Konya kapalı havzasında; ancak 150 metreden kuyu suyuyla yüzeye ulaştırabiliyorsunuz. 

'Susuz tarımı bitirdiler, insanları bent yapmaya itiyorlar'

Tuz Gölü yalnızca üzerine bent kurulan o kanallardan beslenmiyor, birçok kaynaktan besleniyor. Burada daha büyük bir resmi görmemiz gerekiyor. Baraj inşaatları gerçekten hiç düşünülmeden yapılmış, şu anda bölgenin iklimi değiştiren bir numaralı etken. Bununla birlikte susuz tarımın para etmez hale getirilmesi... Onlarca, yüzlerce köy boşalmış. İnsanlar zaten geçimini sağlayamıyor.

Burada susuz tarımdan başka hiçbir şey yapamazsınız, çünkü bölge yarı çöl. Devlet ne yazık ki çok su tüketen ürünlerin ekimini destekliyor. Devlet garantisi verilen ürünlere bakın Konya için: Ayçiçeği, pancar, mısır... Bunlar suya aç bitkiler. Tuz Gölü'nün can damarlarının üzerine bentler kurup bunları sulamaya çalışıyor insanlar. Susuz büyüyen buğday, arpa, yulaf para etmeyince, insanlar mısıra ayçiçeğine yöneliyorlar mecbur olarak.

'Kasıtlı bir ısrarcılık var'

Çiftçilerden öte onları bu duruma iten tarım politikalarında yatıyor asıl suç. Esas Tuz Gölü'nü bu hale getiren şey bu. Tuz Gölü'nün etrafındaki diğer göllerden bazıları tamamen yok oldu veya can çekişiyor. Tersakan Gölü, Bolluk Gölü... Kulu Gölü kuruyor şimdi de, 5 sene önce koskoca göldü. Nedir tarım politikalarındaki bu ısrarcılık? Bunun kasıtlı bir ısrarcılık olduğunu düşünüyorum.

'Bir nesil yok olmuş olabilir'

Orada ne kadar flamingo öldü, gidip birisi saymadı, ama bir senenin tüm yavruları öldü belki de. Flamingolar Türkiye'de birkaç yerde ürüyor sadece ve İç Anadolu'daki son üreme alanı burası şu anda. Bir zamanlar tüm Akdeniz ve Batı Afrika'nın en büyük kolonisiydi Tuz Gölü kolonisi. Koca bir nesil yok olmuş olabilir burada."

'DSİ 1 ay önce bentleri yıksaydı yavrular belki ölmeyecekti'

Özgencil, alanda bulunan çalışma arkadaşlarının DSİ'nin çıkan haberlerin ardından bentleri yıkmaya başladığını aktardığını söyledi. Özgencil "DSİ kepçelerle bentleri yıkmaya başladı. 1 ay önce yıkılsaydı, yavru flamingolar belki de ölmeyecekti. Bu konuda DSİ yakın takibine devam etmeli" diye konuştu. 

Flamingoların ölümünün ardından bugün açılan soruşturmayı değerlendiren Özgencil, şunları söyledi:

"Hukuk bu konularda pek işliyor gibi gelmiyor bana, ben de inanmak isterdim hukukla halledileceğine, ama ülkemizde böyle davalar hayal kırıklığına uğratıyor bizi ne yazık ki son zamanlarda.

Konya kapalı havzasının her yerinde on binlerce kaçak kuyu var. Kapalı bir havza burası, su açısından kendi kendine geçinen bir havza. Ne yazık ki bunların hiçbirine hiçbir şekilde ceza vereceklerini düşünmüyorum, özellikle siyasilerin, çünkü onların da oy kaygısı var."

'Çözüm için gölün kendi su kaynaklarını kurutmamak ve korumak yeterli'

Medyada başka akademisyenler tarafından dile getirilen, Tuz Gölü'ne dışarıdan su aktarılması gerektiğine ilişkin önerilere katılmadığını vurgulayan Özgencil, "Bunun çaresi dışarıdan su getirilmesi değil. Gölün halihazırda kendi kaynakları mevcut ve onca su kaybına rağmen bu kaynaklar gölü ayakta tutuyor. Mesele bu kaynakların bugünden başlayarak yok edilmemesi ve korunması" dedi.

Haber

Tuz Gölü’ne giden kanalların kapatılması binlerce flamingo yavrusunun ölümüne neden oldu