Önce British American Tobacco geçen Aralık ayında Samsun’daki tesisinde “yeni kategori ürün” üretimi için yatırım yapacağını açıkladı. Ardından, Türkiye’de 30 yıldır Sabancı Holding ile kurduğu ortak girişim çerçevesinde faaliyet gösteren Philip Morris International (PMI), Sabancı’nın yüzde 25 hissesinin tamamını satın alma işlemlerini tamamladı.

PMI’nin, e-sigara üretimi için Saray’a yakın sermaye çevreleriyle ortaklık görüşmeleri yaptığı söylentileri duyuldu. Ocak ayının başında şirketin Türkiye’den sorumlu yöneticisi “Dünyanın 70 ülkesindeki milyonlarca sigara tüketicisi için olduğu gibi, Türk yetişkin sigara tüketicilerine de daha iyi alternatifler sunma arzumuz devam etmektedir.” açıklamasını yaptı. Bu gelişmelerin üzerine, medyada PMI’nin ısıtılan tütün ürünü markası için Erdoğan’dan izin çıktığına dair spekülasyonlar yer almaya başladı. 

Cumhurbaşkanı Erdoğan yaptığı çeşitli konuşmalarda konuya değinmiş, şirketlerin kendisinden bu ürünler için izin istediğini anlatmış, bu izni vermediğini, vermeyeceğini ifade etmişti. Anlatısına göre, kendisi alternatif teklifte bulunmuş, üretilecek ürünlerin tamamının yurt dışına ihraç edilmesini istemiş, şirketler “hiç olmazsa yüzde 10 burada olsun” deyince, gençleri bunlara alıştırmak istedikleri tezgâhını gördüğünü, izni vermediğini ifade etmişti. 

soL’da yayınlanan yazılarında, yeni nesil tütün ve nikotin ürünlerinin sağlık zararlarına, bu ürünlerin Türkiye’ye sokulması ve yasallaşması için şirketlerin yürüttüğü lobicilik faaliyetlerine ve Erdoğan yönetiminin şirketleri kollayan tütün politikalarına dikkat çeken Efza Evrengil konu hakkında şunları söyledi:

“Bu kesif bulanık ortamda süreçler nasıl işliyor, yapılan pazarlıkların boyutları nedir belli değil. Söylentileri doğrulamak mümkün değil, ancak ortaya saçılan ipuçları maalesef 'geliyor gelmekte olan' olasılığının gün geçtikçe güçlendiğine işaret ediyor. Yarın, toplum sağlığına tamamen aykırı bir oldubittiyle karşı karşıya kalabiliriz. Şirketlerin gözü yıllardır Türkiye pazarında. Bugüne kadar bu ürünlere izin çıkmaması, iktidarın tütünü, dolayısıyla nikotini haram ilan etmesiyle yakından ilişkiliydi. Haramlık ilanıyla yeni nesiller sözde korunmuş olacaktı. Şimdi, bu halk sağlığı ilkelerinden uzak, çürük dayanağın nasıl un ufak olduğuna, pazarlık kozu haline geldiğine, içeriğini bilmediğimiz anlaşmalar için heba edildiğine tanık olabiliriz.”

'Belki de 21. yüzyılın en büyük halk sağlığı aldatmacası'

Evrengil şöyle devam etti:

“Elektronik sigaralar ve ısıtılan tütün ürünleri gibi yeni nesil tütün ve nikotin ürünleri, ulusötesi tütün şirketlerinin dünya sigara piyasasında yaşadıkları daralma trendi karşısında ve yaygınlaşan tütün kontrolü hukuku ve politikalarını alt etmek amacıyla, piyasaya sürdükleri ürünler. Şirketlerin bunları, sigaraya göre 'daha az zararlı' alternatif olarak pazarlaması, belki de 21. yüzyılın bugüne kadarki en büyük halk sağlığı aldatmacası.

Aslında bu ‘yeni sigaralar’ ile geleneksel sigara arasında bağımlılık yapıcılığı ve birey ve toplum sağlığı üzerindeki olumsuz etkiler bakımından önemli bir fark yok. Bunlar da hastalık yapıyor, bunlar da öldürüyor. Üstelik gençlere cazip gelen aromalar ve tasarım unsurları ile donatılarak satışa sunulmaları, şirketlerin neyin peşinde olduğunu tüm açıklığıyla ortaya koyuyor. İktidarın bu ürünlerin üretimine ve ticaretine izin vermesi, Türkiye’yi geri dönüşü zor bir yola sokacaktır.

Türkiye nasıl ki, 1980’lerden sonra sigara için bir üretim ve iç-dış ticaret üssü yapıldı, bu ürünler için de üs haline getirilecektir. Piyasaya yeni ürün girişi, zaten yüksek olan tütün tüketimini daha da arttıracak, gençlerin daha yüksek oranlarda tütün kullanmaya başlaması, dual kullanımın yaygınlaşması sonucu bağımlılık, hastalık ve ölüm sarmalı artarak devam edecektir. Durdurulması gerekiyor.”

Haber

Kapıdan kovulmuş gibi yapılan tütün bacadan giriyor: Sigara devi BAT’tan yeni yatırım hamlesi

 

 

Haber

Sigara şirketi Philip Morris’in dumansız gelecek çağrısı

 

 

Haber

Sabancı Holding sigarayı bırakıyor: 30 yıllık ortaklık bitiyor