Yurtdışına kayıtsız şekilde götürülen ve kanuna bağlı kalınmadan çalıştırılan işçilerinin açtıkları davalar inşaat patronlarına çıkan yüksek tazminatlarla sonuçlanıyordu. Yargıtay patronların yardımına koştu, tabloyu tersine çeviren kararı 10 Mayıs'ta verdi. 

Bir Türk şirketi Türkiye'den götürdüğü çalışanlarla davalık olmuştu. Kanun da Türk hukukunun uygulanmasını söylüyordu fakat Yargıtay yeni bir içtihat ile işçilerin bulundukları ülkenin yasalarıyla yargılanmasını istedi. Kararın ardından Gemont avukatları bu doğrultuda başvuru yaptı ve talep kabul edildi. Mahkeme verdiği ara kararda Rus hukukunun uygulanmasını istedi. Buna göre, dosyaya bir Rus bilirkişi atanacak, tüm belgeler Rusça'ya çevrilecek, süreç neredeyse sil baştan başlayacak. Uzayan süreç hem işçilere bilirkişi masrafı gibi büyük bir mali yük hem de davanın zamanaşımına uğraması gibi ciddi bir risk getirdi. 

Patronların Ensesindeyiz Ağı (PE), tartışmalı kararı mücadelesine PE ile devam eden inşaat işçisi Mehmet ve PE Ağı Genel Koordinatörü Neslihan Eroğlu’na sordu.

Merhaba, bir süredir Patronların Ensesindeyiz Ağı ile Gemont şirketinin Tataristan’daki şantiyesinde yaşananlara dair bir mücadele yürütüyorsunuz. Öncelikle bu süreç nasıl başladı sizden dinleyebilir miyiz?

Mehmet: Merhabalar. Rusya bölgesi Nizhnekamsk Etilen 600 projesinde Gemont bünyesinde çalışmaktaydık. 3-4 senelik işimiz kalmasına rağmen devam eden işimize Haziran-Temmuz 2022’de Gemont yöneticileri tarafından son verildi, hakkımız olan alacaklarımız verilmeden aralıklı olarak Türkiye’ye gönderildik. Bu süreçte uzun bir süre alacaklarımızı alamadığımızdan Patronların Ensesindeyiz Ağı ile birlikte mücadele etmeye başladık. Öncelikle Gemont şirketinin Türkiye’deki iş yerlerinin önüne gittik. Basın açıklaması yaptık. Sosyal medya çalışmalarıyla yaşadıklarımızı duyurduk. Hâlâ mücadeleye devam ediyoruz.  Hukuki süreci başlattık. Devam eden hukuki mücadelemiz Yargıtay’ın vermiş olduğu karar karşısında geçersiz sayılmaktadır. Bizler Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak bu kararın işçilerin yanında değil patronların yanında olmasından dolayı yok hükmünde sayılmasını istemekteyiz. Kayıtsız bir şekilde yurtdışına çıkarılıp aylarca çalıştırıldık.

'Artık hukuka nasıl güvenebiliriz?'

Geçtiğimiz günlerde Yargıtay Genel Kurulu yeni bir karar verdi. Buna göre yurtdışında çalışan inşaat işçilerinin alacak davalarında, işçinin çalıştığı yerin (ülkenin) yasaları esas alınacak. Bu kararı çıkartmak için inşaat patronlarının bir süredir uğraştığı biliniyor. Kararı nasıl değerlendiriyorsunuz?

Mehmet: Bu karar sadece biz Gemont işçilerini değil, yurt dışında farklı sektörlerde çalışan her bir bireyi ilgilendirdiğinden bu karara sessiz kalınmasını istemiyoruz, bu karar yurt dışında çalışan işçi arkadaşların haklarını hukuki olarak savunamayacak hale getirmiştir. Patronlara daha fazla hak sağlanmıştır. Alacaklarımız zaman aşımına uğradığı için artık Rusya’dan da dava açamayacağız. En basit örneği, şu anda Kuzey Irak’ta bir Türk firması ile çalışmaktayım. Burada bir sorun yaşadığımda hakkımı vatanıma dönüp Türkiye’de hukuki yollar ile arayamayacağım. Burada aramaya kalksam da işim çok zor. Burası bilmediğim bir yer ve güvenlik sorunları had safhada. Kısacası bize “hakkınız yenilse de bir şey yapamazsınız” denilmek isteniyor. Böyle bir durumda hukukun üstünlüğünden nasıl bahsedilebilir? Artık hukuka nasıl güvenebilir ve hakkımızı arayabiliriz?

'Patronlar tazminat yüklerinde de kurtulacak'

Neslihan: Patronların Ensesindeyiz olarak bu kararın hukuk dışı bir karar olmasından öte, patronlar lehine verilmiş siyasi bir karar olduğunu düşünüyoruz. İşçilerle ilgili her gündemde olduğu gibi bu başlıkta da patronların imdadına yetişildi. Üstelik bahsi geçen firmalar küçük ölçekli firmalar da değiller. Rusya’da, Ortadoğu ya da Afrika ülkelerinde büyük ölçekli projeler alan inşaat firmalarından bahsediyoruz. Gemont, Rönesans İnşaat, Enka, Yapı Merkezi ve daha nicelerini sayabileceğimiz bu firmalar dünyanın en zengin müteahhit firmaları arasına girmeyi başarırken, işçilerin emeklerinin üzerine basarak bunu gerçekleştiriyorlar. Çarkı şu şekilde işletmeye çalışıyorlar; yurt dışına çok sayıda işçiyi götürüp aylarca zor koşullarda çalıştırıyorlar. Bir süre sonra ödemelerde aksamalar başlıyor ve günün birinde hiçbir açıklama yapmaksızın maaş ödemelerini kesiyorlar. Patronları tarafından emeği gasp edilen işçi ise hakkını almak istediğinde hukuk yoluna başvursa bile önünde zorlu bir süreç onu bekliyor. Davalar zaten uzun sürüyordu. Şimdi alınan bu karar ile işçi aleyhine sonuçlanan yeni bir süreç onları bekliyor. Bu sayede patronlar, mahkemelerde ödemek zorunda kalacakları tazminat yüklerinden de kurtulmuş oluyor.

Konuyla ilgili inşaat işçilerine ne söylemek istersiniz?

Mehmet: Bu karar yurt dışında farklı sektörlerde çalışan herkesi olumsuz etkileyecektir. Verilen yanlış karar karşısında işçi arkadaşlarımızın sessiz kalmasının sadece kendilerini değil, kendilerinden sonra gelen tüm işçileri etkileyeceğini hatırlatmak isterim. Biz bu karara karşı sonuna kadar mücadele edeceğiz ve diğer tüm emekçileri de Patronların Ensesindeyiz Ağı ile bu karara karşı mücadele etmeye çağırıyorum.

Neslihan: İnşaat patronlarının bir süredir gündeminde olan bu karar çok sayıda işçinin hayatını önemli şekilde etkileyecek. Biz bu karar öncesinde de yasaların istenildiğinde istenildiği gibi yorumlandığı örneklere her zaman tanık olduk. Soma’da ve Amasra’daki maden kazalarında ya da Sakarya’daki havai fişek patlamasında benzerlerini gördük. Şunu biliyoruz ki, hukuk ilkeleri her zaman sermaye lehine yorumlanıyor. O nedenle şimdiye kadar olduğu gibi şimdiden sonra da haklarımızın gasp edilmesini önlemek için tek yol işçilerin, emekçilerin yan yana gelmesi ve örgütlü şekilde hareket etmeleri.

Haber

Yargıtay inşaat patronlarını üzmüyor: Gemont işçilerinin davasında Rus hukuku uygulanacak