ABD’li düşük maliyetli havayolu şirketi Spirit Airlines, cumartesi sabahı itibarıyla tüm uçuşlarını durdurduğunu açıkladı. İflas sürecindeki şirketin kapanışı, ABD-İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşın havacılık sektöründeki ilk büyük sonucu olarak değerlendiriliyor.

İki aydır süren savaşın ardından jet yakıtı fiyatlarının ikiye katlanması, hâlihazırda kârlılık sorunu yaşayan Spirit’in mali planlarını altüst etti. Reuters’a konuşan kaynaklar, şirket yönetim kurulunun kurtarma anlaşması olmadan dağıldığını ve operasyonların sabaha karşı durdurulmaya hazırlandığını aktarmıştı. Spirit’in resmi açıklamasında da şirketin “tüm operasyonlarını tasfiye sürecine” aldığı bildirildi. 

ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, düzenlediği basın toplantısında Trump yönetiminin şirketi ayakta tutmak için yoğun çaba harcadığını, ancak alacaklıların kurtarma anlaşmasını reddettiğini söyledi. Trump yönetiminin Spirit için 500 milyon dolarlık finansman paketi önerdiği, ancak bazı Cumhuriyetçilerin ve yönetim içindeki danışmanların buna karşı çıktığı bildirildi. 

Yaklaşık 15 bin kişi işsiz kaldı

Şirketin çöküşü yaklaşık 15 bin Spirit çalışanı ve taşeron işçinin işini kaybetmesi anlamına geliyor. Spirit, geçen yıl ABD iç hat uçuşlarının yaklaşık yüzde 5’ini gerçekleştiriyordu ve özellikle düşük gelirli yolcular için ucuz bilet seçenekleriyle biliniyordu. ABD’de Spirit ölçeğinde bir havayolunun tasfiye edilmesi son 20 yılda görülmemişti.

Kapanmanın ardından United Airlines, Delta Air Lines, JetBlue ve Southwest gibi rakip havayolları, Spirit bilet numarası bulunan yolcular için tavan fiyat uygulayacaklarını açıkladı. Bazı şirketler ayrıca mahsur kalan Spirit çalışanlarının evlerine dönebilmesi için ücretsiz koltuk sağlayacağını duyurdu. Duffy, bu adımları “havayolu sektörünün sorumluluk alması” olarak niteledi. 

Spirit’in yeniden yapılandırma planında jet yakıtı maliyetleri 2026 için galon başına 2,24 dolar, 2027 için ise 2,14 dolar olarak öngörülmüştü. Ancak nisan sonu itibarıyla fiyatların yaklaşık 4,51 dolara çıkması, şirketin iflastan çıkış planını uygulanamaz hale getirdi. Havayolu şirketlerinde yakıt giderleri işletme maliyetlerinin yaklaşık dörtte birini oluşturuyor. 

Spirit, pandemi sonrası yolcu tercihlerinin değişmesi, düşük maliyetli havayolu modelinin zayıflaması ve 2019’dan bu yana kâr edememesi nedeniyle uzun süredir mali sıkıntı yaşıyordu. Şirketin JetBlue ile birleşme girişimi 2024’te engellenmiş, Spirit daha sonra bir yıl içinde iki kez iflas korumasına başvurmuştu.