Kahramanmaraş merkezli depremler sonucunda Suriye’de hayatını kaybedenlerin sayısı 3 bin 500’ü geçti. Suriye’ye yardımların ulaşmasını engelleyen ABD yaptırımları bu süreçte eleştirilere konu oldu. Günler sonra ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC) yaptırımları dün 180 gün boyunca askıya aldığını duyurdu. Bu karar uluslararası yardımların Suriye’ye ulaşmasını kolaylaştıracak olsa da yaptırımlar, depremin yıkıcı etkilerini halihazırda katlamış vaziyette. Depremzedelere yeterli destek sağlanamıyor. Suriye’nin petrol bölgelerinin ABD destekli oluşumların elinde olması ve Suriye’ye akaryakıt sevkiyatını zorlaştıran yaptırımlar enkaz kaldırma çalışmalarına katılan araçların akaryakıt sıkıntısı çekmesine neden oldu.

Batının ikiyüzlülüğü

ABD yaptırımlarının derinleştirdiği insani krize karşı Batı'nın sergilediği ikiyüzlülük dikkat çekti. Batının bu süreçte Suriye’nin meşru hükümetini görmezden geldiği ve ABD yaptırımlarına sessiz kaldığı görüldü.

Hollanda Başbakanı Mark Rutte haftalık basın toplantısında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın hükümetiyle mükemmel ilişkilere sahip olduklarını belirterek, Suriye’ye yardımların açık olan tek sınır kapısından yapılmasının yardımları zorlaştırdığını ifade etti. Rutte, Türkiye ile açık sınır kapısı sayısının artırılmasını konuştuklarını söyledi. Rutte’nin konuşmasında meşru Suriye hükümeti ile bir koordinasyonu işaret etmemesi ve yardımların önündeki asıl engel olan yaptırımlardan bahsetmemesi dikkat çekti.

Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis, 7 Şubat’ta gazeteci Christina Macfarlane ile yaptığı röportajda “Deprem sadece Türkiye’yi etkilemedi, Suriye’yi de etkiledi. Orada durum daha da karışık çünkü resmi bir muhatap yok, bu nedenle uluslararası kuruluşlar aracılığıyla çalışmak zorundayız” diyerek, ABD ve AB’nin Suriye’ye uyguladığı yaptırımlardan bahsetse de Suriye’deki meşru hükümeti tanımayarak orada resmi muhatap bulunamadığını dile getirdi. Sözlerine “Brüksel'de Avrupa Konseyi düzeyinde bir araya geldiğimizde benim önerim, Suriye'ye yönelik herhangi bir yardımın, en önemli yere gideceğinden emin olmak için Avrupa düzeyinde koordine edilerek gideceği yere ulaşmasını sağlamak gerektiği olacaktır. Bu noktada altını çizmek istiyorum: konu jeopolitik değil. Konu, herhangi bir rejimi tanıyıp tanımamakla ilgili değil, çaresizce yardımımıza ihtiyaç duyan korkunç koşullardaki insanları kurtarmakla ilgili. Uluslararası bir cevaba ihtiyacımız var ve hem rejimin durumu hem de uygulanan yaptırımlar göz önüne alındığında -durumun karmaşıklıkları göz önünde bulundurarak- Suriye'ye nasıl yardım edeceğimiz konusunda kendi aramızda anlaşmamız gerekiyor” diye devam etti.

Yaptırımlara tepkiler

8 Şubat’ta Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning “Felaketin ortasında ABD, jeopolitik saplantılarından vazgeçmeli. Suriye’ye yönelik tek taraflı yaptırımları derhal kaldırmalı ve insani yardıma kapıyı açmalı. ABD, Suriye krizine uzun süredir müdahil oluyor. Tekrarlanan askeri müdahaleler gerçekleştiriyor ve çok sayıda sivilin ölümüne yol açan sert ekonomik yaptırımlar uyguluyor” ifadeleriyle yaptırımların kaldırılması çağrısında bulundu.

10 Şubat’ta, yaptırımlar kaldırılmadan saatler önce Rusya Dışişleri Bakanlığı, Batı'yı Suriye'ye yönelik yaptırımları kaldırmaya çağırmıştı.

Rusya Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Maria Zaharova, Batılı devletlerin diğer ülkeler açısından sonuçları ortadan kaldırma sürecini zorlaştıran doğal afet mağdurlarına yardım sağlama konusunda siyasallaştığını belirtti.

Zaharova, "Bu insanlık dışı pozisyonun derhal yeniden gözden geçirilmesi çağrısında bulunuyoruz. (...) Suriye hükümetiyle yakın koordinasyon içinde Suriye'ye acil uluslararası yardım talebini bir kez daha vurguluyoruz" dedi.

Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı Ortadoğu Bölge Direktörü Corinne Fleischer da benzer bir çağrıda bulunmuştu. Uygulanan kısıtlamalar depremden sonra gerekli olan malların ithalatını engellediğinden, ülkeye insani yardım ulaştırmak için Suriye'ye yönelik yaptırımların bir kısmının kaldırılmasını önermişti.

Suriye: ABD yaptırımlara bağlılığını vurguluyor

Suriye Arap Haber Ajansı SANA, Suriye'ye insani yardım sağlamak için Suriye karşıtı yaptırımları 180 gün süreyle askıya aldığını açıklayan ABD’nin bu hareketini “yalnızca uluslararası imajını düzeltmeye çalışıyor” diye yorumladı.

10 Şubat’ta Suriye Cumhurbaşkanı Beşşar Esad, Suriye’nin depremden etkilenen Halep kentinde bir hastaneye yaptığı ziyarette Batı’da ne şimdi ne de geçmişte insanlık olduğunu, 600 yıldır sömürgeciliğin insanların öldürülmesi ve yağma üzerine kurulu olduğunu söyledi.

ABD’nin yaptırımları 180 günlüğüne askıya alma kararının ardından Suriyeli diplomatlar, "ABD Hazine Bakanlığı'nın yeni kararı, Washington'ın yasadışı yaptırımlarına olan bağlılığını vurguluyor, bu nedenle ABD yönetimi Suriyelileri ve dünyayı kandıramaz" yorumunda bulundular.

Suriye Dışişleri Bakanlığı, mevcut ABD yaptırımlarının Suriye hastanelerini yüz binlerce hastayı tedavi etmek için tıbbi ekipman hizmeti verme yeteneğinden mahrum bıraktığını belirtti.

Yaptırımlar aynı zamanda Suriye'yi ulusal doğal kaynaklara erişimden mahrum bırakıyor, bu da devletin nüfusa yardım etme kabiliyetini sınırlıyor.

Haber

BM: Suriye'de 5 milyondan fazla kişi deprem nedeniyle evsiz kalabilir