15 Mart’ta haber merkezlerine ilginç bir haber düştü: Kuzey Irak’taki Duhok’ta bulunan bir köyün yakınlarında bir helikopter düşmüştü. Helikopterler bir saldırı sonucunda mı düşmüştü, yoksa kaza mıydı? Peki, helikopterin içerisinde kimler bulunuyordu, helikopter kime aitti? Düşen helikopterin içerisindeyse PKK ve SDG’li isimlerin bulunduğu iddia ediliyordu. 

Helikopterin bir değil, iki adet olduğu ortaya çıkarken; SDG’den de olaya ilişkin doğrulama geldi. Helikopterlerde bulunan kişiler, Irak’a askeri eğitim için gelmişti ve Rojava’ya geri dönüyordu. Olayın bir kaza olduğu ifade edildi.

ABD’den konuya ilişkin hızlıca “Konuyla ilgimiz yok” açıklaması gelirken, Türkiye’den de açıklamalar gelmeye başladı.

Türkiye'den yetkililer özellikle “Süleymaniye’nin kontrolünün PKK tarafından ele geçirildiğini” ileri sürerken, 3 Nisan itibariyle Süleymaniye Uluslararası Havalimanı’ndan kalkan hava araçlarına Türk hava sahasını kapatıldığı bildirildi. Söz konusu kararın, gelişmeler izlenerek, 3 Temmuz’a kadar süreceği ifade edildi.

Takvimler 7 Nisan’a geldiğinde, ajanslar “Süleymaniye Uluslararası Havalimanı yakınlarında patlama” haberleri yayımladı. Yine sorular ortaya saçıldı: Patlamanın sebebi neydi, birisi tarafından mı düzenlenmişti, hedef neydi veya kimdi?

Süleymaniye Uluslararası Havalimanı’nın yakınlarındaki patlamanın SİHA saldırısı olduğu ortaya çıktı. Saldırıyı Türkiye’nin düzenlediği iddia edilirken, saldırının hedefininse SDG Komutanı Mazlum Abdi olduğu iddia ediliyordu. Öyle ki saldırıya uğrayan konvoyda ABD askerlerinin de bulunduğu ortaya çıktı.

Son bir ayda Irak’ın kuzeyinde yaşananlar gelişmeleri soL okuyucuları için derledik. Süleymaniye’deki hava saldırısına kadar olan süreç ve sonrasında olanlar:

Duhok’ta düşen helikopter fitili ateşledi

15 Mart gecesi Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’ne (IKBY) bağlı Duhok'un Amêdî ilçesi Çemankê kasabasının Berkiyat köyü yakınlarında bir helikopter düştüğü ve 7 kişi öldüğü bildirilmişti. Daha sonra bu kişilerin Süleymaniye'den Rojava'ya uçmakta olan SDG'li isimlerin bulunduğu anlaşılmıştı.

IKBY, 15 Mart’ta Duhok'ta düşen askeri helikopterde bulunanların PKK üyesi olduğu açıklamasını yaptı. Helikopter PKK ile TSK arasında çatışmaların yaşandığı Bêxêr Dağı yamacına düştüğü bildirdi.

Açıklamada, helikopterin Fransız üretimi Eurocopter AS350 tipi olduğu, helikopterde bulunanların PKK’li olduğu ve tamamının yaşamını yitirdiği aktarılırken olayla ilgili soruşturmanın sürdüğünü kaydedildi.

SDG’den helikopterin içerisinde bulunanlar hakkında açıklama

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) 17 Mart’ta yaptığı açıklamada, “Süleymaniye’ye eğitim ve güç değişimi için giden helikopterlerin düştüğünü” ve helikopterlerin içerisinde SDG’lilerin bulunduğunu kabul ederek 9 kişinin yaşamını yitirdiğini bildirdi.

SDG açıklamasında, “Birliğin 15 Mart akşamı Süleymaniye’ye doğru hareket halindeki iki helikopterin kötü hava koşulları nedeniyle düşmesi sonucu YAT Genel Komutanı Şervan Kobani komutasındaki 9 savaşçımız yaşamını yitirmiştir” denildi.

Pentagon’un ilgisi yokmuş

Pentagon Sözcüsü Tuğgeneral Patrick Ryder, ABD'nin Kuzey Irak’ta düşen SDG üyelerini taşıyan helikopterler ve Irak’ta aldıkları eğitimle ABD’nin ilgisi olmadığını ileri sürdü.

Pentagon Sözcüsü, “ABD’nin SDG helikopter uçuşu ile hiçbir ilgisi ve buna herhangi bir şekilde katılımı yok. SDG biliyorsunuz kendi başına bir güç ve biz de DEAŞ ile mücadele operasyonlarında onlarla ortaklık ediyoruz. Ama yine ifade ediyorum bu helikopter olayında ABD’nin veya koalisyonun hiçbir dahli yok, öncesinde bu görevin icra edildiği hakkında da hiçbir bilgimiz yok” açıklamasını yaptı.

Sözcü Patrick Ryder yaptığı açıklamada, ABD’nin dahli olmadığını, “kelimelerini dikkatle seçtiğini” vurguladı.

MGK bildirisi: Aktörlerin asil niyetinin anlaşılmasına bir kez daha vesile oldu

Dukoh’taki helikopter olayı, Mart sonundaki Milli Güvenlik Kurulu (MGK) bildirisinde de dile getirilerek, "Suriye ve Irak'ta bilhassa son dönemde müşahede edilen gelişmelerin, DEAŞ terör örgütü ile mücadele kisvesi altında PKK/KCK-PYD/YPG'yi helikopter de dâhil her türlü imkân ve kabiliyetle teçhiz etmeyi sürdüren aktörlerin asıl niyetinin anlaşılmasına bir kez daha vesile olduğu kaydedilmiştir" denilmişti.

Türk hava sahası Süleymaniye uçuşları için kapatıldı

Dışişleri Bakanlığı’ndan 5 Nisan’da yaptığı açıklamada; 3 Nisan itibarıyla Türk hava sahasının, Irak Süleymaniye Uluslararası Havalimanı'nı kullanacak hava araçlarının kullanımına kapatıldığını bildirmişti.

Söz konusu kararın Süleymaniye'de "PKK terör örgütünün faaliyetlerinin yoğunlaşması, terör örgütünün havalimanına nüfuz etmesi ve böylece uçuş güvenliğinin tehdit edilmesi çerçevesinde" alındığı ifade edilen açıklamada, kararın ilk aşamada 3 Temmuz'a kadar geçerli olmasının öngörüldüğü, bu tarihe kadar “yakından izlenecek gelişmeler ışığında” kararın tekrar gözden geçirileceği kaydedildi.

AKP Sözcüsü Ömer Çelik de konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Süleymaniye bölgesinde terör örgütünün yoğunlaştığını, bu yoğunlaşmanın hem uçuş güvenliği hem de Türkiye'nin kabul edemeyeceği bir durum ortaya çıkardığını” söylemişti. Kararın “mecburen alındığını” ifade eden Çelik, “3 Temmuz'a kadar geçerliliği vardır. Oradaki terör yapılaşmasının durumuna göre yeniden değerlendirilecektir” diyerek Dışişleri Bakanlığı açıklamasının paralelinde yorum yapmıştı.

‘ABD'nin PYD ve YPG'ye verdiği desteği artık bitirmesi gerekiyor’

Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, 5 Nisan tarihinde, ABD’nin PYD ve YPG'ye destek politikasının kökten yanlış, her açıdan hatalı olduğunu her platformda dile getirdiklerini söyleyerek, Süleymaniye konusunda açıklamalar bulundu.

PKK'nın özellikle Süleymaniye ayağında çok ciddi bir yapılanması olduğunu söyleyen Kalın, bu durumu yıllardır hem Erbil hem Süleymaniye hem de Bağdat merkezi yönetimiyle yaptıkları görüşmelerde dile getirdiklerini aktardı.

Kalın, “Ama özellikle Süleymaniye ayağında PKK'nın çok ciddi bir yapılanmasının olduğunu biliyoruz. Biz buna asla göz açtırmayacağız. PKK'nın, Süleymaniye'de veyahut başka bir yerde, Mahmur kampında olabilir, başka yerlerde olabilir nerede olursa olsun PKK'nın orada yuvalanmasına ve ülkemize karşı bir tehdit olmasına asla müsaade etmeyeceğiz” dedi.

İktidarın küçük ortağından ‘arkasındayız’ mesajı

Öte yandan, 6 Nisan’daki TBMM Genel Kurulu’nda görüşülen konulardan birisi de Süleymaniye’ye hava sahasının kapatılmasıydı.

MHP’den yapılan açıklamada, Türk hava sahasının, Irak Süleymaniye Havalimanı'nı kullanacak hava araçlarının kullanımına kapatılması konusunda, "Süleymaniye özelinde Türk devletinin alacağı tedbirlerin sonuna kadar arkasındayız" denildi. MHP’den gelen açıklama, Türkiye’nin Irak’ın kuzeyine yönelik operasyonları yoğunlaştırabileceği yönündeki iddialara neden oldu.

Süleymaniye Uluslararası Havalimanı’nda patlama: Yoksa ‘saldırı’ mı?

Anadolu Ajansı, “Irak'ın Süleymaniye kentindeki Süleymaniye Uluslararası Havalimanı'nda patlama meydana geldiği bildirildi” diyerek Süleymaniye’de gerçekleşen patlamayı aboneleriyle paylaştı.

Süleymaniye Uluslararası Havalimanı Emniyet Müdürlüğü, 7 Nisan akşamı saat 16.18'de havalimanı tel örgülerinin yakınlarında bir patlama gerçekleştiğini kaydederken, olayda can kaybı yaşanmadığını açıkladı.

İngiltere merkezli ve ÖSO destekli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR) patlamanın bir saldırı sonucu gerçekleştiğini ileri sürdü. 

AFP’nin aktardığına göre ise, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) düzenlediği ileri sürülen İHA saldırısının hedefinin Suriye Demokratik Güçleri (SDG) Genel Komutanı Mazlum Abdi olduğu iddia edildi. SDG kaynakları ilk yaptıkları açıklamada iddiayı reddetmeyi tercih etti.

Saldırının hedefi ortaya çıktı: Mazlum Abdi

The Wall Street Journal’ın ABD’li yetkililere teyit ettirdiği haberine göre, Süleymaniye kentindeki saldırının hedefi SDG Komutanı Mazlum Abdi’ydi. İddiaya göre, Mazlum Abdi’nin de bulunduğu konvoya SİHA saldırısı düzenlenmişti.

ABD'li yetkililer henüz saldırının kim tarafından gerçekleştirildiğini araştırma aşamasında olduklarını belirtirken, saldırının Türkiye tarafından yapıldığını düşündüklerini belirtti.

ABD: Hedef alınan konvoyda ABD askerleri de bulunuyordu

WSJ haberinde, saldırı sırasında konvoyda üç Amerikalı askeri personelin olduğunu belirtti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Sözcüsü Joe Buccino, hedef alınan konvoyda ABD askerlerinin de olduğunu doğrulayarak, iddiaları kabul etti.

‘Türkiye'ye yaptırım zamanı’

Pentagon eski yetkililerinden Michael Rubin, Türkiye'ye ait SİHA’ların, Süleymaniye'de bulunan ABD konvoyu yakınlarına ateş açtığını iddia ederek, AKP'li Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın seçim öncesi bölgede kriz yaratmaya çalıştığını ifade ederek, “Türkiye'ye yaptırım” çağrısında bulundu.

Irak’tan ‘Türkiye özür dilemeli’ açıklaması

Irak Cumhurbaşkanlığı, Süleymaniye Uluslararası Havalimanı’nın yakınlarında düzenlenen hava saldırısına ilişkin, “Sonuncusu Süleymaniye Havaalanı’nın bombalanması olmak üzere Kürdistan Bölgesi'nde tekrarlanan Türkiye askeri hareketliliği” başlıklı bir açıklama yayımladı.

Açıklamada, “Irak'a ve onun egemenliğine yönelik bu bariz saldırıları kınamakla birlikte, Türkiye kuvvetlerinin Irak topraklarında muhalif güçlerin varlığını bahane ederek sivilleri öldürmeye devam etme yaklaşımını sürdürmesinin hiçbir yasal gerekçesi olmadığını yineliyoruz. Türkiye Hükümeti’ni sorumluluk almaya, bu eylemler için resmi bir özür dilemeye, bu saldırıları durdurmaya ve ilgili taraflarla diyalog kanalları açarak kendi iç sorunlarını çözmeye çağırıyoruz. Bu saldırıların tekrarı durumunda ise gelecekte de tekrarlanmaması için sert bir tutumumuz olacaktır” denildi.

Mazlum Abdi: Bunun son olmayacağını da biliyorum

Mazlum Abdi, saldırının ardından açıklama yaptı. Abdi, “Dün Süleymaniye’de IŞİD’e karşı koalisyon ortaklarımızla toplantılarımızı tamamladıktan sonra, içinde ABD’li ve CTG’lilerin de yer aldığı konvoyumuz öğleden sonra Türk dronlarının hedefi oldu. Bu saldırı sonuçsuz kaldı. Bu saldırıda Türkiye’nin asıl hedefi gerek Kürdistan’daki, gerek bölgedeki ve gerekse de uluslararası ortaklarımızla verdiğimiz mücadeleyi boşa çıkarmaktır. Türk devleti ortaklarımızla birlikte IŞİD’e karşı verdiğimiz savaştan rahatsızdır, bunu engellemek ve darbelemek için de elinden geleni yapıyor” dedi.

“Türkiye’nin SDG’nin Kürdistan’daki taraflarla ilişkilerinden rahatsız olduğunu ve bu nedenle böyle bir saldırı için Süleymaniye’yi tercih ettiğini” ileri süren Abdi, “Elbette bu saldırının temel amaçlarından biri de Türkiye’de yaklaşan seçimlerle alakalı. Erdoğan ve ekibi, bu seçimden galip ayrılmak için ellerinden geleni yapıyor. Bu nedenle Kürtlerin kanı üzerine, Kürtleri hedefleyerek ucuz bir zafer elde etmeye, bunu da Türk kamuoyunda bir kart ve avantaj olarak kullanmaya çalışıyor fakat Türk devleti ve Erdoğan hükümeti bu amacına ulaşamadı çünkü saldırıya karşı büyük bir sahiplenme yaşandı ve büyük bir tepki gösterildi” ifadelerini kullandı.

Abdi, “Türk devleti ilk defa beni hedef almıyor ve bunun son olmayacağını da biliyorum” dedi.

Mazlum Abdi’yi hedef alan ilk saldırı değil

7 Nisan’daki insansız hava aracı saldırısı, Mazlum Abdi'yi hedef alan ilk saldırı değil.

TSK, İstanbul’daki Taksim bombalamasının ardından Kasım ayında Suriye'nin kuzeyinde SDG'ye karşı bir dizi İHA, top ve hava saldırısı düzenledi. Saldırılardan biri, Haseke vilayetindeki SDG üssüne gerçekleşti. 

Saldırının gerçekleştiği sırada SDG Komutanı Mazlum Abdi’nin de Haseke’de bulunduğu iddia ediliyor. Öyle ki, saldırının hedefinin Abdi olduğu ve Abdi’nin de saldırı öncesinde ABD’li askeri danışmanlarla yaptığı toplantıda olduğu belirtiliyor.

ABD’de saldırı öncesinde ABD’li yetkilerin Haseke’de olduğunu kabul ederken, "ABD birlikleri ve personeli için bir risk olduğunu" söyledi, ancak Abdi’yle yapılan söz konusu toplantıdan bahsetmedi.

Türkiye de Abdi'nin doğrudan hedef alınıp alınmadığı konusunda resmi açıklama yapmadı.

KYB istihbaratı ABD’ye verdi, ABD de Türkiye’ye ‘konvoy bizim’ dedi

SDG Komutanı Mazlum Abdi’nin Süleymaniye’de olduğu istihbaratının Kürdistan Yurtseverler Birliği’ne (KYB) bağlı Anti Terör Güçleri’nden (CTG) Ankara’ya iletildiği iddia ediliyor.

Mazlum Abdi ve Suriye Demokratik Meclisi (MSD) Eş Başkanı İlham Ahmed Süleymaniye Havalimanı’na yakın bir yerde bir görüşmeye katıldı. Görüşme ardından ABD’li askerlerinin de yer aldığı konvoy Rojava’ya dönmek üzere hareket ettiği esnada İHA saldırısı gerçekleşti.

İddiaya göre, Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) Ankara’nın Mazlum Abdi’den haberdar olduğunu öğrenir öğrenmez ABD’li yetkilileri bilgilendirdi. ABD’nin Ankara'ya konvoyun kendilerine ait olduğuna dair bilgilendirmesi üzerine Türkiye’ye ait olduğu belirtilen İHA’nın konvoyu direkt hedeflemediği ileri sürüldü.

‘Mazlum Abdi'nin Süleymaniye'de olduğu bilgisi KYB'den gitti’

Öte yandan SDG Komutanı Mazlum Abdi ile MSD Eş Başkanı İlham Ahmed’in katıldığı gizli toplantıdan Ankara’nın nasıl haberdar olduğuna ilişkin ise tartışmalar sürerken Al-Monitor bir iddia ortaya attı.

Habere göre, KDP ile KYB arasında Hawkar Caf’ın Erbil’de bombalı saldırıda öldürülmesi ardından yaşanan gerginlik nedeniyle KYB Başkanı Bafel Talabani’nin sert tavrından rahatsız olan Süleymaniye Anti Terör Birimi’nden (CTG) isimler Türkiye’ye Mazlum Abdi’nin Süleymaniye’de olduğu bilgisini paylaştı. 

İddianın sahibi Amberin Zaman istihbarat içerisinde önemli bir yere sahip kaynaklardan bu bilgiyi öğrendiğini ifade etti.

Çavuşoğlu: Süleymaniye'de artık PKK her yeri kontrol ediyor diyebiliriz

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, 10 Nisan’da katıldığı bir canlı yayında 15 Mart’ta Irak’ın kuzeyindeki Duhok’ta düşen ve SDG’lileri taşıdığı ortaya çıkan helikopter hakkında “Bizim edindiğimiz bilgiye göre teröristlerin kullandığı helikopterleri, Süleymaniye yönetimi daha doğrusu Talabani'nin partisi ve Süleymaniye yönetimi, yani Kürt Bölgesel Yönetimi içinde bir Erbil var bir Süleymaniye var kendi aralarında da çok ciddi çekişmeler var, ciddi düzeyde gerginlikler de oluyor. Biz tabii onların içişlerine karışacak değiliz ama gerginliğin herkese olumsuz etkisi olur. Sonuçta burada Talabani'nin partisi Fransa'dan alıyor bu helikopterleri ve bu teröristlerin kullanımına tahsis ediyor. Hava sahasının kontrolü ABD'de, dolayısıyla bu uçuşlardan ABD'nin de haberi var” açıklamasını yaptı.

Söz konusu helikopterlerin PKK veya YPG ait olmadığını, Süleymaniye yönetiminin tahsis ettiğini ifade eden Çavuşoğlu, PKK, YPG ve SDG’nin elinde uçak olduğuna dair ellerinde bir bilgi olmadığını kaydetti.

Süleymaniye Uluslararası Havalimanı’ndan kalkan hava araçlarına Türk hava sahasının kapatılmasının bu olayla birlikte karar verildiğini belirten Çavuşoğlu, “Sonuçta kullandıkları havaalanı neresi? Uluslararası Süleymaniye Havaalanı. Herkesin kullandığı havaalanını kullanıyorlar, sivil havaalanı ve PKK artık buralara kadar nüfuz etmiş. Artık PKK Süleymaniye’de herkesin özellikle Talabani'nin partisini tamamen kontrol altına almış. Artık yavaş yavaş sadece parti değil, yönetim değil, havaalanı ve diğer stratejik yerlere de sızmış, sızıyor. Erbil'e giremediler, o yüzden Erbil'i zayıflatmak için de sürekli farklı yöntemleri izliyorlar. Ama Süleymaniye'de artık PKK her yeri kontrol ediyor diyebiliriz. O nedenle hava sahasını kapattık” dedi.

Çavuşoğlu aynı açıklamasında, PKK ve YPG’ye yönelik hem Kuzey Irak’ta hem de Suriye’de operasyonların devam edeceğini sözlerine ekledi.

ABD’den saldırıya ilişkin soruşturma hamlesi 

Washington yönetimi, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin (IKBY) Süleymaniye kentinde, SDG Komutanı Abdi'nin hedef alındığı ileri sürülen saldırı hakkında soruşturma başlatıldığını duyurdu. 

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcü Yardımcısı Vedant Patel, Washington yönetiminin Süleymaniye Uluslararası Havalimanı’na yönelik saldırıyı araştırdığını belirterek, “Saldırı sırasında konvoy ABD askerlerini taşıyordu ve can kaybı bildirilmedi. Irak'taki çalışanlarımızı riske atacak her türlü eyleme karşıyız” ifadelerini kullandı.

‘Talabani, Hakan Fidan'la Ankara'da görüştü'

IKBY Başbakan Yardımcısı Kubad Talabani'nin MİT Başkanı Hakan Fidan ile 12 Nisan’da Ankara’da bir araya geldiği iddia edildi. 

İddiaya göre, Süleymaniye Havalimanı’nın yakınlarında hava saldırısının ardından Talabani ve beraberindeki Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) heyeti Ankara’da Fidan ile görüştü. IKYB’den bir heyetin 11 Nisan’da Bağdat’ta MİT Başkan Yardımcısı ile bir araya geldiği bildirilmişti. Görüşmede Türkiye hava sahasının Süleymaniye Uluslararası Havalimanı’nı kullanan uçaklara açılması konusu ele alındığı ifade edildi.

İddiaya göre, 12 Nisan’da ise Kubad Talabani ve beraberindeki IKYB heyeti Ankara’da Hakan Fidan ile görüşerek IKBY'ye döndü. Görüşmede, Fidan Türkiye’nin "IKYB’nin SDG ve PKK ile ilişkilerinden rahatsızlığını" dile getirdi. Fidan, Ankara-Süleymaniye ilişkilerinin normalleşmesi için bu ilişkilere son verilmesi gerektiğini belirtti.

IKBY araştırma komisyonu kuracak

Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin (IKBY), Süleymaniye kentinde Mazlum Abdi'nin hedef alındığı belirtilen saldırıya ilişkin bir araştırma komisyonu kuracağı belirtildi. Kürdistan Yurtseverler Birliği'nin (KYB) kontrolündeki Süleymaniye Uluslararası Havalimanı'na yönelik saldırının soruşturulacağı aktarıldı.

Rûdaw'ın haberine göre, IKBY Başbakanı Mesrur Barzani başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, Süleymaniye Uluslararası Havalimanı’nın bombalanmasını soruşturmak üzere bir araştırma komisyonu kurulması kararı aldı. Kurulmasına karar verilen komisyonun Türkiye hava sahasının Süleymaniye Uluslararası Havalimanı’nı kullanan uçaklara kapatılması ve 7 Nisan’da havalimanı yakınlarında gerçekleştirilen saldırıyı araştırmasına karar verildi.

Haber

Tahkim kararı sonrası çok boyutlu Irak denklemi