Ana içeriğe atla

Home

soL Haber'de reklam yok, sadece haber var. Bunu birlikte sürdürüyoruz. Abone olarak desteğinizi gösterin.

Yükleniyor...

SÖYLEŞİ | 'Memleketin ihtiyaç haritasını seriyorum önüme…'

Ressam Şeyda Gürsoy Çoban'ın 'Kendi İçimde Karma' isimli sergisi Kuşadası’nda KUAKMER’de 13 Kasım’a kadar ziyaret edilebilecek.

Haber Merkezi

Yayın Tarihi: 07.11.2021 , 10:58 Güncelleme Tarihi: 22.01.2025 , 10:54

Aydın Kuşadası’nda “Kendi İçimde Karma” isimli sergisi üzerine ressam Şeyda Gürsoy Çoban ile söyleştik. Doğa ile toplumu bir arada işleyen sergi 13 Kasım’a kadar Kuşadası F. Özel Arabul Kültür Merkezi (KUAKMER)’de ziyarete edilebilecek.

Beş yıl önce Samsun’da Kadın Üzerine Tütün serginiz üzerine bir söyleşi yapmıştık. Samsun ve TEKEL özelinde konuşmuştuk, sanat-emek ilişkisine değinmiştik. Şimdi de Kendi İçimde Karma sergisinde 'kendi içinizde' doğaya ve topluma dokunuyorsunuz. Bu sergi nasıl oluştu biraz bahseder misiniz? 

Bu sergi sürecinin başlangıç noktası Kuşadası’nda yaşayan sanatçı dostlardır. “Bir sergi yapalım” dedik. Karma sergi fikriyle yola çıktık ama konu beraberliği mi, herkes kendi çalışmasıyla mı derken, kişisel sergi fikri ön plana çıktı. Önceki çalışmaları karşıma dizdim, sürdürmekte olduğum çalışmalarımı da ekleyerek bir düzenleme yaptım ve derken süreç başlamış oldu…

Kuşadalıların sergiye ilgisini nasıl? 

Kuşadalıların sergiye ilgisi iyiydi. Adada yaşayan birisi olsaydım belki daha iyi olabilirdi. Sergiye gelen sanatçı ve sanatseverlerin niteliği daha önemli benim için.

İstanbul Sözleşmesi’yle ilgili bir çalışmanız var. Sözleşmenin iptaline karşı tepkiler yükseldiği sırada eserinizi görsel olarak da paylaşmıştınız. 

Hükümetin Türkiye’yi sözleşmeden çekeceği belli olmuştu artık. Ümitsizce de olsa -oy kaygısıyla- tepkilerden korkarlar da geri adım atarlar diye düşündüm ara ara. Bu nedenle sabah-akşam çalışıp oylamanın yapılacağı güne resmimi yetiştirdim. O gün birçok yere protesto metnimi ve resmimin basılı olduğu kupayı gönderdim. Çok azının ne düşündüğünden haberim olabildi. Zaten Sözleşme’den de çekildiler! Ama biz kadınlar hiçbir şeyden çekilmeyeceğiz!

Yaşanan süreci şöyle değerlendirebilir miyiz: Kadınlara yönelik dayatmalar aslında ters tepiyor. Karanlık, daha fazla aydınlık arayışını kışkırtıyor. Örneğin Sözleşmenin iptali de kadınların daha ileri talepler dile getirmelerine sebep oldu. 

Bizi toplumsal yaşamdaki yerimizle değil, yalnızca anneliğimizle yücelterek sınıflandırmak isteyenlere diyorum ki; “Nefes alan, düşünen, üreten, yani ‘insan’ – doğuran, yani ‘kadın’” kendi biçip diktikleri ve sanki “size bu yakışır” dercesine ısrarla giyindirmeye çalıştıkları “kavram giysileri” giymeyi reddediyoruz. Bu dayatmaların sonucu kadın cinayetleri ve kadın intiharları değil midir? Bu ilkellik ve bu vahşet, kötü uygulanan ve yapanı kollayan yasalardan yüz bulmamış mıdır? İstanbul Sözleşmesi’nden “çekilmek” de nedir? Sözünü ettiğim konuların devlet tarafından onayı değil midir? Öldürülen ve  intihara sürüklenen kadınlar olarak diyoruz ki, bizi İstanbul Sözleşmesi yaşatır!

Özellikle genç kadın sanatçılara baskı ve sömürüden kurtuluş arayışında neler ilham verebilir sizce? 

Türkiye gibi bir ülkede malzeme gani. Beslenecek o kadar dolu şey var ki… Bir cinsiyetçi tabir de ben kullanayım – yeter ki “kadın” ol! Herkes kendi diliyle haykırır. Şairsen şiirle, karikatüristsen mizahla, ressamsan resimle… Kendin olmak yeterli, kendin olarak sorgulamak yeterli… Ben genç bir kadınken de Türkiye sert bir ülkeydi, şimdi de biraz fazlası. “Genç kadın sanatçı” arkadaşlarımın tutacakları yol aynı. Yani “ilham” bekleme devri geçti artık. “İlham” da “ekmek” gibi aslanın ağzında… Yani “düşünceye” mola yok!

Sergi tanıtımında 'masum bir biber resmi Gezi hatırlatmasına dönüştü' diyorsunuz. Doğa figürlerinin toplumsal mücadele metaforuna dönüşmesi herhalde geleceğe yönelik sizin umutlu bakışınızı da yansıtıyor. Gezi’nin değerli yanlarından biri sanatın halkla buluşmasıydı. Son yıllarda Türkiye’de koşullar ağırlaşıyor, sanatçılar işsiz kalıyor, halk sanattan daha fazla koparılıyor. Siz de memlekete bakarak sergilerinize karar veriyor gibisiniz. Bundan sonraki sergi planlarınızı paylaşabilir misiniz?

Bir sonraki sergimin konusu ne olabilir diye düşündüğümde memleketin ihtiyaç haritasını seriyorum önüme. Bu zihniyetin yok etmeye çalıştığı tek bir güzel şey yok ki;  saldırıları  o kadar her şeye ki… Kadınlara, çocuklara, doğaya, sit alanlarına, tarihi dokuya, koylara, körfezlere, ağaçlara, ormanlara, zeytinliklere… Say say bitmez. Bir sonraki sergim büyük olasılıkla Bodrum’da olacak gibi.

Ressam Şeyda Gürsoy Çoban kimdir?

1953'te Samsun doğumlu olan sanatçı 1979'da İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Yüksek Resim Bölümü Prof. Adnan Çoker atölyesinden mezun oldu. 1996 yılından beri İstanbul, Bursa, Antalya, İzmir ve Kuşadası’nın yanı sıra İtalya’da kişisel sergiler açtı. Sanatçının önceki sergisi, 2015 yılının 8 Mart’ında Samsun’da açılmıştı ve bir alışveriş merkezine dönüştürülen TEKEL fabrikasında kadın tütün işçileri teması işliyordu. Kuşadası’nda KUAKMER’de açılan son sergisi ise 13 Kasım’a kadar ziyaret edilebilecek.

soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.