Somali'nin AKP iktidarı, Türkiye sermayesi ve tarikat/cemaat bağlantılı gerici kurumlar tarafından nasıl kuşatma altına alındığını, 2011 yılından beri devam eden ilişkinin "yardım" boyutunu aşarak bir tür vesayete dönüştüğünü daha önce soL'da detaylarıyla anlatmıştık.

Türk patronların artık Somali'nin "sahibi" gibi davrandığına yönelik eleştiriler her geçen gün artıyor, iktidarın Somali'ye yönelik adımları da hız kazanmaya devam ediyor.

Türkiye'nin Somali karasularında petrol ve doğalgaz arama çalışmaları sürerken, dün TBMM Genel Kurulu'nda Somali'ye ilişkin yeni bir karar alındı ve Somali'ye 30 milyon dolarlık ayni hibe desteğini içeren kanun teklifi kabul edildi.

Bu hibe desteğiyle birlikte Türkiye'nin 2016 yılından beri Somali'ye yaptığı hibe desteklerinin toplam tutarı neredeyse 175 milyon dolara ulaştı.

Sonuçta Somali'nin önemli kamu işletmeleri Türk patronlar tarafından işletiliyor, ordusu Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından eğitiliyor, doğal kaynakları Ankara'ya emanet ediliyor, AKP destekli gerici tarikat ve cemaatler ülkede cirit atıyor...

Hal böyle olunca Somali'nin Türkiye'ye tanıdığı "imtiyazlar" karşısında verilen bu hibeler, tartışmalara pek de konu olmuyor. Tıpkı dün TBMM Genel Kurulu'nda düşülen birkaç şerh dışında herhangi bir tartışma yaşanmadığı gibi.

Partiler değişiyor, 'vizyon' aynı kalıyor

Genel Kurul'da, oylama öncesinde Somali'ye verilmesi planlanan hibe tasarısına dair ilk sözü Gelecek Partisi Milletvekili Kani Torun aldı.

2011-2014 yılları arasında Türkiye’nin Somali Büyükelçisi olarak görev yapan Kani Torun, o dönemde AKP'nin Somali'ye yönelik operasyonunda büyük bir rol oynadı. Bunun üzerine ödüllendirilerek önce 2014 yılında Başbakan Başdanışmanlığı görevine atandı, bir yıl sonra ise AKP listesinden Meclis'e girdi. Bir süre sonra AKP'den ayrıldı ve CHP'nin ayırdığı kontenjanla yeniden girdiği Meclis'te Gelecek Partisi sıralarında oturmaya başladı.

Her ne kadar partisi değişse de "Somali vizyonu" değişmedi. AKP'den ayrıldı ayrılmasına ancak Torun'un ve eski partisinin Afrika planları paralel şekilde sürüyor. Torun dün yaptığı konuşmada bunu bir kez daha kanıtladı.

Türkiye'nin Somali'de "vesayet" veya "sömürge" gibi sıfatlarla bulunmadığını iddia eden Torun, AKP'lilerin Afrika'ya dair her gündemde ağzına pelesenk ettiği "kazan-kazan politikasını" tekrarladı. Hatta hızını almayıp Türkiye'nin "emperyal bir heves taşımadığı" gibi bölgedeki varlığıyla emperyal güçlere mâni olduğunu ifade ederek Somali'deki "varlığın gerekliliğini" savundu.

Erdoğan'a 'müdahale' çağrısı: 'Bu sevginin iktidar kavgasına alet edilerek parçalanmasına izin vermeyin'

Torun, görev süresi önümüzdeki hafta dolacak olan Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud'un, Anayasa'ya yönelik müdahaleyle görev süresini uzatmaya çalıştığını hatırlattı ve "Bunun zor kullanılarak yapıldığı takdirde korkarım Somali'de kan dökülecek" dedi.

Torun, "Somali'de kan dökülmemesi" için çareyi ise eski dostu Recep Tayyip Erdoğan'da buldu:

Sayın Erdoğan'a karşı tüm Somali halkının ciddi bir sempatisi ve saygısı var. Türkiye'nin yapması gereken teenniyle hareket ederek tarafları itidale davet etmek ve barışçıl bir şekilde seçimlere gidilmesi konusunda telkinlerde bulunmaktır. Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan'a buradan sesleniyorum: Somali'de tarafları bir masa etrafında toplamak için bir özel temsilci görevlendirin. Türkiye'ye ve şahsınıza yönelmiş bu sevginin iktidar kavgasına alet edilerek parçalanmasına izin vermeyin.

Torun, 2011 yılında Erdoğan ve peşine taktığı patronların ziyaretiyle başlayan ilişkiden bu yana Somali'ye yaklaşık 1 milyar dolar yardım yapıldığını, buna karşılık Türk şirketlerinin ülkedeki yatırımlarının 100 milyon doları aştığını belirtti.

Hibe desteklerinin tutarı 175 milyon dolara ulaştı

Torun'un konuşmasının ardından yapılan diğer konuşmalarda muhalefet partilerince kimi şerhler düşüldü, iktidar partilerince "İnsanı yaşat ki devlet yaşasın" gibi sözler havada uçuştu.

Sonuç olarak TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un imza sahibi olduğu, "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Somali Federal Cumhuriyet Hükümeti Arasında Ayni Hibe Desteği Anlaşması'nın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi", TBMM Genel Kurul'da 264 kabul oyu, 6 ret ve 4 çekimser oy ile kabul edildi.

Onaylanan teklifle birlikte Somali'ye 30 milyon dolar değerinde destek sağlacak. Söz konusu meblağ aylık 2,5 milyon doları aşmayacak şekilde taksitler halinde ödenecek.

Bu hibe desteğiyle birlikte Türkiye'nin 2016 yılından beri Somali'ye yaptığı hibe desteklerinin toplam tutarı neredeyse 175 milyon dolara ulaştı:

• 2016: 24 milyon dolar
• 2017: 30 milyon dolar 
• 2019: 30 milyon dolar 
• 2021: 30 milyon dolar 
• 2023: 30 milyon dolar
• 2026: 30 milyon dolar