ABD’nin dış politikada sık sık kullandığı “havuç-sopa” taktiği Türkiye’de seçimlere az bir zaman kala yeniden devreye sokulmuş görünüyor. ABD bu kez Erdoğan’ı daha fazla kuşatabileceği ve Türkiye’yi sonuç ne olursa olsun seçimden sonra çıkarları doğrultusunda “daha uyumlu” hale getirebileceği koşulları oluşturmaya çalışıyor. AKP’li Erdoğan ise bir yandan ABD ve Batı İttifakı’na bazı güvenceler verme peşinde iken bir yandan da içeride “ABD ve Batı karşıtlığı”nı oya tahvil edebileceği ikili bir pozisyon alıyor.

Bu hafta arka arkaya ABD’den Türkiye’yi ilgilendiren haberler ve ABD’li yetkililerden açıklamalar geldi. Gündeme taşınanlar, iki ülkenin ilişki ajandasında ve pazarlıklarında yeni koz ve kriz başlığı haline gelebilir.

Sarraf davasında yeni gelişme

2015 yılında başlayan Rıza Sarraf davasında uzun süren sessizliğin ardından geçen hafta iki yeni gizli dosya davaya eklendi. Gizli dosyalar arasında yeni iddianameler ve yeni isimler olabileceği tahmin ediliyor. Hakkındaki suçlamaları 6 yıl önce kabul etmesine rağmen sanık kürsüsüne oturmayan Sarraf ilk defa hakim karşısına çıkabilir. Anayasa Mahkemesi’nin Halkbank’ın yargı sürecinin başlaması yönünde olası bir kararı sonrasında Sarraf’ın yeniden tanık sandalyesine oturma ihtimali bulunuyor.

SBK’nın ortağı hakkında karar kesinleşti

ABD yargısı bir süredir rafta bekleyen bir dosyada ise karar vardı. Sezgin Baran Korkmaz (SBK) davasında da adı geçen ve kendisinin "ortağı" olarak anılan Lev Aslan Dermen (Termenciyan) ABD’yi 1 milyar dolar dolandırdığı gerekçesiyle 40 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Böylece üç yıldır tutuklu bulunan Dermen hakkındaki karar kesinleşti. İçişleri Bakanı Süleyman Soylu ile görüştükten sonra firar eden Sezgin Baran Korkmaz, Dermen’in 133 milyon dolarını aklamasına yardım etmekle suçlanıyor.

SBK’nın CIA ajanı olduğu iddiası öne sürüldü

Cezayı kabul etmeyen avukatları ise suçu işleyenin Dermen’in bir araya getirdiği Kingston ailesi ve Sezgin Baran Korkmaz olduğunu savunuyor. Karar duruşması öncesinde savunmasını güçlendiren Dermen yeni bir iddiada bulundu. Korkmaz’ın eski CIA Başkanı James Woosely ve eşi Nancye Woosely ile, CIA ajanı Graham Fuller tarafından tanıştırıldığını anlatan Dermen, bizzat Korkmaz’ın da bir CIA ajanı olduğunu öne sürdü. 

ABD’den Rusya ile ticaret konusunda yeni uyarı

Ukrayna savaşının ardından Rusya'nın ticaretine getirilen yaptırımlar, "paralel ithalat" yöntemi ile baypas edilmiş, gıda başta olmak üzere birçok ürün Türkiye'deki satıcılar aracılığıyla ülkeye ulaştırılmaya başlamıştı.

Önce fiilen durdurulan bu arka kapı bu hafta resmi makamlarca da dile getirildi.

ABD Dışişleri Bakanlığı Yaptırımlar Koordinasyon Ofisi Başkanı James O'Brien, G7 ülkelerinin baskısı üzerine, Türkiye’nin yaptırım uygulanan Batı mallarının Rusya'ya geçişini durdurmayı kabul ettiğini söyledi.

Ancak ABD, kabul ettirse de değişimin hızından memnun değil. Bir an önce “etki görmek” istediklerini belirten O'Brien, "Mart ve Nisan aylarındaki ticaret verilerini göreceğiz ve bu ticaretin dramatik bir şekilde düştüğünü görmeyi umacağız" diyerek, tek önemsediğinin bu rakamlar olduğunu kaydetti.

CENTCOM saldırılan konvoyda ABD askeri olduğunu açıkladı

Türkiye ile ABD arasında yeni bir gerilime neden olabilecek bir gelişme de Cuma günü yaşandı.

Türkiye’nin, PKK faaliyetlerini gerekçe göstererek Süleymaniye Uluslararası Havalimanı’ndan yapılan uçuşlara hava sahasını kapatmasının ardından geçtiğimiz gün havalimanı yakınlarına Suriye Demokratik Güçleri (SDG) konvoyuna bir hava saldırısı gerçekleşti. Reddedilse de iddiaya göre hedefte SDG Genel Komutanı Mazlum Kobani vardı. Kobani saldırıyı kınarken, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Sözcüsü Joe Buccino, hedef alınan konvoyda ABD askerlerinin de olduğunu açıkladı. Türkiye’nin bölgedeki askeri hareketliliğine dikkat çeken Irak cumhurbaşkanlığı ise yayınladığı açıklama ile Ankara’yı “resmen özür dilemeye” davet etti. 

Konuyla ilgili sosyal medya hesabından açıklama yapan eski Pentagon yetkilisi Michael Rubin, "Irak Kürdistanı'nda Türk İHA'larının Süleymaniye yakınlarında Kürt müttefiklerini taşıyan ABD konvoyunun 100 metre ilerisine füze attığına dair endişe verici raporlar var. Kayıp yok. Erdoğan seçim öncesi kriz yaratıyor. Türkiye'ye yaptırım zamanı" dedi.

ABD’den İsveç’e vetoyu kaldırın baskısı

ABD’den geçtiğimiz günlerde Türkiye’ye bir çağrı daha yapılmıştı. Finlandiya’nın NATO’ya katılmasının ardından ittifakın kapısında bekletilen bir ülke kaldı. İsveç’in üyeliğinin daha fazla geciktirilmemesi için onayı gereken Türkiye’ye baskılar da artmaya başladı. Son çağrı ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’dan geldi. 

Temmuz ayında düzenlenecek Vilnius’taki NATO liderler zirvesini işaret eden Blinken, “hemen hemen tüm müttefiklerimiz, İsveç’in mümkün olan en kısa sürede Finlandiya’ya katılması çağrısında bulunuyoruz” açıklamasında bulundu.

Haber

Sermaye düzeninin tipik bir fotoğrafı: SBK’nın üzerinde durulmayan ilişkiler ağı