AKP'li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın ABD'de sembolik bir nükleer anlaşmaya imza atmasının ardından, inşaat faaliyetleri bir süredir askıya alınan Akkuyu Nükleer Güç Santrali hakkında Rusya'dan açıklama geldi.

Anadolu Ajansı'na konuşan Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom Kalkınma ve Uluslararası İş Geliştirmeden Sorumlu Birinci Genel Müdür Yardımcısı Kirill Komarov, Akkuyu'da lojistik ve finansal zorlukların aşıldığını bildirdi.

15 Eylül'de Olağanüstü Genel Kurul’unu toplayan Akkuyu Nükleer A.Ş.'nin yeni ortak arayışında olduğu belirtiliyordu.

Rosatom’un Akkuyu'daki faaliyetlerin karşılanması için Türkiye’ye gönderdiği 2 milyar dolara ABD tarafından el konulmuştu. Komarov, projenin finansmanına ilişkin, "Finansal konular son zamanlarda, öncelikle Rusya Federasyonu hükümetinin desteğiyle başarılı bir şekilde çözüldü. Bugün itibarıyla proje tamamen fonlanmış durumda, sahadaki çalışan sayısını tekrar artırıyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

ABD para transferini bloke etmesinin yaptırım anlamına gelmediğini vurgulayan Komarov, "Ne Türkiye'deki Akkuyu projesine ne de Rosatom'a karşı herhangi bir Batı yaptırımı uygulanmıştır. Doğal olarak, bugün dünyada var olan genel atmosferin bu projeyi etkilememesi mümkün değil. Son zamanlarda lojistikte ve ekipman tedarikinde bir dizi zorlukla karşılaştık" dedi.

Siemens'in güç çıkış sistemini santrale teslim etmekten kaçındığını kaydeden Komarov, "Bu sorunu çözdük, Rusya'dan ve Çin'den tedarikçileri dahil ettik. Bugün itibarıyla sistem neredeyse çalışmaya hazır, yıl sonuna kadar yeni ekipmanın montajı tamamlanmış olacak" ifadelerini kullandı.

Her sorunda fatura işçilere çıkarıldı

Santral inşaatı, yalnızca finansman kriziyle değil, işçi hak gaspları ve SGK borçlarıyla da gündemde. Şantiyede taşeron olarak faaliyet yürüten TSM Enerji’nin 58 milyon dolarlık SGK borcunu belgelendi. Ancak, milyarlarca lirayı bulan bu borç için SGK’nın harekete geçmekte isteksiz davrandığı, dosyaların aylarca bekletildiği ortaya çıktı. Daha sonra haciz işlemi başlatılsa da, Mersin SGK İl Müdürü’nün imzasıyla borcun kaldırıldığı öğrenildi. Böylece, usulsüz bir şekilde milyarlarca liralık kamu alacağının sümen altı edildiği anlaşıldı.

Benzer bir tablo, Akkuyu’da uzun süredir faaliyet yürüten diğer taşeronlar için de geçerli. Titan İçtaş ve TSM Enerji’nin yanı sıra, Titan İçtaş’ın taşeronu Peker Emlak İnşaat'ın da SGK borçlarını ödemediği ortaya çıkmıştı. Peker Emlak’ın mallarına haciz konuldu, ancak yasaya aykırı biçimde bu haciz de kaldırıldı. Üstelik haczin kaldırılması talebinde bulunan kişinin, daha önce Peker Emlak’ta proje koordinatörü olarak çalıştığı tespit edildi.

Akkuyu sahasında çalışan işçilerin aylarca ücretlerini alamaması da defalarca eylemlere yol açtı. Ancak işçilerin hak arayışları, güvenlik güçleri tarafından sert müdahalelerle bastırıldı. İş cinayetleri, zehirlenme vakaları, salgın hastalıklar ve kötü çalışma koşulları da santral şantiyesinin gündeminden düşmedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın defalarca “stratejik yatırım” olarak sunduğu Akkuyu NGS, 2017’de Türk ortaklık arayışına sahne olmuş ancak Cengiz/Kolin/Kalyon üçlüsünün çekilmesiyle bu plan hayata geçmemişti. Bugün yeniden gündemde olan ortaklık arayışının, yalnızca ticari değil, siyasi bir hesaplaşmanın parçası olduğuna dikkat çekiliyor.