Özel okul öğretmenlerinin çalışma hakkı ihlal ediliyor

MEB'in genelgesi sonucu yaygınlaşan uygulamayla çıkışı 'istifa' olarak gösterilen özel okul öğretmenlerinin bir yıl boyunca başka bir okulda çalışması engelleniyor.

Haber Merkezi

Birlik Sendikası Özel Okul Öğretmenleri Bürosu Milli Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) “istifa” olarak çıkışı yapılan öğretmenlerin bir yıl boyunca başka bir kurumda çalışmasını engelleyen uygulamasına ilişkin bir mücadele süreci başlattığını duyurdu.

Bu uygulamayı Anayasa tarafından güvence altına alınmış olan çalışma hakkının açıkça ihlal edilmesi olarak değerlendiren Birlik Sendikası, bu konuda mağduriyet yaşayan öğretmenlere de bir çağrı yaptı. Uygulamanın detaylarını, hukuki altyapısını ve sendikanın Özel Okul Öğretmenleri Bürosu'nun çağrısını sendika avukatlarından Nihal Selvi Yıldırım ile görüştük.

'Hukuken kabul edilemez bir durumla karşı karşıyayız'

Öncelikle bu uygulamanın hukuki bir alt yapısı var mıdır, varsa nedir? MEB öğretmenlere istifa sonrası bir yıl çalışma engeli koyarken neyi dayanak alıyor? Bu durumu hukuken nasıl değerlendiriyorsunuz?

Söz konusu uygulama MEB’in bu yılın Haziran ayında okullara gönderdiği bir genelge ile ivme kazandı. Bu genelgede öğretmenlerin işten ayrılış işlemlerinin kurumlar tarafından MEBBİS sistemine girilmesinde yaşanan aksaklıkların düzeltilmesi istenirken “istifa” ile çıkış gösterilen öğretmenlerin bir yıl boyunca başka kurumda görev alamayacağı hususu da kurumlara bildirilmekteydi. 

Öğretmenlere getirilen bu engellemenin dayanağı ise Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 44. maddesinin 5. fıkrasında yer alıyor. Bu hükümde işten ayrılma sürecinin detayları düzenlenmiş ve öğretmenin görevden ayrılış onayının hangi hallerde verilebileceği açıklanmaya çalışılmış. Bence yönetmeliğin bu maddesinin aslında tamamı hukuken sorunlu ama uygulamaya konu 5. fıkrada “Bu maddede belirtilen hükümlere aykırı olarak görevinden ayrılanlara bir yıl süre ile kurumlarda görev verilmez.” denilerek kanunda yer almayan çok ağır bir yaptırımın yönetmelikle düzenlenmiş olması gibi hukuken kabul edilemez bir durumla karşı karşıya olduğumuz görülüyor. 

'Anayasal güvence altındaki  çalışma hakkı açıkça ihlal ediliyor'

Ağır bir yaptırımdır çünkü bu hüküm, öğretmenlerin Anayasal güvence altına alınmış olan çalışma hakkını açıkça ihlal etmektedir. Hukuken de kabul edilemez çünkü normlar hiyerarşisi içinde alt norm üst norma aykırı düzenlemeler içeremez. Öte yandan kanunda yer almayan bir yaptırımın yönetmelikle düzenlenmesi de en başta kanunilik prensibi olmak üzere birçok hukuk kuralına açıkça aykırıdır. 

Peki istifa dediğimiz işlem, işçiler açısından hukuken böyle ağır sonuçları olabilecek bir eylem midir? İstifa eden bir öğretmeni başka neler beklemekte? İstifa yerine önerilebilecek çareler var mı?

İstifa, esasen bir işçinin ortada hiçbir sebep yokken keyfi biçimde işten ayrılması demektir. Ancak aslında biz biliyoruz ki; çok az işçi gerçek anlamda istifa eder. Çünkü işçiler ya mobbing ya hak gaspı gibi nedenlerle ya da işveren baskısıyla istifa etmektedirler. Öğretmenler için böylesine ağır yaptırımla karşılaşma olasılığının yanında esasen istifanın sonuçları her durumda işçinin aleyhinedir. Örneğin istifa eden işçi kıdem tazminatına hak kazanamaz veya işsizlik maaşı alamaz. O nedenle biz sendika olarak başından beri öğretmenlerimize istifa etmemeleri yönünde telkinde bulunmaktayız. Öncelikle istifa yerine işyeri uygulamalarının düzeltilmesi için diğer işçi arkadaşlarıyla bir araya gelerek irade oluşturmalarını öneriyoruz. Fakat son aşamada artık başka çare yoksa istifa yerine haklı fesih yapmaları, az önce belirttiğim olası mağduriyetlerin önüne geçecektir.

'İşveren aynı zamanda suç işliyor'

Birlik Sendikası’nın çağrısından MEBBİS sistemine istifa girişi yapılmasının zaman zaman öğretmenin bilgisi dışında olabildiğini, yani öğretmen istifa etmediği halde patron tarafından istifa olarak çıkışı yapılabildiğini anlıyoruz. Bu durum hukuka aykırı değil mi?

Evet ne yazık ki bu yıl sıkça karşılaştığımız mağduriyetlerden biri de bu… Mesela öğretmen aslında istifa etmeyip işverenin hukuka aykırı uygulaması nedeniyle haklı fesih yapmış olduğu halde işveren MEBBİS sistemine fesih yerine istifa yazmış oluyor. Hatta SGK’ya da bu şekilde bildirimde bulunup öğretmenin işsizlik ödeneğinden de mahrum kalmasına sebep oluyor. İşverenin bu tek taraflı keyfi işlemi kesinlikle hukuka aykırıdır. Bu hallerde sadece tazmin yükümlülüğü söz konusu olmadığı ve işverenin aynı zamanda suç işlediği görüşündeyim.

'Öğretmenleri Birlik Sendikası ile iletişime davet ediyoruz'

Sendikanıza bu uygulama nedeniyle sorun yaşayan öğretmenlerden başvuru geliyor mu? Öğretmenler bu durumla karşılaştıklarında ne yapmalılar?

Tabii ki başvurular geldi. Hatta sendikamızın bu çağrıyı yapmasında uygulama sonucunda mağdur olan öğretmenlerin sendikamıza başvurmasının da etkisi oldu diyebilirim. Birlik Sendikası Özel Okul Öğretmenleri Bürosu, öğretmenlerin karşı karşıya kaldığı sorunlara asla kayıtsız kalmamakta ve sorunların üzerine avukatlarıyla birlikte ciddiyetle eğilmektedir. Bu ya da benzeri bir hukuksuzlukla karşılaşan özel okul öğretmelerinin yapması gerekenlerden ilki bu alanda epeyce deneyim biriktirmiş olan Birlik Sendikası'yla iletişime geçmek olmalı.

Birlik Sendikası bu uygulamaya karşı nasıl bir mücadele süreci örecek, neler yapmayı planlıyorsunuz?

Sendikamız MEBBİS girişleri nedeniyle başka bir kurumda çalışma hakkı elinden alınan öğretmenlerimizin somut durumuna göre; sendika avukatlarıyla birlikte yönetmelik maddesinin iptali sürecinden tutun da haksız uygulamaya sebep olanlar hakkında suç duyurusunda bulunmaya kadar çeşitli hukuki başvuru yolları ve yol haritalarını belirlemiş durumdadır. Bu başvurular her durum özelinde değişebileceği için şu aşamada detaylarına girmek sendikaya ulaşmayan öğretmenlerimiz için yanıltıcı olabilir. Söz konusu uygulama nedeniyle Anayasal çalışma hakkı elinden alınan öğretmenleri, kendi özel durumlarına göre bilgi sahibi olup birlikte hareket etmek üzere Birlik Sendikası ile iletişime geçmeye davet ediyorum.

Birlik Sendikası'na aşağıdaki iletişim bilgilerini kullanarak veya sosyal medya hesapları üzerinden ulaşabilirsiniz.

Telefon: 0 530 662 52 36

E-posta: [email protected]birliksendikasi.org

Twitter: @birliksendikasi.org

Facebook: @BirlikSendikasi

Instagram: birliksendikasi