Taliban’ın, Ağustos 2021’de Afganistan’da iktidara gelişinin ardında dört yıl geçti. Taliban, Şubat 2020 yılında Amerikalılarla Katar’ın başkenti Doha’da yapılan görüşmeler sonrası tek bir kurşun sıkmadan Afganistan’da yönetimi ele geçirmişti.

Geçen dört yıl içerisinde Taliban yönetimi her ne kadar resmi olarak tanınmasa da Rusya, Çin ve Pakistan ile gelişen ticari ilişkileri dolayısıyla iktidarını sağlamlaştırmış görünüyor.

Çin, Rusya ve Pakistan’ın Taliban rejimine uygulanan uluslararası yaptırımların kaldırılması taleplerinin ardından Temmuz 2025’te Rusya’nın Taliban rejimini resmen tanımasıyla birlikte Orta Asya ülkeleri de Afganistan konusundaki tavırlarını gözden geçirmeye başladılar.

Özbekistan ve Kazakistan’ın Taliban yönetimiyle uluslararası demiryolu vb. alanlardaki işbirlikleri son dönemde hız kazandı. Bu tür gelişmelerden hareketle Tacikistan hükümetinin yaptığı çağrı ile 11-12 Eylül 2025 tarihlerinde, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) üye ülkeleri arasında başkent Duşanbe'de Afganistan sorunuyla ilgili istişareler gerçekleştirildi. Toplantıda katılımcılar, Afganistan’daki durumu ve bunun ŞİÖ bölgesine etkisini ele aldılar.

Afganistan, Orta Asya ülkelerinin uluslararası ticaret ve deniz yollarına erişimi açısından kritik bir konumda. Bölge ve dünyadaki değişen dengeler, başta Çin ve Rusya’nın tavrı Orta Asya ülkelerini bir dönem “terör örgütü listesine” aldıkları Taliban ile resmi ilişkiler kurmaya zorluyor.

Şi Cinping Orta Asya liderleriyle bir araya geldi: Zirve Çin için neden önemli?