Hollanda hükümeti Çin’le yapıcı görüşmelerin ardından çip üreticisi Nexperia'ya yönelik "devlet müdahalesini" askıya aldığını açıkladı.

Hollanda Ekonomi Bakanı Vincent Karremans dün yaptığı açıklamada hükümetin Eylül 2025’te el koyduğu Nexperia’daki kontrolü yeniden Çinli sahibine geri vereceğini belirtti. Karremans, bunun Çin'e yönelik iyi niyetin bir göstergesi olduğunu kaydetti.

Çin Ticaret Bakanlığı Hollanda'nın bu kararını memnuniyetle karşıladı. Bakanlıktan yapılan açıklamada Hollanda hükümetinin askıya alma kararının doğru bir adım olduğu, bunu kararın tamamen iptalinin izlemesi gerektiği belirtildi.

Karar çip tedariki krizini tetiklemiş, otomotiv endüstrisini vurmuştu

Hollanda’nın 30 Eylül’de Çinli teknoloji şirketi Wingtech'e ait çip üreticisi Nexperia’nın yönetimine el koymasına karşılık Pekin yönetimi şirketin Çin biriminin ihracatını durdurmuş, böylece Nexperia'nın çip sağladığı çok sayıda üretici tedarik sorunuyla karşı karşıya kalmıştı.

Temel çipleriyle büyük bir pazar payına sahip olan Nexperia'da, tedarik sorunu otomotiv endüstrisi ve diğer sektörleri olumsuz etkilemişti. Otomotiv tedarikçilerinin elektronik bileşen üretimi geçici olarak kesintiye uğramıştı.

Global Times: 'Ulusal güvenlik bahanesi bu sefer ters tepti'

Hollanda hükümetinin dün Nexperia’ya yönelik devlet müdahalesini askıya aldığını duyurmasının Çin Komünist Partisi’nin yayın organı Global Times’da çıkan başyazıda “Hollanda'nın tutum değişikliğinin tüm Avrupa'yı etkilemesi umuluyor” denildi.

Hollanda hükümetinin Nexperia’nın kontrolünü Çinli şirkete geri verme kararının “rasyonel karar alma sürecine dönüşü yansıttığı” yorumu yapılan yazıda “Bu, aynı zamanda küresel tedarik zincirine de nadir görülen olumlu bir sinyal gönderiyor” ifadesine yer verildi.

Global Times bu olayın “Hollanda hükümeti için üç ders niteliği taşıdığı” değerlendirmesini yaptı.

Yazıda “İlk olarak ‘ulusal güvenlik’ her amaca uygun bir kalkan değil” denilerek son yıllarda bazı Batılı ülkelerin Çinli şirketlere kısıtlamalar getirmek için sıklıkla “ulusal güvenlik” bahanesine başvurduğu belirtildi. Ancak Nexperia olayında bunun ters teptiği ve tedarik zincirini sekteye uğrattığı belirtilen yazıda Hollanda’nın da bu adımın uzun vadede ulusal güvenliğine daha büyük bir zarar vereceğini fark ettiği ifade edildi.

Hollanda’nın bu olaydan çıkarması gereken ikinci ders ise yazıya göre “teknoloji zincirinin birbirinden ayrılamayacağı gerçeğine saygı duymanın önemi”… Nexperia’nın "Avrupa tasarımı + Çin paketleme ve test" modeliyle sıkı bir şekilde birbirine bağlı bir modelde faaliyet gösterdiği kaydedilen yazıda “Bu endüstriyel yapıyı idari yollarla zorla parçalama girişimi, Hollanda'nın kendisine ve bu ürünlere dayanan endüstriyel zincire daha fazla zarar verecektir” diye belirtildi.

Nexperia olayının “normal ekonomik işbirliğine müdahale etmek için siyasi araçların kullanılmasının bir hata olduğunu kanıtladığı” öne sürülen yazıda, bunun da Hollanda hükümetinin çıkarması gereken üçüncü ders olduğu ifade edildi.

'Teknik bir idari karar gibi görünse de sembolik bir politika değişikliği'

Hollanda'nın kararını askıya almasının anlaşmazlığın tamamen çözüldüğü anlamına gelmeyeceği belirtilen yazıda yine de bu kararın “küresel yarı iletken endüstrisinin güvenlik ve istikrarını yeniden sağlamak için daha iyi koşullar yaratacağı” kaydedildi.

Bu kararın diğer ülkelere benzer anlaşmazlıkları ele almak için "çatışmasız bir seçenek" de sunduğu belirtilen yazıda “Kısacası, Hollanda'nın Nexperia'ya müdahaleyi askıya alması teknik veya prosedürel bir idari karar gibi görünse de, aslında oldukça sembolik bir politika değişikliğidir” denildi. 

Yazıda “Jeopolitik gerilimin ve ekonomik güven açığının arttığı bir dönemde, frene basıp diyaloğa geri dönmeye istekli her ülke takdiri hak ediyor. ‘Yarı iletken çağında’ hiçbir ülke tek başına ‘güvenliği’ sağlayamaz; küresel ekonomi ancak istikrarlı tedarik zincirleriyle gerçek güvenliğe ulaşabilir. Bu, kazananlar veya kaybedenler meselesi değil, dünyanın daha rasyonel karar vericilere ihtiyacı var” yorumu yapıldı.