NATO 3.0 Zirvesi bitti, yankıları sürüyor. 

Baş aktör Donald Trump olunca söylenenlerle anlaşılanlar, denilmek istenenlerle algılananlar arasında farklar şimdiden oluşmaya başladı. F-35 konusunda ortalıkta uçuşan sözler herkesin malumu. Bunun da ötesinde doğrudan Trump’ın ağzından çıkan sözler de yalanlanmaya başladı.

NATO ittifakı, Rusya başlığında beklenenin ötesinde saldırgan bir tavır aldı. Trump, gerçekleşmesi durumunda bu başlıkta önemli bir gelişme olacak olan bir konuyu gazetecilerle sohbet sırasında yumurtladı. Buna göre ABD, Ukrayna’ya Patriot üretme olanağı verecek, Ukrayna ihtiyaç duyduğu hava savunma sistemlerini kendisi üretecekti.

Ancak zirvenin ardından yapılan analizlerde bu planın gerçekleşme olasılığı ciddi şekilde irdelenince yakın vadede olanaklı olmadığı ortaya çıkıyor. Konuyla ilgili üretici firma Raytheon’un sahibi RTX Corporation Sözcüsü, Başkan'ın duyurusuna dair bir bilgisinin olmadığını belirtirken, yine de ellerinden geleni yapacaklarını söyledi.

Patriot sistem bileşenleri

Bilindiği gibi ABD Silahlı Kuvvetlerinin orta ve yüksek irtifa hava savunma sistemlerinin bel kemiğini oluşturan Patriot sistemi “Phased Array Tracking Radar to Intercept on Target" (Faz Dizilimli Takip Radarıyla Hedef Tespit Etme) tanımlamasının kısaltması. 

1984 yılında envantere giren sistem karadan havaya füze sistemlerinin yanı sıra AN/MPQ-65 radarı ve AN/MSQ-132 komuta kontrol sistemi ve M903 fırlatma sisteminden oluşuyor. Karadan havaya atılan her bir Patriot füzesi 4 milyon dolar değerindeyken, radar ve komuta sistemleri dahil altı füzeden oluşan bir komple batarya sisteminin bedeli 1 milyar dolar seviyesinde.

Üretim darboğazları

Maddi başlığın dışında savaş koşulları altında Patriot sisteminin Ukrayna topraklarında ancak monte edilebileceği anlaşılıyor. Savaş ortamı teknoloji transferi ve hassas üretim tesislerinin bu bölgeye kurulmasına engel teşkil ettiği çok açık. Dolayısıyla Ukrayna’da üretilecek Patriot sistemleri, doğrudan ABD’den gönderilecek parça sevkiyatına bağımlı olacak. Burada ise Patriot füze parçalarını üreten firmaların üretim programları belirleyici oluyor.

Halihazırda dünyanın en büyük silah üreticilerinden Lockheed Martin yılda 650 adet PAC-3 MSE (Patriot Advanced Capability 3rd Generation Missile Segment Enhancement) füzesi üretebiliyor. Yeni silahlanma programı kapsamında Pentagon bu rakamın yılda 2 bin seviyesine çıkmasını istiyor. Her bir füzenin gövde kısmı 24 ayda üretilirken, katı yakıtlı karmaşık motor sistemleri için 30 ay süre gerekiyor. Öte yandan her bir füzedeki aktif radar sistemi Boeing tarafından üretiliyor. Boeing bu radarlardan yılda 650 ila 700 tane üretme kabiliyetinde. Dolayısıyla ilave üretimler için ya Boeing kapasitesinin artırılması ya da başka bir üretici bulunması gerekiyor.

Trump’ın söyleminin hayal ürünü mü yoksa gerçekleştirilebilir bir proje olup olmadığına bakmak için Ukrayna’daki imalatın da ötesinde Zelenskiy rejiminin füzeyi oluşturan bileşenleri alıp alamayacağının sorgulanması gerekiyor. Ortadoğu bölgesinde başta İsrail olmak üzere ABD üslerinin ve müttefiklerinin son İran Savaşı sırasında balistik füzelerden dolayı ağır hasar aldığı düşünüldüğünde Patriot sistemlerine olan talep olağanüstü seviyede artmış durumda. Dolayısıyla Ukrayna’nın gerekli bileşenleri alması muhtemel gözükmüyor.

Bileşenler ellerine ulaşsa da, sürekli Rus saldırısına açık bir bölge içinde montaj için uygun koşulların olduğu iddia edilemez. Saldırılara karşı fabrikanın üretim aşamalarının farklı yerlere dağıtılması ve bu imalathanelerin hava savunma sistemleriyle korunması da bir seçenek. Bir diğer seçenek ise yeraltı fabrikaları. Zelenskiy, bütün bu sorunları çözse bile nitelikli işgücü bulma konusunda kesinlikle sorun yaşayacak. Unutulmaması gereken bir konu da ABD’nin ister istemez gizli üretim bilgilerini Ukraynalılarla paylaşacak olması ve burada olabilecek bir güvenlik açığının ölümcül sonuçları olacağı.

Japonya lisanslı bir şekilde Patriot üreticisi olarak yılda 30 füze üretebiliyor. NATO 3.0 kapsamında Avrupa cephesi için özel bir PAC-3 füze bakım tesisi kurulacağı da alınan kararlar arasında olduğu düşünüldüğünde Ukrayna’da üretim olanaksız değil. Ancak eldeki veriler ışığında bunun yakın vadede olamayacağı çok açık. 

Hiç konuşulmayan bir konu da tüm bu imalatın bedelini kimin ödeyeceği. Rusya’nın İskender taktik füze sistemleri için yılda 700 adet füze üretme kabiliyeti olduğu düşünüldüğünde Ukrayna imalatı hava savunma sistemlerinin bu tehdit seviyesine cevap verebilecek bir düzeye gelmesi kısa vadede mümkün gözükmüyor. 

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.