Ankara’daki NATO Zirvesi’nin ardından geriye F-35 ve S-400'e dair sorular kaldı.

ABD Başkanı Donald Trump, Ankara’ya iner inmez yaptığı açıklamada Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımlarını kaldıracaklarını açıkladı.

ABD, S-400 hava savunma sistemlerinin alımı nedeniyle 2020 yılında Türkiye’ye CAATSA yaptırımları uygulamaya başlamıştı. ABD Kongresi’nin 2020 yılında yürürlüğe koyduğu yasaya göre, S-400’leri elinde bulundurduğu sürece Türkiye’ye F-35 satışı yapılması yasaklı durumda. Dolayısıyla, Washington yönetimi nezdinde F-35 alabilmenin ön koşulu S-400 sistemlerinin Türkiye topraklarından çıkarılması.

Zirve boyunca F-35 ile ilgili karışık sinyaller veren Trump, dönüş yoluna geçmeden “F-35 konusunda henüz karar vermedim” dedi. Trump’tan hemen sonra basın toplantısı yapan AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan konuyla ilgili önce “bizi izlemeye devam edin” dedi, ısrarlı soruların ardından da “F-35'lerin Türkiye'ye tesliminde tüm dünya ‘ABD sözünü tuttu’ diyecek” ifadelerini kullandı.

Bu teslimatın gerçekleşmesi için Türkiye’nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini elden çıkarması gerekiyor. Gündemde sistemlerin üçüncü bir ülkeye satılma ihtimali var. S-400'lerin satışı için Rusya'nın da onayı gerekiyor. Rusya'nın prensip olarak üçüncü bir ülkeye satışa engel olmayacağı öne sürülüyor. S-400'lerin Körfez ülkelerinden birine satılmasına ABD'nin de sıcak baktığı iddia edilmişti.

Selvi: Satış bugün açıklanacak

İktidara yakın Hürriyet gazetesinin yazarı Abdülkadir Selvi, S-400'lerin satıldığını iddia etti. Selvi'nin iddiasına göre satış bugün açıklanacak.

Selvi, savunma sistemlerinin hangi ülkeye satıldığıyla ilgili ise "S400’ler Körfez’deki bir ülkeye gidiyor. Dün son pürüzler üzerinde çalışılıyordu. Gece yarısı son pürüzlerin de giderildiği söylendi. Birleşik Arap Emirlikleri diyen var, Katar’ı işaret eden var. En iyisi resmî açıklamayı beklemek" ifadelerini kullandı.

Bostan: Türkiye, Rusya ve ABD ile ilişkilerini sürdürdüğü için kimsenin ‘hayır’ demeyeceği ülke hangisiyse ona satılır

Bir diğer iktidara yakın isim, Yeni Şafak yazarı Yahya Bostan da konuya ilişkin yazdı. Bostan zirve vesilesinde F-35’lerle ilgili yeni ve net bir şey söylenmesi gerekliliğinin “Yaptırımları kaldırma kararı” ile karşılandığını belirttiği yazıda şunları söyledi:

“CAATSA yaptırımlarının kalkması gündeme geldiğinde konu bir şekilde S-400’lere geliyor. Bazı gazeteler “Körfez’e gönderileceğini” yazdı. Bu, NATO kulislerinde çok konuşulmuştu. Üçüncü ülkeye gönderilecek mi gönderilmeyecek mi? Gönderilirse bu hangi ülke olacak, tartışılıyordu. Analizim: S-400’ler satılırsa; İran krizinde Tahran’ın düşmanlığını en çok kazanan, bu yüzden hava ve kara savunma sistemlerine ciddi bir şekilde ihtiyaç duyan; Türkiye, Rusya ve ABD ile ilişkilerini sürdürdüğü için kimsenin “hayır” demeyeceği ülke hangisiyse ona satılır. Karşılığında; Türkiye’nin yerli imkanlarla inşa ettiği hava savunma sisteminin açıkta kalan irtifa ve kabiliyetlerinin (mesela SAMP-T ile) desteklenmesi gerekir (Not: Siper hava savunma sistemi kamuoyuna açıklananın çok ötesinde yetenekler kazandı. Birkaç yıl içinde Türkiye’nin hava savunma ihtiyacı yüzde yüz yerli imkanlarla karşılanacak noktaya gelecek.)”

Birleşik Arap Emirlikleri ihtimali ve İran

S-400’lerin Dubai’ye konuşlandırılması planının arkasında ise bölgedeki çatışmalı ortam ve savunma ihtiyacı yatıyor. 

Washington’ın bölgedeki en yakın müttefiklerinden olan Birleşik Arap Emirlikleri, 28 Şubat’ta başlayan ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşta Tahran tarafından en çok hedef alınan ülkelerin başında geliyordu.

Bu durum, ABD ve İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü bölgesel savaşa da dolaylı destek sağlamış olacak.

Neydi bu S-400 meselesi?

Türkiye, 2017 sonunda Rusya ile biri opsiyonlu iki adet S-400 sisteminin satın alınması konusunda bir sözleşme imzalandı. Yetkililer, toplam maliyeti 2,5 milyar dolar olan S-400 için peşinatın Rus yönetimine transfer edildiğini duyurmuştu. 12 Temmuz 2019'da da ilk parçalar Türkiye'ye teslim edilmişti.

ABD ise 5 gün sonra Türkiye'yi, proje ortağı olduğu F-35 yeni nesil savaş uçaklarının üretim sürecinden çıkardığını duyurmuştu. Sonrasında ise Türkiye'ye CAATSA yaptırımları uygulanmasına ilişkin karar Aralık 2020'de kabul edilmiş ve Nisan 2021'de devreye girmişti.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.