İspanya başkenti Madrid’de geçtiğimiz hafta 87 yaşındaki Maricarmen’in evinden polis zoruyla çıkarılması, başkentte uzun süredir biriken konut öfkesini sokağa taşıdı. Maricarmen’in tahliyesinin ardından düzenlenen kitlesel gösterinin sonrasında yüzlerce kişi Puerta del Sol meydanında çadır kurarak eylemi sürdürmeye başladı. Cumartesi gecesinden bu yana devam eden kampın üçüncü gününde alanda 300’ün üzerinde çadır bulunuyor.

Eylemi örgütleyen Kiracılar Sendikası, kampın en az Salı gününe kadar sürdürüleceğini açıkladı. Sendikanın taleplerinin başında kira sözleşmelerinin süresiz hale getirilmesi geliyor. Sendika, hükümetin hazırladığı ve kamuoyunda “Maricarmen kararnamesi” olarak anılmaya başlayan düzenlemede bu talebin karşılanmasını istiyor.

Madrid'in ünlü meydanında 48 saatlik geri sayım

Madrid’in en merkezi meydanı Puerta del Sol’da kurulan kampta hükümete yönelik bir geri sayım da başlatıldı. Eylemciler, Salı günü Bakanlar Kurulu’na gelmesi beklenen konut kararnamesine kadar protestoyu sürdüreceklerini duyurdu.

Hükümetin üzerinde çalıştığı düzenlemede tahliyelere karşı koruma, konutların yatırım fonları tarafından spekülatif amaçlarla satın alınmasının sınırlandırılması, kira sözleşmelerinin “istikrara kavuşturulması”, sosyal konut stokunun korunması ve gençlerin konut edinmesine yönelik destekler gibi başlıklar bulunuyor.

Ayrıca sezonluk kiralamaların düzenlenmesi, turistik konutlara yönelik vergi önlemleri ve kalıcı korumalı konut üretiminde KDV indirimi de görüşülüyor. Ancak hükümet ile parlamentodaki destekçileri arasındaki görüşmeler henüz sonuçlanmış değil. Koalisyon ortağı sol blok Sumar, tahliyelere ve yatırım fonlarına ilişkin daha güçlü önlemler talep ederken, metnin bazı maddelerinin henüz netleşmediğini belirtiyor.

Kiracılar Sendikası ise özellikle süresiz kira sözleşmesinin düzenlemede yer almasını istiyor. Sendikanın sözcüsü Alicia del Río, “Bir daha Maricarmen olmaması için” süresiz sözleşmelerin şart olduğunu belirtti.

'Maricarmen' Avrupa’ya yayıldı

Madrid’deki hareket yalnızca İspanya ile sınırlı kalmış değil.

Avrupa’nın 20’den fazla ülkesinden yaklaşık 200 konut hakkı savunucusu, Madrid’deki protestolara katıldı. İrlanda, Almanya, Portekiz, Fransa, İngiltere, Yunanistan, Romanya ve İsviçre’den savunucular, Maricarmen’in tahliyesinin ardından Sol’daki kampa dahil oldu.

Konut hakkı savunucularının önemli bir bölümü, Madrid’e Avrupa’nın önemli gayrimenkul fuarlarından The District’i protesto etmek üzere gelmişti. Maricarmen’in tahliyesine tanık olmalarının ardından ise eylemlere katıldılar. Avrupa Konut ve Kent Hakkı Eylem Koalisyonu’nun Madrid’deki toplantısına katılan örgütlerin bir bölümü Sol’daki kampta gecelemeye başladı.

Londra Kiracılar Sendikası üyesi Nadz Vogel, Maricarmen’in yaşadıklarının İngiltere’deki kiracıların yaşadığı sorunlarla benzerlik taşıdığını söyledi. Vogel; kontrolsüz kira artışları, yatırım fonlarının lüks konut projeleri, sosyal konutların özelleştirilmesi ve insanların yaşadıkları evlerden çıkarılmasını Avrupa genelindeki ortak sorunlar olarak sıraladı.

Lizbon Kiracılar Sendikası üyesi Teresa Mamede ise Madrid’deki eylemi Portekiz’e taşımak istediğini söyledi. Mamede, “Sadece Maricarmen değil. Hepimiz bunları yaşıyoruz, bütün ülkelerde” ifadelerini kullandı. Portekiz hükümetinin bu yaz kira piyasasında yaptığı ve yeni sözleşmelerdeki fiyat sınırlamalarını kaldıran değişikliklerin kiracı örgütlerinin tepkisini çektiğini belirtti.

Madrid yönetimi kampın dağıtılmasını istiyor

Sol meydanındaki eylem Madrid Belediyesi ile merkezi hükümet arasında da yeni bir gerilim yarattı.

Madrid Belediyesi, kampın dağıtılmamasını merkezi hükümetin Madrid Delegasyonu’na yönelik ağır eleştirilerle gündeme getirdi. Belediye, Sol’daki durumun “normalleştirilmesini” isterken, kampın “yasa dışı” olduğunu iddia etti.

Madrid Hükümet Delegesi Francisco Martín ise polis müdahalesi için kamu düzenini bozan olayların ortaya çıkması gerektiğini belirtti. Martín, “Herhangi bir olay olmadığı sürece Ulusal Polis’in müdahale etmesi gerekmiyor” açıklamasını yaptı. 

Madrid Belediye Başkanı José Luis Martínez-Almeida bugün yaptığı açıklamada ise kampın uzaması halinde belediyenin müdahale edebileceği mesajını verdi. Madrid Özerk Bölgesi Başkanı Isabel Díaz Ayuso da merkezi hükümeti eyleme müdahale etmemekle suçladı.

Meydan yeniden çadırlarla doldu

Madrid’deki görüntüler, 2011’deki 15-M hareketini de yeniden gündeme getirdi. 15 yıl önce Puerta del Sol’da başlayan meydan işgali İspanya’daki kemer sıkma politikalarına karşı kitlesel bir toplumsal harekete dönüşmüştü.

Bugünkü eylem henüz 15-M ölçeğinde değil. Ancak yine Sol meydanında çadırların kurulması ve konut sorununun özellikle gençleri sokağa çıkarması, iki dönem arasında benzerlik kurulmasına neden oluyor.

Bu kez protestocuların önünde daha somut bir hedef bulunuyor: Hükümetin Salı günü Bakanlar Kurulu’na getirmeyi planladığı konut kararnamesi.

İspanya Başbakanı Pedro Sánchez de hükümetin düzenlemeyi “zamana karşı” hazırladığını açıklarken, kararname için parlamentodaki gruplardan destek istedi. Hükümet ile parlamento grupları arasındaki pazarlık sürerken Madrid’deki kiracılar ise meydanda beklemeye devam ediyor.

Maricarmen’in tahliyesiyle başlayan protesto böylece tek bir tahliye vakasının ötesine taşınmış durumda: Madrid’de kiracılar meydanda kalırken, Avrupa’nın farklı kentlerinden konut örgütleri de harekete destek veriyor. 

soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz. 

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.