On bir ilde 312 bin binayı kullanılamaz hale getiren depremlerde yıkımın boyutunu büyüten bir unsur da yanlış zemin seçimi ve zemin ile ilgili etüt çalışmalarının yapılmaması olmuştu. Yapı-zemin ilişkisi, deprem bölgesinde yüz binlerce afet konutunun inşasına başlanmasıyla bir kez daha gündeme geldi.

Yeni konutlarda zemin ile ilgili tüm etüt çalışmalarının eksiksiz tamamlanması uyarısında bulunan TMMOB Maden Mühendisleri Odası İkinci Başkanı Veyis Sır, soL'a yaptığı değerlendirmede saha çalışmalarında maden mühendislerinin de görev alabileceğini vurguladı.

'Tarım arazileri ve fay bölgeleri seçilmemeli'

Arama-kurtarma çalışmaları devam ederken afet konutları için ihaleye çıkılması tepkilere neden olmuş, projeler ve zemin etüdü çalışmalarının niteliğine ilişkin şüphe oluşmuştu. Yeni konutların yapımındaki ihmallerin olası bir depremde yine aynı sonuçlara yol açacağını kaydeden Sır, "Zemin ile ilgili ayrıntılı etüt çalışmaları yapılıyor mu? Bununla ilgili kamuoyu, meslek odaları ve STK’lar bilgilendirilmelidir. Kesinlikle tekrar tekrar sormak ve hatırlatmak lazım ısrarla. Yeni yapıların inşa edileceği alanların seçiminde, tarım arazileri ve fay geçen bölgelere yakın bölgeler seçilmemesine dikkat edilmesi ve zemin ile ilgili etütlerin ayrıntılı bir şekilde yapılarak yapıların bu etütlerdeki veriler doğrultusunda inşa edilmesi, benzer felaketleri yaşamamamız açısından hayati önem arz ediyor" ifadelerini kullandı.

'Denetimler ve yaptırımlar artırılmalı'

Deprem yönetmeliğinde zemin sınıfının tanımlanması zorunlu olsa da çoğu proje firmasının detaylı bir zemin etüdü yapmak yerine, yakın alanlardaki daha önce yapılmış etütleri referans alan raporlar hazırladığını belirten Sır, denetimlerin artırılması çağrısında bulundu:

"Yapıların yan yatmasının en önemli sebebi, zemin sıvılaşması olan veya zemin sıvılaşması olabilecek bölgelere yapıların inşa edilmesi olmuştur. Tarım arazisi gibi sulak bölgeler zemin sıvılaşmasının en yoğun olduğu alanlardır. Bu nedenle tarım arazilerine imar izni verilmemeli, zemin açısından sorunlu bölgelerde zemin güçlendirme gibi çözüm yöntemlerinin uygulanması ile ilgili denetimler ve yaptırımlar arttırılmalıdır."

Mühendislik disiplinlerine 'birlikte çalışma' çağrısı 

Zemin ile ilgili hesaplamalarda inşaat, jeoloji, jeofizik ve maden mühendislerinin birlikte çalışması gerektiğini belirten Sır, sahip oldukları bilgi birikimi nedeniyle maden mühendislerinin saha çalışmalarına sağlayacağı katkıya dikkat çekti: 

"Özellikle kaya zeminlerde, maden mühendisleri aldıkları eğitimden dolayı ciddi bir yorum ve hesaplama yeteneğine sahipler. Kaya zeminlerde yapılacak yapılarla ilgili numunelerin alınmasında, alınan örneklerin değerlendirilmesinde ve yorumlanmasında maden mühendisleri ciddi anlamda katkı sağlayabilecek düzeydedir."

Haber

Prof. Dr. Naci Görür: İstanbul'da bazı barajlar depreme hazır değil