Türk askerinin Lübnan'daki görev süresinin 1 yıl daha uzatılmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi, TBMM Genel Kurulunda kabul edildi.

TBMM Genel Kurulu’nda, Birleşmiş Milletler Geçici Görev Gücü (UNIFIL) kapsamında Lübnan'daki Türk askerinin görev süresinin bir yıl daha uzatılmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkeresi kabul edildi.

Tezkereyle, "Hudut, şümul ve miktarı Cumhurbaşkanınca belirlenecek TSK unsurlarının, BMGK ve TBMM kararıyla tespit edilen ilkeler kapsamında 31 Ekim 2024'ten itibaren bir yıl daha UNIFIL'e iştirak etmesi ve bununla ilgili düzenlemelerin Cumhurbaşkanınca yapılması" ifadesi yer alıyor. 

2006 yılından bu yana tezkere her yıl bir yıl süre ile uzatılıyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) 11 Ağustos 2006'da kabul ettiği 1701 sayılı karar ve TBMM'nin 5 Eylül 2006 tarihli kararıyla bir yıl için izin verilmişti.

UNIFIL neden kuruldu, misyonu ne?

UNIFIL, İsrail'in Filistin Kurtuluş Örgütü'ne müdahale gerekçesiyle Lübnan'ı işgal etmesinden birkaç gün sonra, Mart 1978'de BMGK tarafından kuruldu.

BMGK, o dönem İsrail'e Lübnan'dan çekilmesi çağrısında bulunan 425 ve 426 sayılı Kararları kabul etmesi üzerine1 UNIFIL'i kurmaya karar vermişti.

Kuruluş kararına göre, UNIFIL Lübnan'a üç hedefi yerine getirmek için konuşlandırıldı: "İsrail güçlerinin çekilmesini teyit etmek, uluslararası barış ve güvenliği yeniden sağlamak, Lübnan Hükümeti'nin bölgedeki etkili otoritesinin geri dönmesini sağlamasına yardımcı olmak".

Diğer yandan, 2006'daki savaşla birlikte UNIFIL'in yetkileri BMGK tarafından genişletildi. 2006 sonrasında yerinden edilmiş kişilere yardım gibi görevlerin eklendiği UNIFIL, Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını öngören karar neticesinde bu doğrultuda bir misyon edinmiş oldu.

UNIFIL'in odak alanı Lübnan'ın güneyindeki İsrail sınırına yakın. Bu nedenle, bölgede geleneksel olarak güçlü Hizbullah'la  yakın yerlerde konuşlanmış durumda.

UNIFIL mensupları kendi ülkelerinde asker olmuş olsalar da, barış gücü görevlerinde çatışmaya girmiyorlar. Bu kapsamda, UNIFIL mensupları bölgede tarafsız kalmak zorunda ve yalnızca konuşlandırıldıkları ülkenin onayıyla orada bulunabiliyor.

İsrail'le anlaşarak kuruldu

Bugün İsrail'le gerilim yaşayan UNIFIL'in kuruluşu, esasında İsrail'in siyaseten elini rahatlatacak nitelikteydi. Çünkü, o dönemde halihazırda iç savaş yaşayan Lübnan'da işgalin ardından oluşacak herhangi bir siyasi denge değişimi, İsrail'in başını ağrıtacak nitelikte olabilirdi. 

Misyonlarından biri "Lübnan Hükümeti'nin bölgedeki etkili otoritesinin geri dönmesini sağlamasına yardımcı olmak" olan UNIFIL, bu noktada oluşacak herhangi bir "siyasi boşluğa" fırsat vermemek gibi bir görev üstlenmiş oldu. BM, bu açıdan İsrail hükümetiyle bir mutabakat halinde hareket etmişti.

UNIFIL, Lübnan'da Hizbullah gibi siyasi grupların önünün açılmasını engelleme niyetini zaten 2006 sonrasında açıkça ilan etmişti.

Ancak bugün İsrail, bölgede yürüttüğü katliamlarla uluslararası meşruiyetini yitirmiş durumda. Bu durum, BM'nin artık İsrail'e dönük ılımlı tavrını istese de mümkün kılamıyor.

Barış Gücü, Lübnan'ın neresinde konuşlanıyor?

UNIFIL bünyesindeki birlikler, Lübnan'ın güneyinde, İsrail sınırına yakın noktalarda konuşlanmış durumda.

UNIFIL'in varlığı Litani Nehri'nden Mavi Hat'a kadar uzanıyor. Bu alan 1060 kilometrekare büyüklüğünde. Bölgede 50 noktada konumlanan UNIFIL'in karargahı ülkenin güneybatısındaki Nakura kentinde.

Mavi Hat nedir?

2000 yılında kurulan Mavi Hat, BM tarafından Lübnan ve İsrail arasında çizilen 120 kilometrekarelik bir "sınır"dır.

Mavi Hat'tın başlıca amacı, BM Güvenlik Konseyi'nin 425 ve 426 sayılı Kararları uyarınca İsrail ordusunun Lübnan topraklarından çekilmesini teyit etmektir.

İsrail ve Lübnan yetkililerinin Mavi Hat çevresindeki herhangi bir faaliyet için UNIFIL'e önceden bildirimde bulunmaları gerekiyor. Buna rutin bakım çalışmaları ve güvenlik operasyonları dahil. Bu protokol, UNIFIL'in hassas sınır bölgesini etkili bir şekilde izlemesini ve yönetmesini amaçlıyor.

UNIFIL ne kadar büyük?

UNIFIL, 50 ülkeye bağlı 10 binden fazla barış gücü mensubundan oluşuyor. UNIFIL bünyesinde Lübnan'da en fazla barış gücü mensubuna sahip 5 ülke sırasıyla Endonezya (1231), İtalya (1068), Hindistan (903), Nepal (876), Gana (873). 

UNIFIL'in ayrıca dünya genelinden yaklaşık 800 sivil personeli bulunuyor.

Türkiye'nin kaç mensubu var, görevleri ne?

UNIFIL bünyesinde Türkiye'den de 92 personel bulunuyor.

Bu personellerin hepsi UNIFIL'in deniz bileşeni olan Deniz Görev Gücü'ne (MTF) bağlı. MTF, Şubat 2012'den bu yana Brezilya'dan Tümamiral Wagner Lopes de Moraes Zamith komutası altında. Brezilya fırkateyni Constituição, Brezilya, Bangladeş, Almanya, Yunanistan, Endonezya ve Türkiye'den gemilerden oluşan filonun amiral gemisi.

MTF, 2006 Lübnan Savaşı'ndan sonra Lübnan Deniz Kuvvetleri'ne genel olarak yasadışı sevkiyatların ve özellikle silah sevkiyatlarının kaçakçılığını önlemede yardımcı olmak amacıyla kuruldu. 

Haber

BM artık sessiz kalamıyor: İsrail'in hedef aldığı UNIFIL nedir, hangi misyonla kuruldu?