Ana içeriğe atla

Home

soL Haber'de reklam yok, sadece haber var. Bunu birlikte sürdürüyoruz. Abone olarak desteğinizi gösterin.

Yükleniyor...

Kur kalkanına vergi bağışıklığı, enflasyon düzeltmesine iki yıl erteleme

Ülkeyi yöneten kadroların kur korumalı mevduat uygulamasından beklediklerini bulamadıkları anlaşılıyor.

Kadir Sev

Yayın Tarihi: 30.01.2022 , 23:24 Güncelleme Tarihi: 22.01.2025 , 10:54

Geçtiğimiz gün Resmi Gazete'de yayımlanan iki maddelik 7352 sayılı torba Yasada, Vergi Usul Yasası (VUK) ile Kurumlar Vergisi Yasalarına birer geçici madde eklendi.

Enflasyon düzeltmesi iki yıl ertelendi

Enflasyon düzeltmesi uygulaması VUK Yasasının mükerrer 298. Maddesinde 2003 yılında 5024 sayılı Yasayla yapılan bir değişiklikle getirildi. Maddenin gerekçesinde işletmelerin öz sermayeyle çalışmaya yönlendirilmesi olduğu yazıyordu: “…işletmeler öz sermaye ile çalışmaktan uzaklaşıp, borçlanmaya yönelmekte, bu durum, ülkemizin kaynak dağılımını ve işletmelerin mali dengelerini bozmakta ve mali yapının zayıflamasına yol açmaktadır...”

Şöyle bir koşul öngörülmüştü; enflasyon son üç hesap döneminde %100’ü ve içinde bulunulan hesap döneminde %10’u aşmışsa, kurumlar vergisi yükümlüleri bilançolarında enflasyon düzeltmesi uygulamak zorundadır. Bu kural, sadece 2004 yılında uygulanmıştır.

Aranan koşullar 2021 yılına değin gerçekleşmemiş, bu yüzden de gündeme getirilmemişti.

Son bir yıldaki enflasyon %80’e yaklaştı; son üç yıldaki enflasyon ise %140’ı aştı. Yasaya göre 2021 yılında uygulanması gerekiyordu ancak 7352 sayılı Yasanın birinci maddesiyle Vergi Usul Yasasına eklenen 33. Geçici maddeyle; “koşulların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın mali tablolar üzerinde enflasyon düzenlemesi yapılamaz” kuralı getirilerek 2024 yılına değin ertelendi.

Enflasyon düzeltmesi, enflasyonun bilançolar üzerindeki aşınma etkisinin giderilmesi için öngörülen bir yöntemdir. Böylelikle işletmelerin öz sermayelerini gerçeğe yakın düzeye getirmeleri sağlanır.

Bu uygulama öz sermayeleri güçlü işletmelerin yararına sonuçlar verir. Sermayenin güncel değerlerine yükseltilmesiyle oluşan fark matrahı etkilemez, işletmeler oluşan farkın %2’si oranında vergi ödeyip kurtulurlar. Üstelik amortisman, yeni değerler üzerinden hesaplanır. Böylelikle %10-15 daha az kurumlar vergisi ödeme fırsatına kavuşurlar.

Enflasyon düzeltmesinden öz sermayeleri zayıf, işlerini borçla yürüten işletmeler ise zarar görür. Uygulamayı iki yıl ertelemekle, kuralın getirilme amacından uzaklaşılması bahasına, öz sermayesi zayıf işletmeler korunmuş olmaktadır.

Bu maddeye muhalefet de itiraz etmedi. Birkaç gün önce bir başka yasa görüşülürken böyle bir önerge verdiklerini söyleyip o zaman neden reddettiniz diye sordular sadece…

Kur korumalı mevduata vergi bağışıklığı getirildi

Ülkeyi yöneten kadroların kur korumalı mevduat uygulamasından beklediklerini bulamadıkları anlaşılıyor. Merkez Bankasının ilk çıkardığı tebliğ sadece gerçek kişileri kapsıyordu. İlgiyi artırabilmek amacıyla birkaç gün sonra tüzel kişileri de kapsayacak biçimde değiştirdiler. Şimdi de kur koruması karşılığında verilecek paraları vergiden bağışık tutma yöntemini deneyecekler.

Kur korumalı TL mevduatının 131 milyar liraya (TL) ulaştığı belirtiliyor. Ancak BDDK verilerine bakıldığında döviz tevdiat hesapları da yükseliyor 22 Aralık günü 164,7 milyar dolar olan döviz mevduatının 30 Aralık 2021 itibariyle 164,4 milyar dolara yükseldiği görülüyor.

Yasanın Meclisteki görüşmelerinde; 17 Aralık ile biten haftada gerçek kişilerin yüzde 71’i mevduatını yabancı para cinsinden tutarken, TL’yi destekleyecek önlemlerin açıklandığı 20 Aralık sonrasında 24 Aralık ile biten haftada bu oranın 64’e düştüğü, ancak 31 Aralıktan sonra tekrar yükselişe geçtiği ve %67’ye ulaştığı belirtildi.

Yasa teklifleri ayrıntılı çalışmalar olmaksızın hazırlanıyor ve etki analizi yapılmaksızın Meclise veriliyor. Bu yüzden de yasa tekliflerinin ne amaçlarla verildiklerini, ne beklendiğini öğrenemiyoruz. Kur korumalı mevduat yasa teklifinde de böyle oldu. Vazgeçilen verginin Hazineye olası yükünü öğrenemedik. Israrla sorulması üzerine, 1 milyar Dolar bozdurulduğunda 1 milyar 387 milyon lira vergiden vazgeçilmiş olacağı söylendi. Hesabın neye göre yapıldığı belirsiz.

soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.