Türkiye'nin pek çok noktasında hala doğalgaz alt yapısı mevcut değil. Böylesi örneklerde de eğer bir apartman ya da toplu konutta kalıyorsanız kömür kazanlı ısıtmalar için yıllık kömür almanız gerekiyor. 

Daire başına 2 ya da 3 ton kömür talep edildiği yaygın örneklerde tedarik yaz aylarında yapılıyor. Gerekçe ise kömürün kış aylarına göre daha ucuz olması. Ancak bir ton kömür fiyatının Temmuz ayında 7.500 liranın altına düşmediği Iğdır'da birçok kişi bulunduğu yerden taşınarak işine uzaktan gidip gelmeyi tercih etmek zorunda kalıyor.

Isınmak için talep edilen kömürün fiyatının daire başına ortalama 20 bin TL'ye ulaştığı örneklerde bu paranın ısınma maliyetinden fazla olduğunu ifade ediliyor. Kış aylarında ortalama 5 ay ısınma harcamalarının yapıldığını varsayacak olursak bu hemen hemen aylık 4-5 lira civarında bir ısınma maliyeti demek oluyor. 

Bu örneklerden biri de Iğdır'ın Tuzluca ilçesinde yaşanıyor. Iğdır şehir merkezinden yaklaşık 40 dakika uzaklıkta olan ilçede kömür fiyatları Temmuz ayı içinde 7.500 liranın altına düşmedi. Birçok kişi de yaşadıkları ilçeden doğalgaz alt yapısının olduğu il merkezine taşınmayı düşünüyor. Konuyla ilgili yaşadıkları sıkıntıları soL Haber'e anlatan Kamil Bey, yaklaşık 2 yıl önce öğretmen olarak atandığı ilçeden taşınma planları yapıyor. "Nakliye ve aylık gidiş geliş masrafı bu kadar etmiyor" derken bu kışın zor geçeceğini ifade ediyor. 

'İlk kez tezek satın almak zorunda kaldılar'

Yaşadığınız sıkıntıları kısaca anlatır mısın durum nedir?

Türkiye'deki her şey gibi kömür fiyatları da çok yükseldi. Doğalgazın olmadığı bir ilçede oturuyorum. Yaşadığım apartman kömür ile ısınıyor. Kat başına en az 3 ton kömür alınması gerekiyor. İlave kömür alabiliriz diye düşünerek bir kısmını almadık. O zaman kömürün tonunu 2.400 liradan almıştık. Kış ayında ek kömür alacağımız zaman iki kat ücret ödedik neredeyse. Kışın kömür fiyatı 9 bini geçti. Hatta ihtiyacımız olan kömürü alamadık, bir miktar ağaç kütüğü almak zorunda kaldık. Hayvancılığın yaygın olduğu yerlerde sobalı evlerde yaşayanlar ilk kez tezek satın almak zorunda kaldılar.

Peki bu sıkıntılar sadece ilçeye dışardan gelenlerin yaşadığı bir durum mı? İlçede yaşayan herkes benzer durumda mı? Şikayetçi ve mağdur mu olanlar ne diyor?

Ben memurum. Bulunduğum evde kiracıyım. İlçede bütün apartmanlar aynı sorunu yaşadılar. Hem yerli halk hem de memurlar ve çalışmak için dışarıdan gelenler... Tek katlı evlerde kömür sobası ile ısınanlar ise kalitesiz kömür yakmak veya ekonomik güçleri yetiyorsa iki kömürü karıştırarak kışı geçirmek zorunda kaldılar. Bu durumdan herkes şikâyetçi. Çünkü ilçede doğalgaz alt yapısı yok. Biz toplu şekilde kazanda yakmak için alırken müstakil evler ise kendi sobalarına yetecek kadar alıyor. Sonuçta 1 ton kömürle geçmez burada kış.

'Güldük ağlanacak hâlimize'

İlçeden taşınma konusundan söz etmiştiniz. Durum bu kadar sıkıntılı mı şu an? Onca yolu her gün gidip gelmek zor olmayacak mı?

Şöyle ki, kışın bir söylenti vardı, yaza kömürün ucuzlayacağına dair. Temmuz ayındayız ve kaliteli kömürün fiyatı 7 bin 500 liranın altına düşmedi. Onun da birkaç kalite altı 6 bin lira. İnsanlar yine de alıyorlar. Daire başına 2-3 ton alıp kömürlüğe koyuyorlar, kışın iki katına çıkmasından korkuyorlar çünkü. 15-20 bin lira kömüre vermek istemeyenler 40-45 dakikadaki il merkezine taşınıp git gel yapmayı daha ekonomik buluyor artık. Bir arkadaşım bayram tatillerini, izinleri ve hafta sonlarını sıralayarak yol ücretiyle karşılaştırmıştı, güldük ağlanacak hâlimize.

Bu işten kimler nemalanıyor peki? Anladığım kadarıyla herkes ilçede kömürü satanlarla tartışıyor ama kıyamet başka yerden kopmuş gibi. 

Ben en çok şuna şaşırıyorum, benim ev sahibim ile kömür satıcım aynıydı. O evden çıktım, başka bir eve taşındım. Yine aynı. Birileri ya her şeye sahip ya da hiçbir şeyiniz yok. Bunun ortası var mı bilmiyorum. Ukrayna'daki savaş deniyor, enflasyon deniyor. Bıktık. İnsanlar ek iş yapacak fırsat arıyorlar. Babadan kalma birkaç dönüm tarla, şans oyunları, memleketten gelecek bir küçük kira geliri...

'Şimdi ne yapacaklar canımızı mı alacaklar?'

Mesela kaç ton kömür istiyorlar sizden? Bir de bu kadar kömür harcanıyor mu gerçekten?

Değişiyor 2+1 bir daire için 2 ile 2 buçuk ton arası kömür gerekiyor. Şimdi bile alsanız 15 bin liradan fazla. Eskiden artan kömür için yönetici ile ya da ev sahibi ile tartıştığımız olurdu. Şimdi ne yapacaklar canımızı mı alacaklar?

Normalde insanlar daha ucuz olsun diye kömür yakar. Kömürün pahalı yakıt olması insanlarda başka hangi alternatif çözümlere neden oluyor?

Doğalgaz fiyatlarından ve elektrik fiyatlarından herkes şikâyet ediyor. Birkaç arkadaşım doğalgaz için şehre taşındı. Onlar da doğalgazı açamadılar. Artık bütün çalıştığımızı ısınmaya, barınmaya ve mutfak masrafına veriyoruz. Evli çiftler arkadaşlarıyla sırayla birbirinde buluşuyor. Bu kültür değil ki mecburlar artık. Dışarıda yiyecek içecek para mı var kimsede?

Haber

Memleketten yoksulluk manzaraları: Tezek yakmak lüks oldu