İnsan neden koşar?

Atlet değilse, zayıflamak gibi bir derdi yoksa ya da peşinden kovalayan bir köpek yoksa koşmasının anlamı nedir?

Koşan herkes arada sırada “Neden koşuyorum?” diye sorar. Ama bunun net bir cevabı olduğunu sanmıyorum. Sadece koşmaktır belki de istek.

David Almond’un “Küçük Koşucular” kitabı ise zafer nidalarıyla başlayıp sorunun hayatın içinde keşfedilmesini anlatan bir hikâye. 11 yaşındaki Liam daha o sabah almıştır Büyük Kuzey Gençler Koşusu’na katılım belgesini. İpi önde göğüsleyebilmek için idman yapması, hazırlık ve planlama yapması gereklidir.  Rıhtım boyunca fırtına gibi koşacağı anları, bitiş çizgisini nasıl göğüsleyeceğini hayal eder. Başka bir şey için ayıracak vakti yoktur artık. Ama gel gör ki kararlarının tamamını tek başına alacağı yaşta değildir. 11 yaşındaysanız annenizin söylediklerini çiğneyip geçemezsiniz. 

Hayat hiç beklemediğiniz anda beklemediğiniz yerlerden sürprizler çıkarır karşınıza. Ömrünün sonuna merdiven dayamış komşu Harry’nin yaşamından bazı kesitlerin 11 yaşındaki Liam’a bir ömür unutamayacağı bir iz bırakma şansı nedir ki? 11 yaşındaki hangi çocuğa sorarsanız sorun “İmkânsız” diyecektir. Ancak yaş almış insanlar bazen duvara baktıklarında arkasını da görebilirler. 11 yaşında arkasını düşünmeden yaptığınız bütün hareketler de dahil.

Harry, bakımevine yerleşmek için toplamaya çalıştığı sıradan kutulardan birinde hayatında unutmadığı anıları bulur ve başlar Liam’ın hayatına hayatını katmaya.

“İnsan neden koşar?” diye sormuştuk; 11 yaşındaysanız nedenini asla sormazsınız. İşin zevkli yanı da tam olarak budur. Yoksa Harry ve arkadaşlarının yıllar evvel soğuk bir denize girmek için “Köşeyi dönene kadar” diye başlayan koşularının tam 21 km sürmesini kimse açıklayamazdı. Denize daha kilometrelerce varken kokusunu aldığınızı duyarsınız, koşmanın başka yolu yoktur çünkü: 

“Gerçek olmaktan çok, bir umuttu bu.”

Harry’nin kişisel hayatından kesitlerin açılmasına vesile olan kutunun içinden Liam’ın kalbine yerleşenler oluyor elbette. Liam için artık koşmak yalnızca hızlanmak ya da ipi önde göğüslemek değil. Koşmanın bizzat kendisi de değil; koşarken, dinlenirken, uzaklara bakarken mutlu anılar biriktirebilmekte iş. Yarışma da birinci olmak değil, orada olabilmenin hesapsız değerini ve bu duygunun anlamlı olduğunu hatırlatıyor Harry. 

David Almond, yaşlılıkla çocukluk arasında köprü kurarken zorlukları aşmanın yollarını da sunuyor Liam’a. Zorlukları aşmanın, hayatın kendisini yarış olarak görmekten öte, kendini yaşamın akışında bulmakla ilgili olduğunu gösteriyor. Çünkü hakikatler hırsla koşarken değil, bir ağaç gölgesinde dinlenirken gün yüzüne çıkıyor. 

“… en büyük başarım mutlu olmak, hep mutlu oldum ben.” diyor merdivenin son basamağındaki Harry. 

Şimdi soruya tekrar dönersek: Sahi insan neden koşar?

Künye: Küçük Koşucular, David Almond, Resimleyen: S. Rubbino, Türkçesi: Mine Kazmaoğlu, 2018, 68 sayfa.

Haber

Kitap | Ay’daki Keçi ya da Anı Yaşamak