İlk sorular, fark etme, bakmak, duymak, dokunmak, koklamak, tatmak, hayal kurmak, yeni sorular, cevaplar, yeniden sorular, tıkanma, anlamsızlaşma, yeni sorular, yeni cevaplar ve yeniden sorular…

Sonu asla gelmeyecek bu döngü yaşamın bizatihi kendisi. Yaşamı keşfetmenin tek tek adımlarını sıraladığımızda yukarıdakine benzer bir sıra çıkıyor karşımıza. Adımların bazıları kendiliğinden gelişen süreçler olsa da (duyularımız gibi) bazıları özel bir bilinç taşımak zorunda (fark etmek gibi). 

Murat Moroğlu, yaşamın keşfinin peşine düştüğü / düşürdüğü “Bir Varlıkmış Bir Yoklukmuş” kitabında “kendini” fark etmenin / keşfetmenin adımlarını ararken bütünlüğe vurgu yapıyor:

“Mesela, dünya evrenin bir parçası olabilir miydi?
Kalbi vücudunun,
Ağaçlar doğanın,
Kayalar dağların,
Kuşlar gökyüzünün?”

Yaşamın keşfine bütün olarak bakıldığında varlığı da yokluğu da barındırdığını fark ediyoruz. Yaşamımızda var olan şeyler genellikle tüketilmek üzere varlıkları sağlanan ve yokluğu da beraberinde barındıran öğeler. Ancak Moroğlu’nun hikâyede değindiği, yaşamındaki “anlamları” farkındalıkla oluşturan bireyler varlıklarını tüketmek üzere kurgulamazlar. Her durakta yeniden üretim, yeni sorular, arayışlar ve yeni cevaplar ile devam ettirirler kendi yolculuklarını. 

Burada özel bir kavramın altını çizmekte yarar var: Merak. Yaşamın başlangıcından, hadi, diyelim ki anne karnından itibaren, kendimize ve dışımızdaki dünyaya ilişkin merak duygumuz uzun soluklu keşif macerasının temel yapı taşını oluşturur ve bizimle birlikte yol alır. Merakımız ne kadar azalırsa keşif alanımız da o kadar daralır. 

Merakımızı artırmanın, keşif alanımızı genişletmenin araçları o kadar geniş ki onların sığabileceği ne bir bavul ne de bir heybe var. Ama aynı biçimde bütün bu araçları aynı anda taşıyabileceğiniz özel bir aracımız daha mevcut: Hayal gücümüz. Merakımıza eşlik eden hayal gücümüz bazen bir teleskopla, bazen sadece rulo haline getirilmiş bir kartonla, bir büyüteç, bir harita, defter ya da kalem ile çalıştırılabilir pekâlâ. 

Bir Varlıkmış Bir Yoklukmuş, merakının peşinden giden, arayarak, bularak ve yaşayarak heybesini dolduranlara sesleniyor. 

Kitabın daha başından itibaren hikâyesini okuduğumuz ve kim olduğunu bil(me)diğimiz “O” kim? Bu soruyla kitabın hem başında ve hem de sonunda karşılaşmamızın özel bir anlamı olduğunu düşünüyorum. Yaşamı keşfetmek için çıktığımız yol aynı zamanda kendi benliğimizi, sınırlarımızı, varlığımızı keşfetmek anlamına geliyor. “O kim?” sorusu, macerayı yaşayandan öte fark edebildiklerimizin toplamına yönelik bir soru. Bütün deneyimlerimizi, sendelemelerimizi, hatta düşüp kalkışlarımızı, karşılaştığımız her durumu ve şeyi kapsayan bir soru. Kendimize sormaktan vazgeçemeyeceğimiz “Ben kimim?” sorusuna dışarıdan bir bakış; “O kim?”

Bir Varlıkmış Bir Yoklukmuş, duyulması, görülmesi, tadılması, hissedilmesi gereken her şeye kucak açmanın ve heybeyi doldurabilmenin öyküsü…

Künye: Bir Varlıkmış Bir Yoklukmuş, Murat Moroğlu, Resimleyen: Esra Uygun, Timaş Çocuk, 2022, sayfa adedi: 64.

Haber

Kitap | Feo ve Kurt