Dünyaya çocukların penceresinden bakmak, çocuk edebiyatının olmazsa olmazlarından. Yaşamın her anı bu edebiyatın konusu haline pekâlâ gelebilir. Devrim bile.

“Çocuk edebiyatında devrim fikrinin ne işi var?” demeyin. Devrimin en çok etkileyeceği kesim çocuklardır. Ancak çocukların devrimin özneleri haline gelmeleri çok da rastlanan bir tarz değil. Katherine Rundell, “Feo ve Kurt” adıyla dilimize çevrilen gençlik romanında tam olarak bunu deniyor ve okuru, gerçek bir devrimin izini sürerek Çarlık Rusya’sının son dönemine, Lenin adının sıkça duyulduğu, büyük bozkırlarda yayıldığı bir evreye götürüyor.

Aristokratların gösteriş amacıyla kurt besledikleri ve kurtların ufacık “taşkınlıklarında” onları tekrar doğaya salmak istedikleri noktada kahramanımız Feo ve annesi devreye giriyor. Onlar kurt vahşileştiriciler, yani kurtları yeniden ait oldukları yere hazır hale getiren, avlanmayı, koşmayı öğreten kişiler. 

“Kurtlar çocuklar gibidir. Dünyaya uslu durmaya gelmezler.”

Tüm roman boyunca kurtların ve çocukların aynı safta oldukları bir kurgu çıkıyor karşımıza. Kurtlara düşman olanlar çocuklara da düşmanlar ve kurtlarla dost olanlar çocuklarla da dostlar. Ancak roman bunu  “hayvan dostlarımız” basitliğiyle yapmıyor. Gerçek bir dostluktan, ölüme dek yan yana kalınabilecek bir dostluktan bahsediyor. Elbette büyükler ve çocuklar arasındaki özel ayrımı da gözeterek.

“Benimle büyükler gibi konuşma. Çoğu insan hayvanları sevdiğini düşünüyor ama sadece hayvan fikrini seviyorlar. Gerçek hayvan gerçek kir demektir.”

Feo ve annesinin hayatı “sıradan” biçimde devam ederken Çar’ın kurtlardan nefret eden generallerinden Rakof’un evlerini ziyaretiyle her şey değişir. İkinci ziyaret ilkinden çok daha sert geçer ve annesi tutuklanırken Feo kurtlarla birlikte kaçmayı başarır. Kaçmak, sonra annesini bulmak ve onu kurtarmak için hayatının en önemli yolculuğu başlar. Evlerinde çıkan arbede de Feo her nasıl yaptıysa General Rakof’u yaralamış, kör olmasını sağlamıştır. Karların üzerinden esen sert rüzgârlarla köyden köye taşınan haber, Feo’dan önce “kurt kızın” hikâyesini duyurur herkese.

Hikâyeler ulaştıkları yerde olduklarından daha büyük etki bırakırlar. Hatta o kadar güçlüdürler ki bazen, “hikâyeler devrimleri başlatabilir.”

Marx okumanın yasaklandığı, Lenin’in sürgüne gönderildiği bir anda yalnızca annesini kurtarmak isteyen 12 yaşında bir kız ve 3 kurdun hikâyesi ile Çar ve General Rakof’un eylemlerinden bıkmış bir halkın öfkesi yan yana gelebiliyor. Ancak kurulu dünya düzeninin değişmeyeceği fikri büyüklerle çocuklar arasındaki derin uçurumu bir kez daha açığa çıkarıyor. Feo’nun yolculuğu sırasında tanıştığı devrimci “çocuklar” köylerini ayaklandırmak isterlerken büyükler yalnızca tartışmak, içmek ve eğlenmek peşindedir. Çocukça “hayallere” ayıracak vakitleri yoktur.

Devrim biraz da kurtların evcilleştirilememesi, çocukların uslu durmaması gibidir.

General Rakof, geçtiği her yeri yakıp yağmalar. Her geçen gün yoksul halktan daha fazlasını alır. İtiraz eden köylerde ateşe verdiği evlerle kendisinden duyulan korkuyu pekiştirmek istese de Feo asıl nedeni bilir.

“Rakof bir şeyler yakmayı seviyor, hepimiz biliyoruz ama asıl ateş o kurdun içindeydi ve Rakof yaşayan şeylerin içinde bu ateşi gördüğünde korkuyor.”

Feo’nun zihninde devrim fikri falan yoktur ama acı ve öfke birleştirir fikirleri. Fark eder ki yalnızca kurtlarla ya da annesiyle ilgili değildir Rakof’un derdi.

Hikâyelerini değiştirmek için ayağa kalkanlar ortaya çıktıklarında hikâyeler gerçekten de devrimi başlatabilir. Çocuklardan oluşan minik ordusuyla önce annesini kurtarmaya, sonra bütün bir hikâyeyi değiştirmeye kalkıştığında yapabileceklerinin sınırsızlığını fark eder Feo.

“Kanımızda toprak, ayaklarımızda ateş var ve hikâyelerimizi sonsuza dek değiştirmeye geliyoruz.”

Feo, üç kurt ve uslanmaz miniklerden oluşan bir ordunun isyanının başlangıcıdır bu hikâye.

Künye: Feo ve Kurt, Katherine Rundell, Türkçesi: Duygu Dalgakıran, Domingo Yayınevi, 2017, 279 sayfa.

Haber

Kitap | Bugün Haber Yok