İktidarın patronlara ucuz işgücü sunmak için devreye soktuğu mesleki eğitim programları hem kamu kaynaklarını sermayeye peşkeş çekiyor hem de çocuk işçiliğini sistematik hale getiriyor. Sanayi Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın son açıklamaları bu sömürü düzeninin nasıl yapılandırıldığını bir kez daha gözler önüne serdi. Kamu kaynaklarıyla finanse edilen ve onlarca çocuğun geleceğini çalan mesleki eğitim programları eğitimde ve ekonomide çöküşün de resmi niteliğinde.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, dün İstanbul Pendik'te "Yetkinlik Geliştirme ve İstihdam Merkezi"nin açılış töreninde konuştu. 

Organize Sanayi Bölgelerinde 85 meslek lisesi ve 23 meslek yüksek okulu kurulduğunu ifade eden Kacır, bu okulların "sanayicilerin ihtiyaç duyduğu alanlarda" açıldığını söyledi. Kacır aynı zamanca Kalkınma Ajansları aracılığıyla mesleki ve teknik eğitimde 623 projeye 2,6 milyar lira kaynak aktarıldığını açıkladı.

İşsizlerin cebinden patronlara aktı

Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) adı altında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından uygulanan projeyle çocuk ve gençler ucuz işgücü olarak sermayeye teslim ediliyor. 

AKP'nin sermaye sınıfına hediyelerinden olan MESEM cehennemiyle çocukları sömüren patronlar bir süredir çeşitli açıklamalar yaparak lise öğrencisi çocukların "iş hayatına entegre edilmesini" istiyor. Milli Eğitim Bakanlığı da patronların "ucuz işçi" olarak istediği lise öğrencilerini holdinglere emanet etmek için her türlü düzenlemeyi yapıyor.

MESEM kapsamında meslek lisesi öğrencileri haftanın dört günü hatta bazen hafta sonu işyerlerinde çalıştırılıyor. 9, 10 ve 11. sınıf öğrencilerine asgari ücretin en az yüzde 30’u, 12. sınıftaki kalfalaraysa asgari ücretin en az yarısı kadar ödeme yapılıyor. Bu ücretler işsizlik sigortası fonundan karşılanıyor. Öğrencilerin sigortaları da devlet tarafından karşılanıyor. Böylece patronlar hiçbir maddi külfete girmeden kamu kaynaklarıyla çocukları çalıştırıyor.

Bu yılın ilk dört ayında MESEM kapsamında işsizlik sigortası fonundan patronlara 10,3 milyar lira ödendi. Çocuk işçi çalıştıran patronlara 2024 yılında 22 milyar lira, 2023 yılında 38,6 milyar lira aktarılmış. Yani MESEM'in yaklaşık 2,5 yıllık faturası toplam 70,9 milyar lira oldu.

MESEM yolsuzluğa da kapı açtı

İzmit Atatürk Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi tarafından açılan Mesleki Eğitim Merkezi Ustalık Telafi Programı'na geçtiğimiz yıl 22 bin "çırak" kaydedilmesi üzerine yapılan denetimde usulsüzlükler tespit edildi.

MESEM kapsamında sadece bir okul aracılığıyla kamudan 77 milyon lira hortumlandığı belirlendi.

Tutuklanan okul müdürü ve yardımcısının kamuyu zarara uğrattıkları için 148 kez 5'er yıldan 17 yıl 6'şar aya, kişisel verileri hukuka aykırı olarak verdikleri için de 6 bin 223 kez 2'şer yıldan 4'er yıla kadar hapisle cezalandırılmaları talep edildi.

Haksız kazanç sağlayan firma ve dernek yöneticisi diğer sanıklarında 5'er yıldan 17 yıl 6'şar aya kadar hapisle cezalandırılmaları istendi. 

Patronlar istiyor, zorunlu eğitim tırpanlanıyor

Milli Eğitim Bakanlığı bununla da yetinmeyerek tüm liseleri MESEM’leştirme çabasıyla yeni bir adım atmaya hazırlanıyor. Bizzat Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin lise eğitiminin holdinglerin “ara eleman” talepleri doğrultusunda yeniden düzenleneceği, zorunlu eğitim süresinin kısaltılabileceğini ifade ediyor.

MESEM programı kapsamında 2023-2024 eğitim öğretim döneminde MESEM'li 12 çocuk iş cinayetlerinde hayatını kaybetti. Çocuk işçiliği zirve yaparken 2025'in ilk 4 ayında en az 23 çocuk çalışırken yaşamını yitirdi.

MESEM’li Eren Dağ’ın ölümünden sonra ilk duruşma: Ne savcı ne sanıklar geldi, yalnızca aile hazır bulundu