Karadeniz'de gemiler her gün tehlike altında. 

Son beş günde bu tehlike yine ağır bir sonuç verdi. 

Dört yük gemisi vuruldu. Biri battı, 10 kişilik mürettebattan haber alınamıyor. İkisinde üç kişi öldü. Bir diğerinde 18 kişi son anda kurtarıldı.

Gemilerin üçü Türkiye ile bağlantılıydı.

Üç dakikada battı, denizcilerden haber yok

Son olay 6 Ekim'de, yerel saatle sabaha karşı 03.00 sularında yaşandı. Yer, Bulgaristan'ın doğusundaki Byala kentinin yaklaşık 112 kilometre açığıydı.

Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev, Türk bir şirket tarafından işletilen yük gemisi Alfa Watan'ın saldırı sonucu battığını duyurdu. 

Radev'e göre saldırıda hava ve deniz insansız araçları kullanıldı. Gemi, Romanya'nın Sulina limanına gidiyordu.

Bulgaristan ilk açıklamada, 10 kişilik mürettebatın tamamının kaybolduğunu duyurdu. Bulgar bir gemi olay yerine gitti. Orada ters dönmüş bir tekne, filikalar ve can yelekleri vardı. Ama sağ kalan kimse bulunamadı. Bir cenazeye de ulaşılamadı.

Arama kurtarma çalışması 6 Ekim'de saat 17.00'de durduruldu. Bulgaristan Denizcilik İdaresi'nin arama kurtarmadan sorumlu yetkilisi, emekli Koramiral Rumen Nikolov, 7 Ekim'de Varna'da konuştu. Operasyonun yeniden başlatılmayacağını söyledi.

Bulgaristan devlet televizyonu BNT'ye göre gemi, saldırıdan yaklaşık üç dakika sonra battı. Nikolov da bu yüzden hayatta kalan birinin bulunma ihtimalini düşük görüyor.

Yangın çıktı, 18 kişi kurtuldu

Aynı gün bir gemi daha vuruldu. Bu kez hedef, Palau bayraklı Able'di. 

Gemi tahıl taşıyordu. Radev'e göre Bulgaristan'ın deniz yetki alanı içindeydi. Açık kaynaklara göre İstanbul'a gidiyordu.

Gemide yangın çıktı. 18 kişilik mürettebat gemiyi terk etmek zorunda kaldı. Bulgar denizciler hepsini kurtardı. Mürettebatın 11'i Türk, yedisi Hintliydi.

Yaralanan iki kişi hastaneye kaldırıldı.

İki gemide 3 denizci öldü

Bir gün önce, 5 Ekim'de, Romanya açıklarında başka bir gemi batmıştı. Royad Mammadov adlı gemi de Türk sahipliydi. Gemi Romanya karasularının dışındaydı. Üzerinde yangın çıktı.

İki kişi hayatını kaybetti, 11 kişi kurtarıldı. Romanya makamları yangının nedenini açıklamadı. Reuters'ın görüntülerinde gemi kısmen batmış görünüyordu. 

2 Ekim'de bir saldırı daha düzenlenmişti. MV Jincheng adlı gemi, Ukrayna'daki Chornomorsk Limanı'nda dron saldırısıyla vuruldu. Gemide yağcı olarak çalışan bir denizci öldü. Yaralılar da vardı.

Saldırılar yoğunlaşıyor

Radev, saldırıları kimin düzenlediğini söylemedi. Romanya da Royad Mammadov'daki yangının nedenini açıklamadı. Türkiye'den ise resmi bir açıklama gelmedi.

Rusya Savunma Bakanlığı bir bültende, Rus güçlerinin iki yük gemisini hedef aldığını belirtti. Bu bilgilerin yukarıdaki dört olayla bağlantısı açıklanmadı.

Karadeniz'de yaşananlar bu dört olayla sınırlı değil. Ukrayna ve Rusya, İHA saldırılarını giderek yoğunlaştırıyor. Ticari gemiler de bu çatışmanın içinde hedef oluyor.

soL'un daha önce yayımladığı bir haber, bunun bir örneğini anlatıyor. 21 Temmuz'da Rusya'dan kömür yükleyip Trabzon'a gelmekte olan Türk bayraklı Mv Reyhan Sarı, Novorossiysk açıklarında Ukrayna İHA'larının saldırısına uğramış, makine dairesinde çalışan Savaş Çakar yaşamını yitirmişti.

Ukrayna İnsansız Sistemler Kuvvetleri Komutanı Robert Brovdi, ölen denizcinin ağabeyi gazeteci Abbas Çakar'a verdiği yanıtta saldırıyı savunmuş, "Kardeşiniz bu yolu bilinçli olarak seçti. Yaptıkları, Rusya Federasyonu’nun zenginleşmesine katkıda bulundu ve hak ettiğini aldı" demişti.

Rakamlar ne söylüyor?

Savaşın başladığı 2022'den 21 Eylül 2026'ya kadar Karadeniz'de 389 ticari gemi vuruldu ya da hasar gördü. 56'dan fazla denizci ve liman işçisi hayatını kaybetti. 51 kişi yaralandı. Hedef alınan gemilerin 44'ü Türkiye merkezli şirketlere ait.

Sadece Temmuz ayında 35 gemi vuruldu, 23 kişi öldü.

Patronların Ensesindeyiz: Gemi şirketlerinin çıkarları için her şey gizleniyor

Patronların Ensesindeyiz Deniz ve Liman İşçileri Dayanışma Ağı peşpeşe yaşanan saldırıların ardından bir açıklama yaptı.

Denizcileri hedef haline getirenlerin, patronlar ve onların çıkarına politika yapan hükümetler olduğunun altını çizen açıklamada şöyle denildi:

Avrupalı sigorta şirketleri 1 Ekim’den itibaren Karadeniz’in tamamını yüksek savaş riskli bölge olarak belirlemiş, savaş sigortası primlerini arttırmış ve savaştan çok yüksek karlar elde etmeye devam etmektedirler.

Diğer tarafta savaşın ortasında gemilerde hayatta kalma mücadelesi veren deniz işçileri ek ödeme vaatleriyle ve can güvenlikleri hiçe sayılarak savaş bölgesine gönderiliyor.

Bu savaştan deniz emekçileri zarar görüyor. Gemiler batıyor, denizcilerden haber alınamıyor. Gemi şirketlerinin çıkarları için her şey gizleniyor.

'Olan gemide çalışanlara oluyor'

Bu tablo, geçtiğimiz günlerde soL'a konuşan 20 yıllık kaptan Mithat'ın anlattıklarıyla örtüşüyor.

Mithat'a göre standart mürettebat maaşı en fazla 2 bin 500 dolar. Kaptan maaşları 3 bin 500 ile 5 bin dolar arasında. Birçok denizci neyle karşılaşacağını bilerek yola çıkıyor. Çünkü başka bir geçim yolu yok. Yıllarca gemide çalışan biri için karaya dönmek de kolay değil.

Asıl sorun, Karadeniz'in resmen "savaş bölgesi" sayılmaması. Uluslararası Taşımacılık İşçileri Federasyonu nezdinde bu tanım yapılmış değil. Savaş bölgesi sayılsaydı mürettebat ücretleri yeniden belirlenecekti. Şimdiyse Mersin'den İtalya'ya giden sıradan bir seferdeki işçiyle, dron tehdidi altındaki bir limana yaklaşan işçi aynı parayı alıyor.

Saldırı olunca ne oluyor? Şirketler için gemi trafiği işlemeye devam ediyor. Gemi batarsa sigorta devreye giriyor. Mithat'ın deyimiyle, "Olan gemide çalışanlara oluyor."

soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.