Ana içeriğe atla

Home

soL Haber'de reklam yok, sadece haber var. Bunu birlikte sürdürüyoruz. Abone olarak desteğinizi gösterin.

Yükleniyor...

Kadıköy’de sıtma mevsimi: ‘Eğlence kültürü’ üstüne notlar

Sıtmaya razı etme işlevini üstlenen Temmuz başı fırtınası mı daha ölümcüldür, yoksa ileri kültürün bütün veçheleriyle tasfiyesi, yerini vahşi sömürü ve uyuşturucunun alması mı? Seçenekler bu kadar mı?

Aydemir Güler

Yayın Tarihi: 10.10.2021 , 09:00 Güncelleme Tarihi: 22.01.2025 , 10:54

Temmuz başında Surp Takavor Kilisesine yönelik taciz olayıyla zirveye çıkan “eğlence fırtınası” izleyen haftalarda dinmiş oldu. Kadıköy şimdi yakın geçmişteki, bol gürültülü, kötü müzikli, kuralsız, dejenere günlerine döndü. 1 Temmuz’da pandemi yasaklarının kalkmasıyla başlayan tuhaf karnaval semt sakinleri için ölümü göstermek anlamına geldiyse, maksat sıtmaya razı etmekmiş sanki…

Hatırlayacaksınız; Erdoğan pandemi yasaklarını tamamen kaldırma müjdesinin yanına “gece müzik yasağını” sıkıştırmıştı. Sekülerliğiyle tanınan semtlerde başlangıçta oluşan görüntüye bakılırsa, içkiye eşlik eden yüksek volümlü müzik bir nevi yasakçılık eleştirisi zannedilebilirdi. Erdoğan da yasağın gerekçesi olarak “kimse başkasını rahatsız edemez” dememiş miydi? Bu bir protesto idiyse bile, Cumhurbaşkanını büyük ölçüde haklı çıkaracak türdendi…

Başta İstanbul’un Kadıköy ilçesinin merkezi olmak üzere, birkaç semtte eğlence bir lümpen karnavalı halini aldı. Denebilir ki, çok zamandır meteliğe kurşun atan mekânlar hızla ve mümkün olduğunca çok kazanmalıydı ve insanlar da eğlenmeye, sosyalleşmeye susamıştı… Lakin Temmuz ayının birinci hafta sonunu da kapsayan ilk birkaç gün bu fırtına, özellikle Kadıköy’de sayısız gözlemcinin teyit ettiği gibi “dışarıdan gelen” grupların teşvik ve yönlendirmesiyle semt sakinlerini canından bezdirecek ve birtakım gençlerin Ermeni Ortodoks Kilisesinin kapısına tırmanmasıyla patlama noktasına ulaşacaktı.

Sonra Osmanağa ve Caferağa muhtarları, üç esnaf derneği, ilçe belediyesi, Emniyet ve Kaymakamlık yetkilileri bir araya geldiler. Bir dizi gönüllü gece “eğlencelerini” denetlemek üzere “sahaya indi.” İkincisi belirli sokaklar geceleri trafiğe kapatıldı. Üç; gürültü yapanlar uyarıldı. Emniyete göre Kilise duvarına tırmananlar üç beş kendini bilmez delikanlıydı. Muhtarlar ve esnaf derneklerinin açıklamasında, olayı hafife alan benzeri tezlere ilişkin “öyle olduğuna inanmak isteriz” dendi. Devamında aslında elinde türlü yetkiler bulunan Kadıköy Belediyesi bir “farkındalık çalışması” yaptı! Şimdilerde sağda solda aynı kapsamda bez afişlere rastlanabiliyor. Bazı yerlerde bez afişler üst katlarda uyumaya çalışan sakinleri delirten açık hava partilerinin sürdüğü sokakları süslüyor! Sağlık Bakanlığının kovite karşı kamu spotları gibi bir şey…


Sanatçılar Caferağa Mahallesinde gürültü kirliliğinin fazla olduğu 4 ayrı noktada 4 farklı performans gerçekleşti. Performanslarda; çocuğunu uyutan anne, hasta ve yakını, ders çalışmaya çalışan genç ve 65 yaş üzeri uyumaya çalışan mahalleliler canlandırıldı. (https://www.kadikoy.bel.tr/Haberler/kadikoyde-yuksek-sese-karsi-farkindalik-projesi-060921)

Provokasyon için neden çok

Dışarıdan gelenlerin otomobillerindeki ses düzenini kullanarak yarattıkları gürültü ve sokaktaki şamata bir süreliğine ve bir nebze dindi. Bu dinginlik kimi haftalar yer yer, kimi haftalarsa sık sık deliniyor. İstanbul dışı plakalı otomobilleri grup halinde gezen motosikletler ikame edebiliyor. Muhtemelen Kadıköylüler Cuma ve Cumartesi akşamları havanın bozmasını ümit ederek sabrediyorlar! Yani Kadıköy pandemi öncesi eski haline dönmüş bulunuyor. Ölüm gidip sıtmaya razı olunduğunda, eski halin içerdiği derin sorunlar da algılanmaz oluyor.

Fırtına bir doğa olayı; ama Temmuz başı Kadıköy’ünde yaşananların organize bir provokasyon olduğu, başka türlüsüne ne denli “inanmak istense” de, en hafif ifadeyle hissediliyor. Bu provokasyonun bir amacı yukarıdan gelen “kimsenin kimseyi rahatsız etmeye hakkı yok” ilanına itiraz eden laik kafaların “teşhiri” olabilir pekâlâ. Gösterilmek istenmiş olabilir ki, “işte bu zihniyet içer içer, dağıtır!” Ancak “bizim çocuklar” ayarı kaçırıp soluğu kilise tacizinde alınca gösterim kısa kesilmiş olabilir. Bir zamanlar sol protestonun doğal mekânı İstiklal Caddesiydi. Dönüştürüldü! Bir süredir merkez Kadıköy. Demek ki dönüştürülmeli! Ama nasıl?

Daha uzun soluklu anlamları da olabilir provokasyonların. Kimi tacizcilerin “beğenmiyorsanız taşının buradan” deyişlerinin altında Kadıköy merkezinin meskûn mahal olmaktan çıkarılmasına, eğlence rantının, belki ardından inşaat sektörünün önünün açılmasına uzanan bir perspektif var mıdır? Neden olmasın?

Eğlenmenin ötesi veya mücadele

Bu kısa ve uzun vadeli olası hedeflerin arasında bir sabit var: Eğlence kültürü.

Bu düzende eğlenceden doğru düzgün bir şeyin anlaşılması mümkün değil. Birlikte yemek, içmek, sohbet etmek, müzik dinlemek, sosyalleşmek “düzgün eğlence” pratikleridir kuşkusuz.

Kadıköy geleneksel olarak sinema merkezlerinden biriydi; son yıllarda tiyatronun merkezi oldu. Kuşkusuz sanat son derece ileri bir eğlence kültürüdür. Kadıköy kültür merkezlerinin, nadir rastlanan bir operanın da mekânıdır.

Ancak Kadıköy bu “ileri eğlence kültürünün” kapitalizmde arzu edildiği gibi çok para kazandırdığı örneklere pek sahip değil. Kadıköy otel rooflarıyla, AVM’leriyle, ultra lüks restoranlarıyla ün yapmıyor. Otel işletmeciliği şimdilik yalnızca usul usul ilerliyor… Kolay erişim sağlayan trafik olanaklarıyla ve kültürel açıdan taşıdığı avantajlarla İstanbul’un eğlence merkezi haline gelen ilçe, bu anlamda bir türlü kapitalizmin gözdesi olamamakta. Bu koşullarda, deyim yerindeyse, Kadıköy’de kapitalist eğlence sektörü “sürümden” kazanmayı seçmiştir.

Sürüm işletme ruhsatlarının sabah 04.00’e kadar verilebilmesidir. Sürüm yayalara kaldırım bırakmamacasına bir mekân yayılmacılığıdır. Sürüm para etmeyen eğlence unsurlarının pandemi koşullarında yıkıma terk edilmesi, örneğin kamu kaynaklarının tiyatrolardan sakınılmasıdır. Bu rant odaklı bakış açısı, Kadıköy’ü yaşanmaz hale getirmek için nereden gerekiyorsa oradan icazet alarak vites büyütmüştür. Kadıköy kafe-bar emekçileri için vahşi bir sömürü merkezi olmuşsa, sömürünün değil ama vahşetin nedeni, eğlence sektörünün girişine altın harflerle “rant için/kâr için” diye bir tabela asılmasıdır. Rant insanı, insanlığı kovar!

Bu tablonun içine, yine sayısız gözlemcinin tanıklık ettiği, herkesin bilip pek az kimsenin konuşabildiği bir kama sokuluyor kaçınılmaz olarak: Uyuşturucu. Hafta sonları mekânların alacağının kat be kat fazlası, kimi iddialara göre 1 milyonluk bir kitle birkaç sokaklık alana yığıldığında, Türkiye uyuşturucu piyasasının da katlandığını tahmin etmek hiç zor olmayacaktır. Uyuşturucu kapitalizmin eğlence kültürünün parçasıdır! Bundan ötesi bugün Türkiye kapitalizminin hedef sektörlerinden birine dönüşmüş, siyasi iktidarın öncelikleri arasına çoktan girmiştir…

Peki, sıtmaya razı etme işlevini üstlenen Temmuz başı fırtınası mı daha ölümcüldür, yoksa ileri kültürün bütün veçheleriyle tasfiyesi, yerini vahşi sömürü ve uyuşturucunun alması mı? Halk bunların arasından kötünün iyisini seçmek zorunda mı?

Kadıköy’ün seküler sakinleri, kafe-bar ve mağaza emekçileri, nüfus yapısına damga vuracak orandaki öğrenci gençlik ve burada yaşayan veya üreten aydın ve sanatçılar, sömürü düzeninin çarklarını yağlamak yerine insanı ve emeği yücelten bir eğlence kültüründe buluşmalı. Biliyoruz, bilmeliyiz; bu tür buluşmalar mücadelesiz gerçekleşmiyor.

soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.