soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.

İsrail Savunma Kuvvetleri, muvazzaf ordudaki muharip asker sıkıntısının giderek kötüleştiği, birliklerde tükenmişliğin üst seviyede olduğu ve hükümet tarafından gerekli yasal düzenlemeler yapılmadığı takdirde yedek ordunun çökebileceği uyarısında bulundu.

İsrail Savunma Kuvvetleri'nin yaptığı açıklamada, hükümet tarafından sunulan ve görünüşte Ultra Ortodoks Yahudilerin (Haredi) askere alımlarını artırmayı hedefleyen, ancak nihayetinde muafiyetleri kalıcı hale getiren yasa tasarısının, ordunun kısa vadeli personel ihtiyacına yeterli bir çözüm sunmadığı belirtildi.

Orduya göre, tasarı yasalaşsa ve belirlenen tüm askere alım hedeflerine ulaşılsa bile, yılda sadece birkaç yüz ek Haredi muharip askerin orduya katılması bekleniyor; bu da mevcut ihtiyaçları karşılamaktan oldukça uzak.

İsrail basını da söz konusu tasarının, hukuki açıdan şüpheli ve boşluklarla dolu olduğuna dikkat çekiyor. Tasarının, İsrail Başbakan Binyamin Netanyahu'nun başında bulunduğu koalisyonunun üyeleri arasında bile sert bir direnişe yol açtığı aktarılıyor.

Tüm bu itirazlara karşın hükümetin, tasarıyı yasalaştırmak için çalışmalarını sürdürdüğü belirtiliyor.

Orduda açık artıyor: Binlerce kişiye daha ihtiyaç duyacaklar

Times of Israel'in haberine göre askeri yetkililer, muvazzaf orduda şu an yaklaşık 12 bin asker açığı bulunduğunu ve mevcut yasada değişiklik yapılmadığı takdirde, 2027'nin başında zorunlu askerlik süresinin kısaltılmasıyla bu açığın daha da büyüyeceğini vurguladı.

İsrail Savunma Kuvvetleri yıllardır süren çok cepheli savaş ve saldırıların muvazzaf ile yedek kuvvetler üzerinde baskı yarattığını vurgulayan açıklamalar yapıyor.

İsrail Savunma Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir, Ağustos 2024'te erkekler için 30 aya indirilen zorunlu askerlik süresinin yeniden 36 aya çıkarılması konusunda hükümete birçok kez çağrıda bulundu. Fakat hükümet şu ana kadar zorunlu askerlik süresini artırmayı reddetti. 

Önceki gün basına açıklamalarda bulunan üst düzey bir İsrail subayı, "Güvenlik ihtiyacı devasa ve acil; askerlerdeki tükenmişlik ise tahmin ettiğimizden çok daha ileri boyutta" ifadelerini kullandı.

Ordu, kısaltılmış hizmet süresinin planlandığı gibi Ocak 2027'de yürürlüğe girmesi halinde, muharip ve muharip olmayan sınıflardaki asker açığının binlerce kişi daha artacağı uyarısında bulundu.

Yedek askerlerde de huzursuzluk artıyor: Fazladan onlarca gün görev yapılıyor

Zorunlu askerlik süresinin uzatılması ve "uygun bir askere alma yasası" talebinin yanı sıra, yedek askerlerin ne şekilde ve ne kadar süreyle göreve çağrılacağını düzenleyen yeni bir yasaya da ihtiyaç duyulduğu belirtiliyor. Çünkü mevcut durumda ordu, çeşitli sınırlamaları olan acil durum çağrı emirlerine dayanarak hareket ediyor.

Yedek askerlerin yapılan planlamanın çok daha üzerinde görev yaptığı, bu sürenin fazladan onlarca günü aştığı belirtiliyor. İsrail başlangıçta, 2026 yılında yedek askerleri 55 gün göreve çağırmayı hedeflemişti, ancak İran'a yönelik saldırılar nedeniyle birçok yedek asker şu ana kadar 80 ila 100 gün arasında görev yaptı.

Üst düzey bir İsrail subayı, "Yasal düzenlemeyle şimdi bir şey yapmazsak durum daha da kötüleşecek ve tüm sistemi sekteye uğratacak" dedi ve ülkenin seçime gitmesinden önce personel krizini kontrol altına almak adına "yasama için son bir fırsat penceresi" olduğunu söyledi.

Aksi takdirde açıkların daha da büyüyeceğini ve İsrail Savunma Kuvvetleri’nin yedek asker çağrılarına daha fazla yüklenmek zorunda kalacağını belirten subay, bunun yedek ordunun çökmesine neden olabileceği uyarısında bulundu.

Hedeflerin gerisinde kalındı: Haredi krizi devam ediyor

İsrail Savunma Kuvvetleri Personel Başkanlığı'nın, asker gücünü maksimuma çıkarmak ve kaynakları genişletmek amacıyla son 2,5 yıldır çalışmalarını yoğunlaştırdığı biliniyor. Bu kapsamda kadınlara daha fazla muharip rol açıldı, yedek askerlikten muaf tutulanlar göreve geri çağrıldı ve Haredi erkeklerin orduya entegre edilmesi için adımlar atıldı.

Ancak bu adımlar, yapılan planların gerisinde kaldı. Özellikle Haredilerin askere alınmasına yönelik adımlar büyük oranda boşa düştü. Şu anda 18-24 yaş aralığında askere alınmaya uygun olan ancak silah altına alınmamış yaklaşık 80 bin Haredi erkek olduğu tahmin ediliyor.

2025–2026 celp döneminin ilk yarısında yaklaşık 1850 Haredi silah altına alındı. Ordu, celp dönemi sonuna kadar bu sayının 3 bini aşacağını öngörüyor. Bu sayı, rekor bir düzey olsa da ordunun yıllık 4 bin 800 Haredi asker hedefinin hâlâ çok gerisinde kalıyor.

Haredilerin askere alınması tartışması

Ortodoks Yahudilik mezhebi içindeki, modernizmin aksine geleneklere sıkı bağlılıklarıyla bilinen Harediler, İsrail nüfusunun yaklaşık yüzde 13'ünü oluşturuyor. Harediler zorunlu askerliğe karşı çıkıyor ve hayatlarını Tevrat çalışmalarına adadıklarını belirtiyorlar.

İsrail yasalarına göre 18 yaşını geçen herkesin zorunlu askerlik hizmetini yapması gerekirken, Haredilerin askerlikten muaf tutulması yıllardır ülkede tartışma konusu.

İsrail'in başta Gazze Şeridi olmak üzere 7 Ekim 2023'ten itibaren bölgede yükselen saldırganlığı nedeniyle asker ihtiyacının artmaya başlamasıyla Haredilerin askere alınması konusu gündeme gelmişti.

İsrail Yüksek Mahkemesi, 25 Haziran 2024'te Haredi erkeklerin zorunlu askerlikten muaf tutulmasının yasal dayanağının bulunmadığına ve askerliğe uygun olanların göreve alınması gerektiğine karar vermişti.

Hükümetin askere alınmaya uygun yaklaşık 80 bin Haredi erkekten yaklaşık 24 binine askerlik celbi gönderdiği, 2025-2026 askerlik yılı için "havuz" olarak tanımlanan grubun geri kalanına emir göndereceği kaydedilmişti.

Ultra Ortodoksların askerlikten muaf tutulmasını sağlayacak bir yasanın çıkarılmaması nedeniyle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Haredi koalisyon ortakları meclisi boykot etmeye başlamış ve meclisin fesih oylamasına kadar varan bir siyasi krize neden olmuştu.