10 Ekim 2021 tarihinde gerçekleşen Irak seçimlerinin ardından ne geçmişin bakiyesi olan ne de hali hazırda devam eden sorunlar çözüme kavuşmuş durumda.

Seçimlerin ana tarafları Kürtler, Sünniler ve Şiiler. Bu kümeler altında ABD ve Batı eksenine yakın olanlarla, İran'a yakın olanlar var. Haliyle de bu karşıtlıklar arasında Kürtler, Sünni ve Şii hareketler de kendi içinde ayrılıyor. Son seçimlerde de benzer bir taraflaşma olmuş ve aynı sıkıntıların gelecekte de sancılı süreçler yaratacağını soL okurları için paylaşmıştık. 

Ancak tüm bu taraflaşmaların sonucu olarak Irak'ta bugün halen cumhurbaşkanlığı seçimleri yapılamıyor. Süreç kilitlenmeye doğru giderken güçlü olan KDP, Sadr hareketi ve Sünni blokun cumhurbaşkanlığını belirleyebilmesi için en az 30 oya daha ihtiyaçları var. Bu da kolay değil. 

İran'ın Irak Kürdistanı'na saldırıları ve Bağdat'ta Şiilerin ayaklanması

İran'ın 13 Mart gecesi Irak'ta Kürdistan Bölgesel Yönetimi'ne (IKBY) bağlı Erbil'e gerçekleştirdiği hava saldırıları Irak'taki cumhurbaşkanlığı seçimleri tartışmasının tam ortasında düştü. Saldırıları İran Devrim Muhafızları sahiplenirken IKBY 12 balistik füzenin sınırları dışından fırlatıldığını duyurmuştu. İran ise yaşanan saldırılarda sivil alanların hedef alınmadığını, Erbil'deki ABD konsolosluğunun hedef alındığını söylemişti.

Takip eden günlerde Irak'ın başkenti Bağdat'ta Kürdistan Demokrat Partisi'nin (KDP) şubesine yapılan saldırıların Erbil'deki saldırıyla alakası olup olmadığı da tartışılıyor. KDP yöneticilerinden Naif Kürdistani'nin sosyal medya hesabından İran merkezli siyasetin temsilcilerinden Şii hareketin lideri olan Ali Sistani karşıtı paylaşımlar yapması sokağı hareketlendirdi. Sokağa çıkan Şii'ler KDP binalarını basarak ateşe verdi ve Barzani'ye ait fotoğrafları yırttı. 

Ali Sistani taraftarları, "liderimizin arkasındayız" sloganları atarken ayaklanmaya gerekçe gösterilen sosyal medya paylaşımlarında ise Naif Kürdistan, Ali Sistani'yi yabancılarla iş birliği yapmakla ve kabaca "kökü dışarda" olmakla suçluyor. 

KDP'nin Irak örgütlenme sekreteri Şivan Muhammed Taha KDP binalarına saldırıların ardından Bağdat'taki faaliyetlerini askıya aldıklarını duyurdu. Taha Irak yönetiminin herhangi bir önlem almamasını eleştirerek olaya karışan suçlular cezalandırılana kadar faaliyetlerini durdurduklarını açıkladı. Süreç içinde yaşananların provakasyon olduğunu ifade eden KDP'nin Irak Parlementosu grup başkanı Viyan Sabri ise ortada hakaret olarak değerlendirilecek bir ifade olmadığını söyledi. 

Bağdat'ta KDP binalarını ateşe veren insanların ayaklanmasına neden olan paylaşımda KDP'li Naif Kürdistani, Şii lider Sistani'yi hedef alıyor

Bir yanda Türkiye ve ABD diğer tarafta İran: Newroz ile tırmanan gerilim

Irak'ta siyasete yön vermeye çalışan iki ana eğilim mevcut. Bunlardan ilki Batı'yla ilişkilenme ve ekonomik sorunları ticaret ile çözme arayışı olarak tarif edilebilecek eğilim. KDP, Sadr ve Sünni blok olarak tarif edilentaraf ABD ve Türkiye ile ilişkileri iyileştirmeyi gözetiyor. Diğer taraf ise İran merkezli siyaset yapıyor. 

Irak'ta Newroz sürecine doğru gidilen günlerde kamuoyunda gündeme gelen olası operasyon söylentileri PKK'ye yakın medya kuruluşlarında haber oldu. Son günlerde Türkiye'de kamuoyundaki gazetelere de yansıyan haberlerde Türk Silahlı Kuvvetleri'nin 15 Nisan 2022 tarihinde IKBY yönetimindeki Duhok vilayetine bağlı Kanimasi bölgesinde bir operasyona hazırlandığı duyuruldu. İddialara ek olarak olası operasyonalara Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin de destek verdiği-vereceği ifade edildi. 

Cemil Bayık'ın 21 Mart Newroz günü yaptığı açıklamada KDP'yi hedef alan söylemleri tartışmayı büyütürken, gerekçe olarak da KDP'nin herhangi bir resmi açıklama yapmamış olması ve iddiaları yalanlamaması gösterildi.

KDP'nin 28 Mart 2022 tarihinde resmi sitesinden Kürtçe yaptığı açıklamada ise kamuoyundaki iddialar için "gerçeklikten uzak ve hayret verici" denildi. 15 Nisan tarihinin çok uzakta olmadığını, KDP'nin böyle bir operasyon varsa tarafı olup olmayacağı herkes tarafından anlaşılacağının söylendiği açıklamada KDP suçlamaları kabul etmedi. 

Irak'ta 2021 tarihinde gerçekleşen seçimlerden bu yana neredeyse 6 ay geçti. Ancak çözüme kavuşan gündemler şöyle dursun çözüm ihtimalleri dahi şekillenmiş değil. Bir tarafta ABD ve Türkiye merkezli "Batı bloğu" diğer tarafta İran merkezli "Doğu bloğu" arasında sıkışan emekçiler için gelecek hala kaygılı ve belirsiz. Irak bu hafta cumhurbaşkanını seçeceği meclis toplantısına yine aynı belirsizlikler ve dengeler içinde gidiyor. Sürekli yaşanan elektrik kesintileri, hayat pahalılığı, çoğu iş alanında yaşanan ücret kesintileri Irak'ın olağan yaşantısı haline gelmiş durumda. Emekçilerin bir araya gelip kendi kaderlerini belirlemesi seçeceği dışında da kalıcı çözüm ne yazık ki Iraklı emekçiler için gerçekçi görünmüyor. 

Haber

ANALİZ | AKP Dış Politikasının Ekonomi-Politiği