İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, geçen ay içinde bulunduğu helikopterin düşmesi sonucu öldü. Reisi'nin ölümüyle birlikte önümüzdeki yıl yapılması planlanan İran Cumhurbaşkanlığı seçiminin 28 Haziran'da yapılmasına karar verildi.

Adaylık için yapılan 80 başvurudan yalnızca 6'sı kabul edildi. Öte yandan seçime iki gün kala muhafazakar kanattan 2 aday, muhafazakar adayların seçime tek aday ile girmesine yönelik çağrıda bulunarak adaylıktan çekildi.

İran'da yapılan 14'üncü dönem Cumhurbaşkanlığı Seçimleri'nde adaylardan hiçbiri yüzde 50'yi geçemeyince, seçimi önde tamamlayan reformist aday Mesud Pezeşkiyan ile muhafazakar aday Said Celili, ikinci tura kaldı.

İran'da seçimlerin ikinci turu yarın gerçekleştirilecek.

Ülke tarihinin en düşük katılımlı seçimini reformist aday önde tamamladı

Oy kullanma işlemi yarın yerel saatle 08.00'de başlayacak ve 18.00'de sona erecek. Bu süre ihtiyaç halinde İçişleri Bakanlığına bağlı Seçim Merkezinin kararıyla 00.00'a kadar uzatılabilecek.

Yaklaşık 88 milyon nüfusa sahip İran'da, yaklaşık 62 milyon seçmen, 59 binden fazla merkezde kurulan sandıklarda oy kullanabilecek.

Ancak 2009 yılından itibaren İran'da yapılan seçimlerde katılımın düşüş gösterdiği gözlemleniyor. Reisi'nin cumhurbaşkanı seçildiği 2021 tarihli seçim yüzde 48,8 oranıyla İran İslam Cumhuriyeti tarihinin en düşük katılımlı cumhurbaşkanı seçimi olarak kayıtlara geçerken, geçen hafta gerçekleştirilen seçimle yeni bir rekor kırıldı. 

Tahran eyaleti genelinde önceki seçime göre katılım oranı artsa da ilk turda ülke genelinde seçime katılım oranı sadece yüzde 40 oldu. Bu oranla birlikte 28 Haziran'da yapılan seçim, ülke tarihindeki en düşük katılımlı cumhurbaşkanı seçimi olarak tarihe geçti. Seçimin ilk turunda toplam 24 milyon 535 bin 185 oy kullanıldı.

İlk turu ilk sırada bitiren tek reformist aday Mesud Pezeşkiyan 10 milyon 415 bin 191 oy alarak oyların 42,5'ini aldı. Oyların 9 milyon 473 bin 298'ini alan Said Celili seçimin ilk turunu ikinci sırada tamamladı; oy oranı yüzde 38,6'da kaldı. Diğer iki muhafazakar adaydan Muhammed Bakır Kalibaf yüzde 13,8 ile üçüncü, Mustafa Purmuhammedi ise yüzde 0,8 ile dördüncü sırada yer aldı.

Anketlerde Pezeşkiyan önde

Seçimin ilk turunda hiçbir adayın yüzde 50 barajını geçemeyeceğine ve Pezeşkiyan'ın ilk, Celili'nin ikinci sırada yer alacağına dair anket sonuçlarını paylaşan İranlı Öğrenciler Anket Ajansı, ikinci tura ilişkin de anket sonuçlarını açıkladı.

Ülkede 31 eyalette 18 yaş üstü 3 bin 606 kişiyle yapılan ankette seçime kesin katılacağını veya katılmayı düşündüğünü belirten seçmenlere "Şu anda cumhurbaşkanlığı seçimleri yapılsa Pezeşkiyan ile Celili arasından kime oy verirsiniz?" sorusu yöneltildi.

Katılımcıların yüzde 49,5'u Pezeşkiyan'a, yüzde 43,9'u ise Celili'ye oy vereceğini belirtti. Anketteki katılımcıların yüzde 4,8'i oy kullanacağını ancak henüz karar veremediğini belirtirken yüzde 1,8'i ise "boş oy" kullanacağını söyledi.

Adaylar kim?

Said Celili: 2007'den 2013'e kadar ülkenin en üst güvenlik organı olan Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi'nin Genel Sekreteri olan Said Celili, diplomatik ve siyasi kariyerine 1989 yılında başladı. Çeşitli devlet kurumlarında görevler alan Celili, 2013 yılında dini lider Hamey tarafından Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi'ne atandı. Öte yandan  İran’ın nükleer programı ile ilgili görüşmelerde ülkeyi temsil eden heyete başkanlık etti. 2013 yılı Cumhurbaşkanlığı seçimlerine katılan ve üçüncü olan Celili, 2021'de tekrar başkanlık için yarıştı ancak Reisi lehine adaylıktan çekildi.

Mesud Pezeşkiyan: Reformcu kanadın tek adayı olan Pezeşkiyan, kalp cerrahisi uzmanı. Pezeşkiyan daha önce Tebriz Tıp Bilimleri Üniversitesi'nde rektör olarak görev yaptı ve hâlâ aynı üniversitenin akademik kadrosunda yer almaya devam ediyor. Pezeşkiyan, 2001-2005 yılları arasında sağlık bakanı olarak görev yaptı. Öte yandan dört dönem milletvekilliği de yapan Pezeşkiyan, 2016-2020 yılları arasında meclis başkan yardımcılığı görevini üstlendi.

Haber

İran'da seçiminde son durum: Pezeşkiyan ile Celili ikinci tura kaldı