Sayfa yolu
'İki gün bir gece' hiç de kısa değil…
soL'a güvenin, algoritmaya müdahale edin. Tek tıkla soL Haber'i Google'da tercih edilen kaynağınız olarak belirleyin.
Cem Taylan
Yayın Tarihi: 16.01.2022 , 08:38 Güncelleme Tarihi: 22.01.2025 , 10:54
Bir işçinin mücadele ederek depresyondan çıkması ve kapitalizmin rezilliğini anlayabilmesi için iki gün ve bir gece yeterince uzun bir süre. Dardenne kardeşler 2014 yapımı filmlerinde bize bunu bütün çıplaklığıyla anlatıyorlar.
Sandra bir süredir depresyon nedeniyle çalışamayan ve işe dönmeye hazırlanırken aldığı bir haberle yıkılan kadın bir işçi. Patronu Bay Duppont , fabrikasında işlerin 17 işçi yerine 16 işçiyle de yürüdüğünü görünce, diğer işçileri ödemesi gereken ikramiye ile Sandra’nın işten çıkarılması arasında “demokratik” bir seçim yapmaya zorluyor. Burada demokrasinin işçi sınıfı açısından “40 katır mı 40 satır mı” işlevini hatırlayıp batı tipi demokrasiden neden iğrenmemiz gerektiğini hatırlıyoruz yeniden. Ustabaşı tarafından eğer Sandra işten çıkartılmazsa başka işçilerin de işten çıkarılabileceği kulaklarına fısıldanan ve zaten zar zor geçinip 1000 avroluk ikramiyeye şiddetle ihtiyaç duyan işçilerin çoğu bekleneceği üzere ikramiye yönünde oy kullanıyorlar. Burada da işçilerin örgütsüzlüğünün, onlara sunulan seçeneklerden en makulünü seçmelerine ve patronun onları bu seçime zorlayarak yasal yükümlülüklerinden kaçtığını tartışmamalarına neden olduğunu belirtmeden geçmeyelim. Ne kadar tanıdık değil mi?
Neyse ki fabrikadaki işçilerden biri ve Sandra’ nın yine bir işçi olan kocasının ısrarlarıyla Sandra patronuyla konuşarak seçimin yenilenmesini talep eder ve pazartesi yeniden oylama yapılmasına karar verilir. Sandra’nın önünde işini yeniden kazanabilmesi için iki gün ve bir gecesi vardır. Sandra’nın işçileri bulup konuşması ve oylamada onun işyerinde kalması yönünde oy kullanmalarını istemek dışında bir seçeneği yoktur. Zaten depresyonda olan Sandra’nın bunu yapacak gücü ve arzusu yoktur. Ama neyse ki Sandra’nın iş arkadaşı ve kocasından oluşan küçük örgütünün desteğiyle Sandra işçileri evlerinde ziyaret etmek, onları oylama için ikna etmek -yani örgütlemek- için “İki gün ve bir gece” sürecek yolculuğuna çıkar.
Bu yolculuk zorlu geçer. Sınıfımdan insan manzaraları olarak özetlenebilecek süreç, insanoğlunun bir durumla ilgili özgün tepkilerinin sergilendiği bir galeri gibidir. Evet tüm işçiler zar zor geçinmektedir, kimi ek işler yapmakta, kimisi borçlarını ödemek için ikramiyeye ihtiyaç duymaktadır. Kimisi saldırgan davranırken, kimisi şefkatli, kimisi üzgündür. Hatta işçilerden birisi için baskıcı kocasından ayrılmaya karar vermesine neden olacak kadar esinleyici olmuştur Sandra’nın çekingen mücadelesi.
Sandra da çok zorlanır bu iki gün boyunca. Onunla birlikte olduğunu söyleyenlerle kıvanır, ikramiyeyi tercih edenlerle yıkılır. Ve bu gerilime dayanamayıp ilaçlarının tümünü içerek ölmeye çalışır. Onu ölüm fikrinden vazgeçiren, kocasının baskısına başkaldırıp evi terk ederek Sandra’nın yanında yer alacağını söylemeye gelen iş arkadaşıdır. Sandra’nın arkadaşına verdiği kıvılcımın yaktığı ateş dönüp gelip Sandra’nın içini ısıtmıştır.
Sandra hastanede geçirdiği sürenin ardından ikinci gün mücadeleye kaldığı yerden devam eder. Dibi görmüştür ve artık yüzünü gökyüzüne doğru çevirmiştir. İş arkadaşlarıyla yaptığı konuşmalarda daha direngen, daha diridir. İlk gün kendisini daha çok yardım talep eden bir ezik olarak görürken, şimdi hakkını isteyen ve onlara yapılan bu haksızlığın esas sorumlusunu işaret edendir. Ustabaşının oylamayı etkilemeye dönük çabalarını deşifre etmeye ve onları örgütlenmeye çağırır. Tabi bu çağrısı o kadar alt satırlarda gizlenmiştir ki, bunu yönetmenlerin ustalığı ile açıklamayı tercih edelim gitsin.
Bu arada Sandra gülmeye, daha önce yapmadığı şekilde yolculuğu sırasında radyoda çalan şarkıları söylemeyen ve dans etmeye başlar. Depresyondan eser kalmamış gibidir. Önceleri en ufak bir olumsuzlukta ağlamaya başlayan kırılgan Sandra gitmiş, yerine yaralarıyla birlikte yaşayan ve savaşan kanlı canlı bir insan gelmiştir sanki. Sadece iki gün ve bir gecenin sonuna doğru aylardır yapamadığı şekilde davranabilen Sandra bizlere depresyon diye kodlanan insanlık halinin çözümlerinden birini de sunar gibidir. Sandra bu iki gün ve bir gece boyunca durmayı bırakmış ve bir yolculuğa çıkmıştır çünkü. Anlamlı eylemi ertesi günkü oylamanın sonucundan bağımsız olarak Sandra’yı “iyileştirmiştir” bile.
Pazartesi sabahı fabrikada oylama yapılır. Oylama sırasında Sandra ve patronun uzantısı ustabaşı birer taraf olarak sivrilmiş ve artık uzlaşmaz biçimde karşı karşıya gelmişlerdir. Yine “demokratik” biçimde yapılan oylamada 8’e karşı 8 oy ile Sandra kazanamaz. Ama bu durum karşısında metanetlidir, iki gün öncesindeki gibi ağlamaz veya sinir krizi geçirmez. Ona destek veren iş arkadaşları ile -öncesinde çekingen biçimde el sıkışırken- tek tek kucaklaşır ve eşyalarını toplar. Bu sırada patronun onunla görüşmek istediği söylenir. Patron Sandra’ya fikrini değiştirdiğini ve hem Sandra’nın işine geri dönüp hem de işçilerin ikramiyelerini almasına karar verdiğini söyler.
Tam hepimiz bu zafer ile mutluluktan dört köşe olacakken patron bir şart sunar. İşler 16 kişiyle de yürümektedir ve birkaç ay sonra Sandra işe döndüğünde sözleşme süresi dolan ve yangında ilk gözden çıkarılacak olan siyahi işçilerden birisi işten çıkarılacaktır. Önemli olan işlerin en az işçi maliyeti ile yürütülmesi değil midir zaten, patron bir işçinin hastalığı ile önüne çıkan krizi fırsata çevirmek istemektedir. Ama Sandra eski Sandra değildir artık, bu “demokratik” teklifi kabul etmez ve arkasına bile bakmadan fabrikadan ayrılır. İşten atılmaktan ölesiye korkan Sandra gitmiş, yerine hemen yeni bir iş aramaya başlayacağını kocasına gülümseyerek müjdeleyen Sandra gelmiştir.
Kendinden memnun adımlarla yürüyen Sandra’nın keyfi yerindedir, mücadele ve hayat devam etmektedir…
soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.

