İstanbul’da 30 Kasım’da motokurye Yunus Emre Göçer’e aracıyla çarparak ölümüne neden olan Somali Cumhurbaşkanı’nın oğlu Muhammed Hasan Şeyh Mahmud’un Dubai’ye kaçtığı iddia edildi.

Göçer’in kaldırıldığı hastanede olaydan bir hafta sonra yaşamını yitirmesinin ardından savcılık Mahmud için yakalama kararı çıkarmış ancak Mahmud’un çoktan tarifeli uçakla ülkeyi terk ettiği ortaya çıkmıştı.

Başsavcılık Mahmud hakkında uluslararası yakalama kararı çıkardı ancak Mahmud’un nerede olduğu belli değil.

Associated Press’e konuşan, ismi açıklanmayan Somalili bir diplomat Mahmud’un kazada ağır yaralanan motokuryeyi hastaneye götürdüğünü ve ardından Dubai’ye seyahat ettiğini öne sürdü.

Mahmud olayın ardından gözaltına alınmış ve savcılık bilgisi dahilinde herhangi bir tedbir uygulanmadan karakoldan serbest bırakılmıştı.

Türkiye'de ne yapıyordu?

AP’ye konuşan diplomat, Mahmud’un kullandığı aracın Somali Büyükelçiliği’ne ait olduğunu belirtti.

Mahmud hızla sürdüğü büyükelçilik aracıyla motokuryeye fren bile yapmaksızın çarptığı sırada Türkiye’de ne amaçla bulunuyordu?

Diplomat, Somali Cumhurbaşkanı’nın ailesinin diplomatik pasaportla seyahat ettiğini ve zaten daha önce de Türkiye’de yaşadıklarını söyledi. 

Sermayenin kâr kapısı Somali

Somali Cumhurbaşkanının oğlunun Türkiye’de bir emekçinin ölümüne yol açtıktan sonra kolaylıkla kayıplara karışabilmesinin ardında Türkiye sermayesinin Somali’yi madenleri, kaynakları ve olanaklarıyla on yıllardır kâr kapısı bellemesi yatıyor.

Somali’nin başkentindeki Mogadişu Limanı’nı 2014 yılından beri Albayrak Grubu işletiyor. Mogadişu’daki Aden Abdulle Uluslararası Havaalanı'nın işletmeciliğiniyse AKP’yle birlikte palazlanan Çetin Group ve Kardeşler Yapı’nın Somali'de kurdukları Favori LLC şirketi yürütüyor. Kardeşler Yapı’nın patronu Süleyman Kozuva 2019’da AKP’nin Çerkezköy Belediye Başkan adayı olmuştu.

TİKA’nın ülkedeki hibe projesi kapsamında Somali Mogadişu Yol Rehabilitasyonu Yapım İşi dahil birçok inşaat işi En-Ez İnşaat’a verilmişti. AKP’nin iktidara geldiği 2002 yılında Ankara’da kurulan şirket çok sayıda karayolu ihalesiyle hızla ihya olduktan sonra Afrika’ya el atmıştı. İnşaat patronları bu dönemde Somali’de çok sayıda altyapı ve inşaat ihaleleri aldılar.

Türk patronların Somali'ye ilgisi AKP öncesinde başladı

Türkiye sermayesinin Somali’ye ilgisi AKP öncesinde daha 1993 yılında ülkeye “barış misyonu” adlı altında Türk askerinin gönderilmesiyle başladı ancak Erdoğan’ın 2011’de dönemin TÜSİAD Başkanı Ümit Boyner’i de yanına alarak düzenlediği ziyaretle birlikte hız kazandı.

Fethullahçılar okullarıyla ülkeye girdi, bu okullar 15 Temmuz darbe girişimi sonrası Türkiye Maarif Vakfı’na devredildi. Ülkede TİKA’nın hibe projelerinden çok sayıda inşaat patronu ihale aldı.

Türkiye 2012’den itibaren Somali ordusuna askeri eğitim vermeye başladı.

2017’deyse Türkiye’nin yurtdışındaki en büyük askeri üssü olan TSK’ye bağlı Somali Türk Görev Kuvveti Komutanlığı’nın konuşlandığı TURKSOM Askeri Eğitim Üssü Somali’de açıldı.

2011 yılında patronların yaşanan “insani dram”a müdahale adı altında girdiği Afrika’daki kâr kapısına Türkiye milyonlarca dolar akıttı.

Erdoğan 'Somali'den petrol arama için teklif aldık' demişti

Erdoğan Ocak 2020’de Libya’dan dönerken uçakta yaptığı açıklamada Somali hükümetinin Türkiye’ye petrol arama çalışmalarına katılmayı teklif ettiğini söylemişti.

Ancak o dönemde Somali'nin bir petrol yasası yoktu. Kasım 2020’deyse Türkiye, Somali’nin IMF borcunu ödeyeceğini ilan edecekti. Yine ertesi yıl Erdoğan, Somali’ye 30 milyon dolarlık hibe kararını imzalamıştı.

Bu sırada Somali’de uzun ve tartışmalı seçimin ardından cumhurbaşkanı değişecek, 2012-2017 yıllarında cumhurbaşkanı olan Hasan Şeyh Mahmud cumhurbaşkanlığına yeniden gelecekti.

Mahmud'dan hidrokarbon işbirliği açıklaması

Hasan Şeyh Mahmud geçen yıl yeniden göreve gelmesinin ardından Beştepe’de ağırlanacak, Erdoğan düzenlenen ortak basın toplantısında Türkiye’nin 10 yılda Somali’ye yaptığı “insani ve kalkınma yardımları"nın tutarının bir milyar doları aştığını duyuracaktı.

Sözkonusu ziyaretinde AA’ya konuşan Somali Cumhurbaşkanı Mahmud süreç içinde gerekli yasal araçları geliştirdiklerini söyleyerek “Hidrokarbonda hükümetler arası ortaklık konusunu görüşmeye başladık. Başlangıç aşamasındayız, birlikte çalışıyoruz” diyecekti.

Ekim ayı sonunda Dolmabahçe'deydi

Somali Cumhurbaşkanı oğlunun motokurye Yunus Emre Göçer’in ölümüne yol açmasından kısa bir süre önce, 27 Ekim’de de Dolmabahçe’deki Çalışma Ofisi’nde Erdoğan’ın konuğu olmuştu. Erdoğan ile Mahmud’un Gazze’deki durumun yanısıra “Türkiye-Somali ilişkileri, terörle mücadele ve ekonomik işbirliği alanlarında atılabilecek adımlar”ı ele aldıkları açıklanmıştı.

Motokurye Göçer’in ölümünün ardından Türkiye’nin Mogadişu Büyükelçisi ve beraberindeki heyetin Somali Cumhurbaşkanı Mahmud’u ziyaret ettiği de ortaya çıkacaktı. Açıklanana göre ziyaretin gündeminde Göçer’in ölümü değil, “askeri işbirliği” vardı.

Öte yandan Somali resmi makamlarından halen Göçer’in ölümüne ve Somali Cumhurbaşkanının oğlunun nerede olduğuna dair bir açıklama gelmedi.

Haber

Patronların Ensesindeyiz'den eylem: 'Yunus Emrelerin, Aydoğduların hesabını sorma zamanı'