Ana içeriğe atla

Home

soL Haber'de reklam yok, sadece haber var. Bunu birlikte sürdürüyoruz. Abone olarak desteğinizi gösterin.

Yükleniyor...

Gericilerin yeni tarih masalı: Vahdettin kaçtı mı kaçmadı mı?

İktidardaki tarikat-holding ittifakı, yeni-Osmanlıcı emperyal hayallerine uygun biçimde yakın tarihi de yeniden yazmaya çalışıyor. Ancak ne yaparlarsa yapsınlar, gerçeklerin yalanları delip ortaya çıkmak gibi bir huyu var.

Ogün Eratalay

Yayın Tarihi: 17.11.2026 , 16:42

Gericilerin, 1916 yılında Osmanlı birliklerinin İngilizleri mağlup ettiği Kutü'l-Amâre Muharebesi'ni neden sürekli işlediklerini, buradan kendi yeni-Osmanlıcı gündemlerini ve 1923 Cumhuriyeti karşıtlıklarını nasıl ördüklerini aktarmıştık.

Osmanlı'nın son padişahı VI. Mehmet, namıdiğer Vahdettin'in İstanbul'dan kaçış hikâyesi de benzer bir yeniden yazma çabasına konu oluyor. Bu konuda çeşitli yazılar yayımlanıyor. 1 AKP iktidarının Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu üyesi Murat Bardakçı'ya dayandırılan ve her yıl dönümünde ısıtılarak önümüze sunulan alternatif tarihin argümanları sırasıyla şöyle:

Vahdettin Filistin'in terk edilmemesini istedi ancak 7. Ordu'nun beklenmeyen geri çekilmesi sebebiyle cephe düştü!

1916 yılına girildiğinde Birinci Dünya Savaşı üçüncü yılına girmişti. Osmanlı İmparatorluğu, Kafkas Cephesi'nde yaşadığı olağanüstü kayıpların ardından bölgenin denetimini Rus Çarlığı ordularına kaptırmıştı. Cemal Paşa'nın akıl dışı Kanal Harekâtı'yla Mısır'daki İngilizleri kovma planı suya düşmüştü. Bu planın katliamla sonuçlanmasının ardından Filistin Cephesi, düşman gelmeden önce bölgeye üşüşen çekirge sürüleri nedeniyle açlık, yoksulluk ve hastalıkla boğuşarak çökmenin eşiğine gelmişti. Çanakkale'de deniz harekâtının başarısızlığa uğramasının ardından karaya asker çıkaran İngilizlerin işgal girişimi de insanüstü bir gayretle püskürtülmüş ancak çok değerli asker ve subay kaynağı kaybedilmişti.

Bu cephelerin dışında İngiliz İmparatorluğu, başta Hindistan olmak üzere sömürgelerinden oluşturduğu Hindistan Ordusu eliyle Osmanlı denetimindeki Irak Cephesi'ne hamle yaptı. General Townshend komutasında Basra'dan başlayarak ilerleyen İngilizler oldukça hırslıydı. Ancak hızlı ilerleyiş lojistik sorunlara yol açtı ve düşmanın hafife alınması pahalıya patladı. Osmanlı İmparatorluğu ordusu, cephane ve iaşe yokluklarına, komuta kademesindeki sorunlara rağmen kaliteli silahlarla donatıldığında ve yetkin komutanlar tarafından idare edildiğinde hiç de azımsanmayacak bir güç olduğunu gösterdi. 26 Kasım 1915 tarihindeki Selman-ı Pak Muharebesi sonrasında geri çekilmek durumunda kalan İngilizler Kutü'l-Amâre'ye sığınmak zorunda kaldı ve burada kuşatıldı. Bölgede sıkışan İngiliz ordusunu kurtarma çabaları da sonuç vermedi. Townshend ve beraberindeki 13 bin İngiliz askeri, imparatorluk tarihindeki en onur kırıcı mağlubiyetlerden biri sayılan bu yenilginin ardından 29 Nisan 1916 günü teslim oldu. Takip eden dönemde bölgeye gönderilen, teçhizat bakımından üstün ve yeni birlikler sayesinde İngilizler 10 ay sonra kenti yeniden ele geçirecek ve savaşın sonuna kadar cephe hattı boyunca ilerleyecekti.

Savaşın artık son aşamasında İstanbul'da bulunan Mustafa Kemal, memleketi kurtarmak için çabalara başlarken bir baş ağrısı olarak görülerek bizzat Vahdettin ve Enver Paşa tarafından çoktan kaybedilmiş olan Suriye Cephesi'ne gönderilir. Gericilere göre 28 Ağustos 1918 günü Nablus'taki karargâhına varan Mustafa Kemal, yalnızca 18 gün sonra beklenmedik şekilde geri çekilmiş ve Suriye Cephesi'nin düşmesine neden olmuştur.

Ancak kendisine görev bildirilirken Mustafa Kemal, Enver'le yüzleşerek 7. Ordu'nun yalnızca kâğıt üzerinde var olduğunu onun yüzüne söylemiştir. Mustafa Kemal, ağustos sonunda cepheye ulaştığında Liman von Sanders ile buluşur. Cephe hattı, Beyrut-Şam hattının güneyinde, Amman-Yafa hattı boyunca uzanıyordu. Bölgede Fevzi Çakmak Paşa'nın yanı sıra Albay İsmet, Albay Ali Fuat ve Albay Refet görev yapıyordu. Ancak çok açıktı ki öve öve bitiremedikleri padişahlarının ordusu acınacak durumdaydı. Muharip birlikler ancak onda bir gücünde kalmış, erzak ve mühimmat sıkıntısı içine düşmüştü. Tayınlarda, hatta kimi durumlarda içme suyunda bile sıkıntı yaşanıyordu. Çölün ortasında dizanteri salgını ve açlık, düşmandan daha büyük bir dertti. Karşı cephede İngilizler, Hindistan ve Mısır'dan gelen taze birliklerle saldırıya hazırlanıyordu. Sonsuz cephane, gelişmiş sıhhiye desteği ve erzak ağıyla Osmanlı cephesinden çok daha avantajlı bir durumdaydı. İngilizlerin tarafına geçen Emir Faysal ve bağlı kabileler de ayaklanma içindeydi.

Saldırıya karşı yoğun bir direniş hazırlığına girişen Mustafa Kemal, böbrek ağrılarının bastırması nedeniyle çok kötü durumdaydı. 17 Eylül akşamı İngiliz birliklerinden kaçarak Osmanlı hatlarına sığınan Hintli bir Müslümanın verdiği bilgiye göre İngilizler kıyı hattı boyunca saldıracaktı. İngiliz taktiklerini bilen komuta heyeti buna göre önlem alsa da Liman von Sanders, saldırının doğu yönünde, demiryolu hattı boyunca gerçekleşeceğine inandığı için alınan önlemlere karşı çıktı. Mustafa Kemal, ateşler içinde, kendisine bağlı komutanlara saldırıya hazırlanmalarını söyledi. Saldırı tam da Mustafa Kemal'in beklediği hattan gerçekleşti ve bizzat Liman von Sanders düşmana esir düşmekten son anda kurtuldu. Yarılan cephe hattını toparlamak üzere doğuya manevra yapan Mustafa Kemal, savaşarak geri çekildi. Ordu artık panik hâlindeydi ve dağılmıştı. Buna rağmen Mustafa Kemal, kurmay heyetiyle birlikte geri çekilişi mümkün olduğunca düzenli gerçekleştirmek ve geride yeniden direnebilmek amacıyla en geriden geliyor, düşmanın ileri unsurlarıyla temas hâlinde çekiliyordu.

Şam'da duran Mustafa Kemal, burada durumu kontrol etti ancak komuta heyetinde kendisine bağlı dar bir ekip dışında herkes firar ediyordu. Sonunda İngilizlerle arasına kapanmayacak bir mesafe koymak, bir direniş hattı kurmak ve bu hattı asla terk etmemek amacıyla Suriye'den çekilerek Halep'e gitme kararı aldı. Planın doğru olduğunu ancak bu kararı alamayacağını bildiren von Sanders'e sorumluluğun tamamen kendisinde olduğunu belirterek çekilme emri verdi. Halep'in 10 kilometre kuzeyinde kurduğu hat, Toros Dağları tarafından korunan müstahkem bir mevkiydi. Burada ordu birlikleri, arkalarını kendi memleket topraklarına vermiş şekilde son kale olarak savaşabilecekti. Bölgeye ulaşan başıbozuk birliklerden düzenli birlikler oluşturdu ve bölgeyi savunacak bir kuvvet meydana getirdi. 26 Ekim günü bölgeye ulaşan İngiliz birlikleri, hiç beklemedikleri sert direnişin ardından geri çekildi. 30 Ekim günü ise savaş sona erdi. Ateşkesin düşmanın işine yarayacağını bilen Mustafa Kemal, subayların ve erlerin eğitimine aralıksız devam etti. Silah bırakmasını emreden İzzet Paşa'ya karşı çıktı; subayların nezaretinde erleri silahlı şekilde dağlara, direniş örgütlemek üzere gönderdi. Sonunda İstanbul'a çağrılınca görevini bırakarak yola çıktı.

Görüldüğü gibi Mustafa Kemal'in cepheyi terk etmek değil, ana yurdunu korumak için mücadele ettiği ortadadır.

Mustafa Kemal'i Anadolu'ya Vahdettin göndermişti, sonra da kendisi geçecekti! Vahdettin Kuvayı Milliye'yi destekliyordu! Düşman onun desteğiyle kovulmuştu!

İstanbul'a dönen Mustafa Kemal, memleketin işgalini önlemek ve direnişe geçebilmek için yana yakıla çözüm aramaktadır. Padişahla görüşerek kendisini Harbiye Nazırı yapmasını istese de bu talep görmezden gelinir. Padişah, Mustafa Kemal'i kabına sığmayan ve kontrol edilemez biri olarak görmekte, ona güvenmemektedir. Tahtı vatan olarak gören padişah için tahttan önemli bir şey yoktur. Tahtını da ancak Damat Ferit Paşa sayesinde koruyabileceğini düşünür. Bu planı bozabilecek her şey tehlikelidir.

Mustafa Kemal ve onun gibi memleketin kurtuluşunu isteyenler ise düşmanın elinden cephane çalıyor, direniş örgütlüyor ve gizli toplantılar yapıyordu. Kurtuluş Savaşı'nın komuta heyetini oluşturacak ekip örgütleniyordu. İşgal altındaki Samsun'da ateşkes hükümlerinin uygulanması ve direnişin sona erdirilmesi için bölgeye gönderilmesi gereken yetkili olarak Mustafa Kemal'in adının geçmesi onun planı değildi. Bu, Mustafa Kemal'i İstanbul'dan uzaklaştırmak isteyen Vahdettin tarafından bulunmuş bir çözümdü. Göreve karşı çıkan İngilizleri ikna etmeye Damat Ferit Paşa'nın çabalaması da bu eksende değerlendirilmelidir. Zaten yaptığı hatayı anlayan Sadrazam Damat Ferit Paşa, Mustafa Kemal'in Anadolu'da direniş örgütleyeceğini öğrendiklerini söyleyerek İngilizlere seyahat izninin iptali için başvuracak ancak iş işten geçmiş olacaktır. Kurtuluş Savaşı'nın ilerleyen döneminde bizzat İstanbul tarafından örgütlenen gerici ayaklanmalar ve idam fermanları da bugün anlatılan yeni-Osmanlıcı senaryoyla tezat oluşturmaktadır.

İngilizler, Lozan Barış Antlaşması'na hiçbir uluslararası geçerliliği olmayan Ankara Hareketi'ni de davet ederek entrika planlamıştı!

Burada ortada bir entrika olduğu doğrudur ancak entrika Ankara Hükümeti'ne karşı yapılmıştır. Tarih ve halk nezdinde meşru olma durumu ancak halkın desteğini alarak, tarihsel olarak haklı olmakla gerçekleşir. TBMM Hükümeti, savaş meydanında işgalciyi ülkeden attıktan sonra artık İstanbul Hükümeti nezdinde bir meşruiyet arayışında olamazdı. Barışın kalıcı hâle gelmesi için kurulan masada Ankara'nın olması ne kadar doğalsa İstanbul'un davet edilmiş olması o kadar abesti. Dolayısıyla bu argüman tamamen deli saçmasıdır.

Padişahın İstanbul'dan kendi rızasıyla gitmesi için Refet Paşa gibi aracılar sokulmuş, sorun kansız halledilmeye çalışılmıştı.

1922 Kasım ayına gelindiğinde Osmanlı İmparatorluğu da padişah da artık birer siyasi cesetti. Dolayısıyla Mustafa Kemal ve beraberindeki heyetin bu sorunu en pürüzsüz şekilde çözme isteği çok anlaşılır. 11 Kasım 1922 günü başlamış olan Lozan Barış Konferansı'yla emperyalizmi masaya oturmaya zorlayan Ankara, bu sorunu da İngilizlerle koordinasyon hâlinde çözmüştür. Gerisi teferruattır.


soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz. 

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.

soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.