Fransa'da liselilerin haftalardır sürdürdüğü eylemler geri çekilmek bir yana ülke geneline yayılıyor. Paris banliyölerinde başlayan hareket, Lille'den Marsilya'ya, Lyon'dan Nîmes'e kadar çok sayıda kente ulaşırken farklı türden okullarda da eylemler düzenleniyor. 1 Ekim'de öğrenci örgütleri yaklaşık 30 üniversitenin de harekete destek verdiğini açıkladı.

2 Ekim Cuma günü eylemlerde kısmi bir gerileme yaşansa da Fransa basını hareketin sona erdiğine ilişkin bir işaret bulunmadığını aktardı. Gün ortasında 564 eğitim kurumunun eylemlerden etkilendiği bildirilirken, bazı okulların kapatılması üzerine öğrencilerin eylemlerini başka okullara taşıdığı görüldü.

Hükümetten sınırlı geri adım

Eylemlerin büyümesi üzerine Eğitim Bakanı Édouard Geffray, sendikalar, öğrenci temsilcileri ve velilerle görüşmeye başladı. Bakanlık, öğrencilerin talepleri konusunda "okul demokrasisi" üzerine çalışma yürütüleceğini açıkladı.

Hükümet ayrıca 2027 bütçesinde, öğrenci eylemlerinin önemli başlıklarından biri olan BTS ve hazırlık sınıflarındaki burs almayan öğrencilerden kayıt ücreti alınması planından geri adım attı.

Ancak öğrencilerin temel talepleri karşılanmış değil. Öğretmen ve personel eksikliği, kalabalık sınıflar, bakımsız okul binaları, ağır ders programları ve üniversiteye geçiş sistemi Parcoursup'a ilişkin sorunlar eylemlerin başlıca gündemlerini oluşturmaya devam ediyor.

Binlerce gözaltı, artan polis müdahalesi

Eylemler büyürken polis müdahaleleri de hareketin önemli başlıklarından biri haline geldi.

Protestoların başladığı pazartesiden bu yana yaklaşık 5 bin kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınanların önemli bölümünün gençlerden oluştuğu bildirildi. 600'den fazla polis memurunun da yaralandığı aktarıldı.

Eylemlerin bazı kentlerde çatışmalara ve kamu mallarına zarar verilmesine dönüşmesi hükümet tarafından protestoların tamamına yönelik suçlamaların gerekçesi olarak kullanılırken, öğrenci ve eğitim örgütleri ise okullardaki koşulların ve gençlerin taleplerinin gündemden düşürülmemesi çağrısı yapıyor.

Fransa'daki hareketin başlangıcından bu yana öğrencilerin talepleri ile eylemlerde yaşanan şiddet olayları arasında ayrım yapılması gerektiği yönündeki tartışma da büyüyor. Öğrencilerin talepleri; öğretmen ve personel açığının giderilmesi, sınıfların kalabalıklaştırılmaması ve eğitim altyapısına kaynak ayrılması başlıklarında yoğunlaşıyor.

Kamu çalışanları da sokakta

Liselilerin eylemleri, Fransa'da kamu hizmetlerine ayrılan kaynaklara ve ücret politikalarına yönelik daha geniş bir tepkinin yükseldiği döneme denk geldi.

29 Eylül'de kamu çalışanları ülke genelinde greve giderek gösteriler düzenledi. CGT 300 binden fazla kişinin 180'den fazla noktada eylemlere katıldığını açıklarken, İçişleri Bakanlığı'nın rakamı 206 bin oldu. Paris'teki gösteride 8 bin itfaiyecinin de bulunduğu açıklandı.

Kamu çalışanları, hükümetin 2027 bütçesinde kamu çalışanlarının ücretlerini yeniden dondurma planına, çalışma koşullarına ve kamu hizmetlerine ayrılan kaynakların yetersizliğine tepki gösteriyor. İtfaiyeciler ise özellikle yaz aylarında yaşanan yangınların ardından personel ve ekipman yetersizliğine dikkat çekiyor.

Hükümetin 2027 bütçesi toplam 54 milyar avroluk tasarruf öngörüyor. Plan kapsamında kamu çalışanlarının ücretlerinin ve emekli aylıklarının dondurulması, yerel yönetimler ve sağlık alanındaki harcamaların sınırlandırılması öngörülüyor.

6 Ekim'de yeni eylem

Şimdi gözler 6 Ekim Salı gününe çevrilmiş durumda.

Lise öğrencilerinin örgütleri ile Union Étudiante, ülke çapında yeni bir eylem çağrısı yaptı. Öğrenci hareketine altı büyük eğitim sendikası ve velileri temsil eden FCPE de destek verdi. Öğretmen sendikaları, öğrencilerin yanında yer alacaklarını ve 6 Ekim'de greve çıkacaklarını duyurdu.

CGT de 6 Ekim'de lise ve üniversite öğrencilerinin eylemlerine destek vereceğini açıkladı. Böylece Fransa'da eğitim alanındaki gençlik hareketinin, kamu hizmetlerine ayrılan kaynaklar ve ücretler nedeniyle sokağa çıkan emekçilerin eylemleriyle daha güçlü biçimde kesişmesi bekleniyor.

Liselilerin haftalardır sürdürdüğü eylemlerin ardından 6 Ekim, hareketin ne ölçüde büyüdüğünü ve öğrencilerin talepleri ile kamu çalışanlarının taleplerinin ne kadar ortak bir zeminde buluşacağını gösterecek önemli bir gün olacak.

soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz. 

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.