​Henüz kar bastırmadı, güneşli günlerin son demleri. Kışın eli kulağında, gün dönüp geceye vardığında daha çok hissediliyor yaklaştığı. Bulutlar kar yüklüyor eski tabirle. 

Havalar erken soğudu ama yağması gereken karlar da henüz başlamadı. Yağmurların kara dönüşmemesinde Erzurum civarında yapılan büyük barajların etkisi var. Sadece yapıldığı yere değil yapıldıktan sonra çevresine de hayrı dokunmuyor barajların.

Erzurumlu emekçiler düşünceli. Her şeye gelen zamlar yüzünden kış aylarını memleketinden uzakta çalışarak geçirenlerin sayısında ciddi artış var. İşleyen demir parıldar diye değil, kışın aç kalırız diye gidiliyor gurbete. Çevredeki diğer illerde de durum aynı. Ağrı, Iğdır, Kars, Ardahan... Buralarda eski köy kahvehaneleri görüntüsü yavaş yavaş değişiyor.  

Geride ailelerini, evlerini ya da işlerini bırakıp gitmek zorunda kalanlar her zaman kendi işlerini yapamıyorlar tabii. En yaygın haliyle "ne iş olsa yaparız" diyerek iş kovalanıyor. Gidilen adresler de eskisi gibi sadece İstanbul değil; Edirne, Aydın, Manisa, Konya ve Antalya gibi yeni yerler var öne çıkan. Sermaye çevreye yayıldıkça göç edilen yerlerin haritası da genişliyor.

Erzurum köylerinde alışkanlıklar eskisi gibi devam ediyor. Kışlık un, kömür ve yağ aldıktan sonra gerisi allah kerim... Sonrasına sadece cep harçlığı bulmak kalıyor. Örnek olsun, korona günlerinde büyük kent merkezlerinde deneyimlenen sokağa çıkma yasakları buralarda hala devam ediyor çünkü geceleri hava sıcaklığı eksi 40 derecelere kadar düşüyor. Her şey kara kışa göre planlanıyor. Dört ay yetecek erzakla ölçülüyor varlık ve yokluk.

Bir ton kömürün fiyatı şu an 3000 lira civarında. Kalitelisinin fiyatı 3400'e kadar varıyor. Ucuzu da var. Ama alan pişman yakan pişman. 

İnşaat işçilerinden Haldun, imkan olursa Edirne'ye giderim diyor. Oralarda bir tanıdık varmış. Gel sen de birlikte çalışırız, deyince planlarını yapmış. Para kazanmasam bile masraf etmemiş olurum diyor. Yener usta ise kalacak; çocukları var, kime bırakacak, gurbetlik zor. 

AKP bu sene bedava kömür dağıtmamış. Hamza ustaysa akıllılık edip geçen sene aldığı kömürü yakmamış.

"Geçen sene imkanım vardı kömür aldım. Hükümetin dağıttığını yakmadım. Zaten yanmıyor o kömürler. Bu sene havalar ısınınca her birini serdim evin önüne güzelce kuruttum. Bu sene deneyeceğim. Belki yanar. Yanarsa kurtuluruz kömür derdinden."

Geçtiğimiz günlerde ormanlık alanlardan odun toplamaya izin çıktı. Yılda ya da iki yılda bir çıkıyormuş bu izin. Endüstriyel ihtiyaçlar için kesilen ağaçlardan kalan çalıları ve odunları topluyor köyüler.

Tek ısınma kaynağı doğalgaz olanlar ise daha dertli. Doğalgaza gelen zamlarla birlikte havadaki kömür kokusu da artmış durumda. Birçok insan artık soba kullanmayı tercih ediyor. Kömür ucuz olduğu için değil, en azından kömür dışında yakacak temin etme şansları olduğu için. 

Kapısını soL'a açanlardan birisi de Ağrı'nın Tutak ilçesinden Menderes Kış. Fettah Tamince'ye ait bir firmanın Kazakistan'daki bir şantiyesinde çalışırken iş kazası geçirip, engelli kalan bir işçi. Firma tazminatı ödememek için türlü bahaneler üretiyor. Yargıya müdahale ediyor. Menderes de bulduğu her alandan bu kavgayı büyütmeye çalışıyor. 

Ama bir de kış geliyor tabi. "Tezek yakar idare ederiz ama boyun eğmeyiz. Bizim kaybedecek bir şeyimiz kalmadı patron düşünsün, ona el pençe duranlar düşünsün" diyor. Açtığı davalar mahkemeler arasında gidip gelirken geçen zaman ise kışa daha çok yaklaştırıyor ailesini. 

Kimsenin soğuk geçecek kıştan umudu yok. Ununu, kömürünü alabilen şanslı sayılacak. Ama artık gerisi de mücadelenin konusu. Kışı bekleyen işçiler geçmişe kıyasla daha çok farkında bunun. Anadolu'da yaygın bir deyimdir, kurt kışı geçirir ama yediği ayazı unutmaz. Emekçilerin unutamayacağı bir kış görünüyor ufukta.

Ancak bu kış, ayazı dışında hatırlanacak yeni şeylere gebe. 

Haber

İş kazası dosyasına patron müdahalesi mi var?

Yaklaşık bir yıl önce iş kazası geçiren Menderes Kış'ın dava dosyası mahkemelerde bekletilirken akıllara 'Dosyaya patron müdahalesi mi var?' sorusu geliyor.