İzmir Çiğli Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyet gösteren Elsa Tekstil’de işten çıkarılan işçilerin direnişi 13. gününde. Patron temsilcileriyle yapılan görüşmede kıdem-ihbar tazminatları ve yıllız izin ücretleri için bir ödeme takvimi üzerine anlaşıldı. 

Patronların Ensesindeyiz Tekstil İşçileri Dayanışma Ağı’nın duyurduğu haberde “Tüm alacaklarımızın en geç 20 Şubat’a kadar, alacaklarımızın bir kısmının ise önümüzdeki günlerde ödeneceği tarafımıza bildirilmiştir” açıklaması yaptı. 

Mutabakat doğrultusunda  yarın 3 şehirde yapılacak eylemlerin ertelendiği duyuruldu. Verilen sözlerin takipçisi olunacağı belirtildi ve “Tüm haklarımızı alana kadar mücadelemize devam edeceğimizi bildiririz. 12 Ocak Pazartesi fabrika önündeki nöbetimize davet ediyoruz” denildi.

Ne olmuştu?

İşyerinin kapatılacağı gerekçesiyle 25 Aralık’ta 181 işçinin işine son verildi. Maaş ve işçilik alacakları ödenmeden kapı önüne konulan işçiler, Patronların Ensesindeyiz Dayanışma Ağı’nda örgütlenerek 29 Aralık’ta fabrika önünde direnişe başladı.

Fason üretim yapan Elsa Tekstil’in, merkezi Bursa’da bulunan Yeşim Tekstil üzerinden dünyaca ünlü "Tommy Hilfiger" markasına üretim yaptığı biliniyor.

Patronlar, direnişin başlamasının ardından işçileri toplantı yapmak üzere fabrikaya çağırdı. Görüşmede patronlar, altı ay sürecek yeni bir iş alacaklarını, bu süre boyunca çalışmayı kabul eden işçilerin alacaklarını altı taksit halinde ödeyebileceklerini, ancak ödeme konusunda herhangi bir garanti veremeyeceklerini söyledi. İşçiler bu teklifi, kendilerini oyalamaya ve direnişi zayıflatmaya dönük bir hamle olarak değerlendirerek reddetti.

İşçiler ne diyor?

soL'un Çiğli'deki direniş alanında görüştüğü işçiler, patronların bir yandan “işyeri kapanıyor” diyerek toplu işten çıkarma yaparken, direniş sonrası yeni iş alacaklarını söylemesini samimiyetsiz buluyor. Bu tutumun, haklarını talep eden işçileri zamana yayarak yıldırma ve mücadeleyi bölme amacı taşıdığı ifade ediliyor.

Ağırlaşan yoksulluk, geçim sıkıntısı ve güvencesizliğe karşı bir araya gelen Elsa işçileri, hakları için verdikleri mücadeleyle kamuoyuna umut veriyor. Fabrika koşullarını ve yaşadıklarını anlatan işçilerin bireysel hikâyeleri, direnişle birlikte ortak bir mücadeleye dönüşmüş durumda.

Gürcistan’dan 11 yıl önce Türkiye’ye gelen Nino, bugüne kadar çocuk bakımı, yaşlı bakımı ve temizlik işlerinde çalıştıktan sonra Elsa Tekstil’de ilk kez bir fabrikada işçi olarak çalışmaya başladı. Beş ay boyunca ayakçı olarak asgari ücretle çalışan Nino, kumaş kesme, çizme ve katlama işlerini yaptığını anlatıyor. Doktora gitmek için izin istemekten çekindiğini söyleyen Nino, “Bir keresinde iki saat erken çıkmak için izin istedim, ‘bakarız’ dediler ama izin vermediler” diyor.  İsmi Türkçe’de “melek” anlamına gelen Nino'nun eşi motokurye olarak çalışıyor.

48 yaşındaki Filiz ise iki çocuk annesi. Üç yıl Elsa Tekstil’de kaliteci olarak çalışmış. Ailesi ile birlikte 1989 yılında Tunceli’deki köylerinden yoksulluk sebebiyle İzmir’in Menemen ilçesine göç etmişler. 13 yaşından beri çalışmak zorunda kalmış. Tunceli’de tarlada çalışmış, 15 yaşında İzmir’e göç edince de fabrikaların yolunu tutmuş. Gelir gelmez Çiğli Organize Sanayi Bölgesi’ndeki bir kuru üzüm fabrikasında çalışmış 7 sene. Daha sonra 2 sene Menemen’de bir deri fabrikasında, tabakhane bölümünde çalışmış. Anlatırken “en kötü bölümde” diye altını çiziyor.

Çalışarak geçen çocukluk ve ilk gençlik yıllarının ardından, 99 yılında, 25 yaşındayken tekstilde çalışmaya başlamış. Hayat hep zorluklarla ve ağır koşullarda çalışarak geçmiş Filiz'in. Elsa’da kaliteci olarak iplik temizlemiş, defosu varsa ürünün onu ayırmış, leke kontrolü yapmış.

Elif, 42 yaşında, iki kız çocuğu annesi. 3 yıldır Elsa Tekstil Fabrikası’nda ölçümcü olarak çalışmış. 16 yaşından beri tekstil atölye ve fabrikalarında çalışarak geçiniyor. Ölçümcü olmasına rağmen patronların fabrikada başka bölümlerdeki işleri de kendisine baskı ile yaptırdıklarını anlatıyor. Ayakçılık yaptırmak istediklerinde bel fıtığı olduğunu, itiraz ettiğini ve bu nedenle patronlarla tartışma yaşadıklarını anlatan Elif, “5-6 ay önce fıtığımdan dolayı rapor çıkaracaktım. Ayrıca ölçüm dışında başka her türlü işi baskıyla yaptırmalarına karşılık SGK’ya giderek haklarımı öğrenmek istedim. Patronlardan Suat Bey beni engelledi, 'gitme' dedi" diyor. Haklarını arayan, baskıya itiraz eden işçilere muhasebe kapısını işaret eden patronlar, ayrıca ihtar verileceği tehditleri ile de işçileri yıldırma politikasını fabrika içinde sıklıkla kullanmışlar.

Canan da iki çocuk annesi, 41 yaşında genç bir işçi. 4,5 yıl Elsa’da çalışmış. O da tekstil yolunu çocukken tutmak zorunda kalanlardan… “Çok fabrikada çalıştım, daha önce de Denbay’da çalışırken yine böyle hakkımızı vermemişlerdi” diyor. Tekstil sektöründe hak gasplarının çok yaygın olduğunu da vurguluyor. Elsa’da çalışırken maaşlarının gecikmeli yatmasından kaynaklı çok defa mağduriyet yaşadıklarını belirten Canan, avans istediklerinde ise patronun, avansın yasal olmadığını söylediğini anlatıyor. Dikim bölümünde makineci olarak çalışmış. Elsa Tekstil’in önceki fabrikasında, yere düşüp kafasını fayansa çarpmış, iş kazası geçirmiş. Patron kendisini “Sorarlarsa sakın iş kazası olduğunu söyleme” diyerek hastaneye göndermiş…