soL yazarı, gazeteci Orhan Gökdemir’in katılımıyla Divriği Kültür Derneği’nde TKP Beyoğlu tarafından Cumhuriyet söyleşisi gerçekleştirildi.

Cumhuriyetin fikri, gelişimi ve kazanımlarının değerlendirildiği söyleşide Gökdemir, “Cumhuriyet, ‘tebaa’dan ‘yurttaş’a dönüştür. Cumhuriyet, insanın aklını tutsak eden gericiliğin tasfiyesidir” dedi.

‘250 yıllık bir dalganın üzerindeyiz’

Konuşmasına Fransız Devrimine atıflarla başlayan Gökdemir’in ana tezi, tarihselliği dışarıda bırakarak, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun anlaşılamayacağıydı. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna bakarken yer yer esinler bulduğumuz Fransız devriminin ilkeleri, cumhuriyetin kuruluşunda mihenk taşı olduğu gibi, kurucu kadroların pratiğinde de vücut bulması bağlamında anlamlıydı.

Gökdemir şunları söyledi:

“‘İhtilal-i Kebir’in takipçileri, Osmanlı’da ‘hürriyet, musavat, uhuvvet’ sloganıyla ortaya çıkmışlardı. Daha önce, Mithat Paşa Abdulhamit’i darbeyle başa geçirecek ve Kanun-i Esasi’yi yürürlüğe koyduracaktı. Bir yıl sürdü, Abdulhamit Mithat Paşa’yı önce sürgün etti ve ardından Taif’te boğdurdu. Cumhuriyet Tanzimat’la başlar; ancak meşrutiyetin iadesi 1908’de cebren sağlanacaktı.”

Gökdemir, Cumhuriyet fikrinin gelişiminde, Mustafa Kemal’de ne zaman olgunlaştığı tam olarak bilinemese de, Fransız Devriminin ve onun ardılı olarak İttihat ve Terakki ve 1908 Devriminin rolünün yadsınamaz olduğunu ifade etti.

‘İki Hamid arasında Cumhuriyet’

 Gökdemir sözlerine şöyle devam etti:

“Yalçın Küçük sözüdür: “Bir Kanun-i Esasi daha kaybettik ve şimdi bir Hamid peyda oluyor. İlki trajik idi, ikincisi şakadır. Buradayız.”

Türkiye solunda AKP Türkiye’sini Sultan Hamid’in istibdat devrine benzetenler, pekala, oldu. Ancak bu özneler “ulusalcı”, “kemalist” gibi yaftalarla damgalandı. Şimdi “kahrolsun istibdat, yaşasın hürriyet” slogan atan bu kesimlere pek de aldırış etmemek gerekiyor.

Cumhuriyet, “tebaa”dan “yurttaş”a dönüştür. Cumhuriyet, insanın aklını tutsak eden gericiliğin tasfiyesidir. Cumhuriyet, sermaye sınıfı her ne kadar ihtiyaç duymasa da, “birey” olmanın ön koşuludur."

“Cumhuriyeti ancak komünistler savunabilir” diyen Gökdemir, cumhuriyete sahip çıkma iradesi gösteren tüm yurttaşlara bir mesaj verdi.

Haber

‘Yalnızlık hissi biz kadınlara hiç yakışmıyor, el ele verelim’