Ana içeriğe atla

Home

soL Haber'de reklam yok, sadece haber var. Bunu birlikte sürdürüyoruz. Abone olarak desteğinizi gösterin.

Yükleniyor...

ÇEVİRİ | Almanya ihracatta vites mi küçültüyor, yoksa güç mü topluyor?

WSJ'da yer alan analiz Almanya’nın iç pazara döndüğüne işaret etse de, AB'nin sürükleyici gücünün, önümüzdeki dönem daha da yükselecek emperyalist merkezler arası rekabete hazırlandığını gösteriyor.

Dış Haberler

Yayın Tarihi: 30.12.2021 , 10:36 Güncelleme Tarihi: 22.01.2025 , 10:54

ABD menşeli Wall Street Journal gazetesinde 26 Aralık 2021 tarihinde yer alan Tom Fairless imzalı bir analizde Almanya’nın son yıllarda düşüş gösteren cari fazlasına işaret edilerek ihracatta frene basıldığı, ücret artışlarıyla da beraber rekabet gücü kaybı yaşandığı öne sürüldü. Almanya’nın dünya ticaretindeki konumunu sürdürmesinin güç olduğu, ülkenin iç talebe yönelik bir büyüme dönemine girdiği ifade ediliyor. Verimlilik artışının ücretlere yansımadığı, iç talebin baskılanmasına dayalı bir modelin sürdürülemez olduğu iddia edilirken sabit yatırıma dönüşmeyen yüksek tasarrufların, varlıkların değerlendirilmesindeki yetersizliklere işaret ediliyor. Emekgücü maliyetleri artarken işgücünün önümüzdeki 10 yılda 4 milyon kişi azalacağı beklentisine dikkat çekilerek Almanya’nın rekabet gücü kaybı yaşayacağı, dolayısıyla ihracatta gerileme olacağı dile getiriliyor.

Aşağıda tamamına yer verdiğimiz analiz, emperyalist merkezler arasındaki rekabette ABD eksenli bakışın iyi bir örneği. Analizi soL okurlarının dikkatine sunma nedenimiz göz ardı edilen bazı noktalar da eklendiğinde uluslararası sermayeler arası rekabetteki yeni düzleme ilişkin önem taşıyan ipuçları sunması ve bu çerçevenin Türkiye’yi de göçmen politikasından sanayi ve ticaret politikasına kadar doğrudan etkileme potansiyelenin yüksek olması.

Analizdeki Almanya’nın ihracatta frene bastığı, rekabet gücü kaybettiği iddiası tartışmalı görünüyor. Son yıllarda Almanya’nın yatırım harcamalarında artış olduğu, ithalatın ihracattan daha hızlı artmasında yatırımlara yönelik sermaye malı ithalatı artışının etkili olduğu dikkat çekiyor. Özellikle Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamında açıklanan yatırım hedefleri ve bütçeden Almanya’nın payına düşecekler de göz önünde bulundurulduğunda 2030’a kadar yatırımlardaki artışın daha da hızlanacağı tahmin ediliyor. Bu doğrultuda elektrikli araç ve ilgili altyapı, enerji dönüşümü (yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği) ve dekarbonizasyon başta olmak üzere yapılan/yapılacak yatırımların sadece Almanya iç pazarına yönelik yatırımlar olmadığı, dünya ticaretine yönelik bir kapasite yaratılması iddiasını da içerdiği söylenebilir.

Almanya’nın çok açık sürükleyicisi olduğu Avrupa Yeşil Mutabakatı’nın AB’yi “toparlayıcı” etkisinden artan emekgücü maliyetlerinin ne kadarını yeni teknolojilerle ne kadarını göçmen işçilerle ne kadarını Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri, Türkiye gibi ülkelere üretimde daha fazla rol vererek telafi edeceği de önemli başlıklar.

WSJ'da çıkan analiz şu şekilde:

***

'Almanya'nın büyük cari fazlası düşüyor, ABD'nin kadim bir isteği karşılanıyor'

"Almanya, yıllarca süren inadının ardından devasa dış ticaret fazlasını azaltma yolunda ilerliyor. Bu, ABD gibi ticaret ortakları için potansiyel bir nimet.

Almanya, 2019'a kadar dört yıl üst üste dünyada en büyük cari fazlaya sahip ülke oldu. Bu durum, Almanya'yı diğer ülkeler karşısında en büyük alacaklı yaparken, uluslararası kuruluşların yetkililerinin de eleştirilerine yol açtı.

Mevcut ve önceki ABD yönetimleri, Avrupa'nın en büyük ekonomisini, şu ana kadar küresel ekonomik dengesizliklere en çok neden olan ülke olarak değerlendirdi. Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Avrupa Birliği (AB), Almanya'ya artan cari fazlasını azaltma çağrısı yaparken, Alman yetkililer buna dair çok az şey yapabileceklerini söylediler.

Almanya’nın cari fazlası hem özel sektör hem de kamunun yüksek tasarrufları sonucunda 2015’e kadar arttı, ancak sonrasında cari fazlanın GSYH içindeki payı azaldı. (Kaynak: IMF)

Ancak son zamanlarda Almanya'nın cari fazlasının GSYH içindeki payı düştü. Alman ekonomik düşünce kuruluşu Ifo (Ekonomik Araştırma Enstitüsü), Almanya'nın cari fazlasının (cari denge, hem dış ticaret dengesini hem de uluslararası yatırımları da kapsayan sermaye akımlarını içeriyor) GSYH içindeki payının gelecek yıl yüzde 5,5’e düşmesini bekliyor. Bu 2005'ten bu yana en düşük oran olacak, 2015'te görülen yüzde 8,6'lık zirveye göre de büyük bir düşüşe işaret edecek.

Almanya'nın cari fazlasındaki düşüşte, enerji fiyatlarındaki artış ve hükümetin pandemiyle ilişkili yüksek harcamaları gibi dönemsel faktörler kısmen etkili. Ancak Alman iktisatçılar ve yetkililer, bu ay göreve başlayan yeni hükümetin kamu ve özel sektör yatırımlarını hızlandırması ve asgari ücreti dörtte bir bir artırarak 12 avroya, yani yaklaşık 13,60 dolara çıkarmasına rağmen, bu durumun devam edebileceğini söylüyor. Ülkede işgücünün önümüzdeki 10 yılda 4 milyon düşmesinin beklenmesi nedeniyle ücret artışlarının devam edeceği tahmin ediliyor. İşgücündeki düşüş, şirketlerin ücretleri artırmasına neden olacak.

İşletmeler ve hanelerin daha fazla harcama yapması Almanya'nın ithalatını artırabilir. Bu, ekonomide aşırı tasarrufun göstergesi olan dış ticaret fazlasını ve cari fazlayı düşürür. Almanya'nın cari fazlası, küresel talepten düşeceği için bu durumdan Almanya'nın ticaret ortakları fayda sağlar.

İktisatçılar, çoğu Alman'ın da bundan faydalanacağını savunuyor.

Alman hükümetine danışmanlık yapan beş ekonomi uzmanından biri olan Achim Truger, "Daha fazla yurtiçine yönelik üretim yapmak ve aşırı büyük cari fazlaya sahip olmamak bize eski modelden çok daha fazla getiri sağlar" dedi.

Cari fazla, Almanya toplumunda endüstriyel kuvvetin ve küresel rekabet gücünün sembolü olarak değer görüyor. İhracat becerisi Almanya'nın 2000'lerin başındaki kitlesel işsizliği bitirmesine ve üst üste gelen krizlerden yara almadan kurtulmasına yardımcı oldu.

Bu cari fazla, ülkenin tüketim yerine tasarruf eğilimini yansıtırken, ABD'nin dış ticaret açığı ve düşük tasarruf düzeyinin da bir aynası durumunda. Başka bir deyişle, Almanya'nın cari fazlası ülkenin yurtdışı varlıklarını biriktirdiği anlamına gelirken, ABD'nin cari açığı yurtiçi büyümeyi devam ettirmek için dışarıdan borç aldığını gösteriyor.

Çoğu iktisatçı, cari fazlanın ihracat gücünden ziyade yurtiçi talebin zayıflığına işaret ettiğini vurguluyor.

Berlin’de yer alan düşünce kuruluşu DIW'in başkanı Marcel Fratzscher, "Sorun, Almanya'nın çok fazla ihracat yapmasından ziyade çok az ithalat yapmasından kaynaklanıyor" ifadelerini kullandı.

Büyük cari fazlaya sahip bir başka ülke olan Hollanda'nın Merkez Bankası başkanı Klaas Knot'sa "Rekabet gücü istihdam yaratma amacına yönelik bir araçtır" diye konuştu. Avrupa Merkez Bankası'nın derece belirleme komitesinde bulunan Knot, Eylül ayındaki söyleşisinde, "Rekabetçi olmak, sizi sürekli başka ülkeler üzerinde hak iddia ettiğiniz bir duruma götürüyorsa ama… diğer ülkelerse bu iddiaları yerine getiremiyorlarsa, bu ne amaca hizmet eder ki?" dedi.

Almanya, her zaman çok büyük cari fazlaya sahip değildi. Ülke 1990'ların büyük bölümünde, Doğu ve Batı Almanya'nın birleşmesine büyük harcamalar yapmasından dolayı cari açık verdi. Cari fazla, yeni yüzyılın başında ortaya çıktı. Bu dönemde Almanya'nın ithalatı aniden düştü.

Truger, ithalattaki düşüşün, Avrupa Birliği tarafından belirlenen cari açık kuralları kapsamında kamu harcamalarının kısılması nedeniyle olabileceğini söylüyor. Özel sektör gelirleri ve ithalat hiçbir zaman eski haline dönmedi.

Brüksel merkezli düşünce kuruluşu Bruegel'in hesaplamalarına göre, cari fazla, yüksek tasarruf düzeyi ile zayıf özel sektör ve kamu yatırımları nedeniyle, 2016'ya kadar olan on yılda güçlü bir şekilde büyüdü.

Truger, sorunun Alman şirketlerin tasarruflarını güçlü bir şekilde yatırıma dönüştürmemesinden kaynaklandığını söylüyor. Truger, "Şirketler az ya da çok istifçiydi" dedi. Alman hükümeti yatırım yapmak yerine, tasarruflarını borçlarını azaltmak için, vergi gelirlerinin büyük bölümünü de refah ödemelerini (sosyal yardımlar, sosyal güvenlik harcamaları vb) finanse etmek için kullandı.

Yeni hükümetin Ekonomi Bakanlığı'na atanan Alman Yeşiller partisinin üst düzey siyasetçilerinden Sven Giegold, bu tercihlerin, ülkenin İsveç ve Hollanda gibi ülkelere kıyasla daha kötü bir altyapıya sahip olmasına neden olduğunu söyledi.

Verimlilik artıyor ama işçilere yansımıyor

Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) araştırmasına göre, işletmelerde tasarruf yapılırken, Alman işçiler, 2008'den bu yana verimlilik yılda yaklaşık yüzde 1,5 artmasına karşın yaşam standartlarında bir iyileşme görmediler

Almanya'nın uluslararası yatırım pozisyonu, yani yurttaşların yurtdışındaki finansal varlıkları ve borçları arasındaki fark düzenli bir şekilde yükselerek 2,5 trilyon doları buldu. IMF'nin verilerine göre, bu Japonya'dan sonra en yüksek tutar. Bazı çalışmalar, bu varlıkların çok yetersiz bir şekilde yönetilen yatırımlar olduğuna işaret ediyor.

Almanya'nın ihracatı 2017'den bu yana duraksadı. Çünkü bu kolay dış ticaret dönemi jeopolitik gerilimlerin önünü açtı ve Almanya'nın en büyük müşterisi olan Çinli şirketler, Almanya'nın rakibi haline geldi.

Yurtiçi harcamalardaki artış, ihracata bağımlılıktan uzaklaşarak ekonominin yeniden dengelenmesine katkı sağlarken Almanya'nın uluslararası rekabet gücünü aşındırabilir. Frankfurt'ta bulunan Goethe Üniversitesi'nde görevli siyaset bilimi profesörü Andreas Nölke, özellikle artan ücretlerin, fiyat duyarlılığı yüksek işlenmiş et ürünleri, otomotiv yan sanayi gibi ihracatçı sektörleri kötü etkileyebileceğini söylüyor. Nölke, "İstihdamın imalat sektöründen otelcilik, eğitim ve sağlık gibi hizmet sektörüne transferine ihtiyaç var. Sorun, geçiş döneminin kendisi" dedi.

Yine de uzmanlar, yeniden dengelenmenin ekonomik etkisinin yönetilebileceğini söylüyor. Bunun özellikle yeşil enerji dönüşümü için gereken yatırımlar ekseninde yapılabileceği belirtiliyor.

Düşünce kuruluşu Kiel Dünya Ekonomisi Enstitüsü Başkanı Gabriel Felbermayr, "Almanya bir ticaret gücü olarak kalacak. Ancak Almanya daha çok ithalat yapacak. Genel durum dengeli hale gelecek" diyor.

soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.