Buça'daki görüntülere dair neler biliniyor, şüpheli noktalar neler?
Dış Haberler
Yayın Tarihi: 04.04.2022 , 14:15 Güncelleme Tarihi: 22.01.2025 , 10:54
Müzakereler sonucunda Rusya birlikleri 30 Mart'ta Kiev'in kuzeybatısındaki Buça'dan çekilmişti. Fakat çekilmeden 4 gün sonra yerleşim bölgesinde sivillerin toplu olarak öldürüldüğü yönünde Ukrayna basınında beyanatlar yer almaya başladı. Bu haberler beklenebileceği gibi hızla batı basınında kendine geniş yer buldu.
Rusya tarafı ne diyor?
Rusya'ysa suçlamaları kesin bir dille reddediyor. Rusya Savunma Bakanlığı dün yaptığı açıklamada, "Kiev rejimi tarafından yayınlanan ve Kiev bölgesinin Bucha kasabasında Rus askeri personelinin 'suçlarını' gösterdiği iddia edilen tüm fotoğraf ve video materyalleri bir başka provokasyondur" dedi.
Rusya Savunma Bakanlığı, birliklerinin 30 Mart'ta bölgeden çekildiğini belirterek, "Buça'daki sözde 'suç delilleri'nin, geri çekildikten sonraki dördüncü günde, Ukrayna istihbaratı ve televizyonunun temsilcilerinin bölgeye girmesiyle ortaya çıktığına" değindi. Rusya tarafı ayrıca "Ayrıca, 31 Mart'ta Buça belediye başkanı Anatoly Fedoruk, yayınladığı videoda kasabada Rus birliği olmadığını doğruladı, ancak sokaklarda elleri bağlı bir şekilde vurulan yerel sakinlerden bile bahsetmedi" ifadesini kullandı.
Ordu, “Kiev rejimi tarafından en az dört gün sonra görüntüleri yayınlanan tüm cesetlerin sertleşmemesi, karakteristik kadavra lekelerinin olmaması ve yaralarında taze kan olması... Bütün bu tutarsızlıklar, tüm Buça olayının Mariupol doğum kliniğinde [sahte haberde] olduğu gibi, Kiev rejimi tarafından Batı medyası için sahnelendi” ifadelerini kullandı.
Zvezda TV kanalına yapılan açıklamada, "Buça yerleşiminin Rusya Federasyonu Silahlı Kuvvetleri'nin kontrolü altında olduğu süre boyunca, tek bir yerel sakin bile herhangi bir şiddet eylemine maruz kalmadı" denildi.
Rusya'nın BM Temsilci Yardımcısı, "Ukraynalı radikallerin Bucha'daki bariz provokasyonu" olarak nitelendirdiği olayla ilgili olarak Pazartesi günü BM Güvenlik Konseyi'nin toplanmasını talep ettiğini söyledi.
Rusya'nın ABD Büyükelçisi Antonov'sa, Rusya'nın Buça kentinden çekilmesinden hemen sonra Ukrayna ordusunun şehre topçu ateşi açtığını ve bunun siviller arasında kayıplara yol açabileceğini, ABD'ninse bunu kasıtlı olarak gizlediğini öne sürdü.
Ukrayna Dışişleri Bakanı: Kasıtlı bir katliam
Kiev, Buça cinayetlerinden Moskova'yı sorumlu tutarken, Ukrayna Dışişleri Bakanı Dmitro Kuleba, olayın Rus birlikleri tarafından yürütülen "kasıtlı bir katliam" olduğunu söyledi. “Buça katliamı kasıtlıydı. Ruslar, mümkün olduğu kadar çok Ukraynalıyı ortadan kaldırmayı hedefliyor. Onları durdurmalı ve dışarı atmalıyız. Yeni, yıkıcı G7 yaptırımlarını ŞİMDİ talep ediyorum” dedi.
Öte yandan eski Almanya Şansölyesi Angela Merkel ve eski Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy'yi Buça kentine davet eden Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy de, Rusya'nın Ukrayna'daki eylemlerini BM Güvenlik Konseyi'nde görüşmek istediğini kaydetti. Zelenskiy, Buça'daki ölünlerin '14 yıl boyunca uygulanan' Rusya'ya uyum politikalarından kaynaklandığını söyleyerek Merkel ve Sarkozy'nin bu anlamda suçlu olduğunu ima etti.
Ukrayna Yüksek Rada'sıysa sosyal medya hesapları üzerinden İngilizce yaptığı paylaşımlarda Buça'daki görüntüler üzerinden Rusya'nın Ukrayna'da 'soykırım yaptığını' iddia etti ve 'Dünyanın Rusya'yı durdurması gerektiğini' söyleyerek uluslararası müdahale talep etti.
Batı suçu Moskova'ya attı
Üst düzey Batılı politikacılar, Kiev'in ve Ukrayna basının Buça hakkındaki demeçlerini destekledi ve cinayetlerin suçunu Moskova'ya attı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, "Rus makamları bu suçların hesabını vermek zorunda kalacak" dedi.
Benzer bir duruş İngiltere tarafından da dile getirildi ve Dışişleri Bakanı Liz Truss, sivillere yönelik bu tür “ayrım gözetmeyen saldırıların” savaş suçu olarak araştırılması gerektiğini belirtti. "Rusya'nın bu vahşetteki katılımını alaycı dezenformasyon yoluyla örtbas etmesine izin vermeyeceğiz" dedi.
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg de olayı "Avrupa'da on yıllardır görmediğimiz sivillere karşı bir vahşet" olarak nitelendirdi. Kiev'le aynı tutumu sergileyen Stoltenberg, CNN'e verdiği demeçte, 'savaşı durdurmak Putin'in sorumluluğunda' dedi.
Görüntülerde ne dikkat çekiyor?
Buça'dan gelen kareler, bir sokağın ortasında yatan sivil giyimli birden fazla kişinin cesedini gösteriyor. Ölenlerin bazılarının elleri bağlıyken, önemli kısmının kolundaysa Rus kontrolü altındaki bölgelerde yaygın olarak kullanılan beyaz kol bandı olması dikkat çekiyor. Söz konusu bant, mavi ve sarı kol bantları takan Ukraynalı asker ve militanlardan ayırt edilmek için, Rus askerleri ve Rusya'yı destekleyen siviller tarafından kullanılıyor.
Anlatıdaki belirsizlikler
Ukrayna medyası sokaklarda yatan sivillerin görüntülerini paylaşmadan önce 2 Nisan günü Ukrayna polisi "Buça'nın sokaklarını temizlediği" yönünde bir video paylaşıyor.
Polis, Buça’da bir ‘temizlik operasyonu’ düzenlediğini, bu operasyon sırasında kentin "sabotajcılar ve Rus yardımcılarından temizlendiğini" söylüyor. Polis ayrıca "temizlik" boyunca 3 gün sokağa çıkma yasağı ilan edildiğini de belirtiyor.
Bir diğer dikkat çeken olguysa 31 Mart günü Buça Belediye Başkanı'nın yaptığı açıklamalarda kentin 'Rus orklardan arındırıldığını' söylemesiydi. Katliam haberi ve görüntüleri için 4 gün geçmesi gerekti. Belediye Başkanı Anatoliy Fedoruk, kentten Rus birliklerinin ayrılmasından bir gün sonra yayınladığı videoda herhangi bir katliam bulgusundan bahsetmiyordu.
Anatoliy Fedoruk dün Reuters'a verdiği demeçte en az 300 sivilin katledildiğini söyledi. Reuters muhabirlerine "beyaz kol bandı"nı açıklayan Fedoruk, bunun Çeçen milisler tarafından sivillere zorla takıldığını öne sürdü, ancak Çeçen birlikler Mariupol'da yoğunlaşmış durumda.
Konuya ilişkin Reuters, Çeçenistan güçlerinin Buça'da konuşlandığını doğrulayamadığını belirtiyor.
Öte yandan Rusya tarafı, Buça'yı elinde tuttuğu müddet boyunca herhangi bir sayahat yasağı getirmediğini ve cep telefonu kullanımın engellenmediğini söylüyor. Yerleşim yerinde ilk sokağa çıkma yasağıysa söz konusu katliam görüntüleri ortaya çıkmadan önce Ukrayna kuvvetleri tarafından getiriliyor.
Olaya dair bir diğer dikkat çeken olguysa, yerleşim yerine Rusya birlikleri tamamen çekildikten sonra gelen Ukraynalı milislerin "ateş açma izni" diyaloğu oldu. Ukraynalı Nazi militan Sergey “Botsman” Korotkih, Buça'ya geldiğinde çektiği videolardan birinde konuşurken şu ifadeleri kullandı:
Korotkih, bu videoları paylaşırken hâlâ Buça'da Rusya tarafından katledilmiş insanlara rastladığına dair bir ifade kullanmıyor.
Öte yandan Rus gazeteci Andrey Medvedev de Telegram hesabı üzerinden Buça'da yaşananlara dair şu iddiaları dile getirdi:
"Rusya Savunma Bakanlığı, ordumuzun Buça’dan 30 Mart’ta ayrıldığını söylüyor. Diyelim ki buna inanmadık, Buça Belediye Başkanı Anatoliy Fedoruk da 31 Mart’ta bu bilgiyi doğruluyor. Fedoruk’un bunu doğruladığı video, 1 Nisan’da Ukrayna-24 televizyonunda da yayınlandı. Fakat tüm bu süre boyunca Buça sokaklarının cesetlerle kaplı olduğundan bahseden olmadı.
1 ya da 2 Nisan’da Buça’ya, Botsman ismiyle de bilinen yerel savunma komutanı Sergey Korotkih ve ekibi gitti. Korotkih de çektiği videoda Buça sokaklarında cesetler olduğundan bahsetmiyor. Videosunda sadece, kullanılamaz hâle gelmiş tanklar ve bomboş sokaklar görülüyor.
Aynı dönemde Buça’ya Ukraynalı milletvekili Jan Belenyuk gidiyor. Buça’da çektiği fotoğrafında Belenyuk’un gülümsediği görülüyor ve fotoğrafı paylaştığı sosyal medyasında da sokaklardaki cesetlerden bahsetmemiş.
Fotoğrafta ve videoda kolunda beyaz bant olan kişilerin cesetleri görülüyor. Bu bantlar, sivil olduklarının ve dolayısıyla askerlerin onlardan korkması gerekmediğinin göstergesi olarak yerel sakinler tarafından takılıyordu."
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, dün Ukrayna’nın Buça kentinde sivillerin cansız bedenlerinin sokaklarda yer aldığı iddiasıyla yayınlanan görüntüler sonrası bağımsız soruşturma çağrısı yapmıştı.
Guterres sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Ukrayna'nın Buça kentinde öldürülen sivillerin görüntüleri beni derinden sarstı. Bağımsız bir soruşturmanın etkili bir hesap verebilirliğe yol açması esastır” dedi.
soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.
