Brezilya'nın eski faşist lideri Jair Bolsonaro'nun darbe girişimi nedeniyle aldığı hapis cezası, Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva'yla ABD Başkanı Donald Trump arasındaki gerilimi tırmandırdı.

Trump'ın tepkilerinin ardından Lula, ABD basınında bir yazı kaleme aldı.

Lula, ABD'nin ülkesine uyguladığı kapsamlı gümrük vergilerini "ahmakça" ve "mantıksız" olarak nitelendirirken, Bolsonaro'nun darbe girişimi nedeniyle mahkum edilmesine yönelik Washington'ın eleştirilerini de reddetti.

Lula'dan NYT'ye yazı: 'Bu bir cadı avı değildi, hukukun üstünlüğü galip geldi'

Lula, ABD'li The New York Times (NYT) gazetesinde yayımlanan köşe yazısında, yönetiminin Brezilya ürünlerine yüzde 50 gümrük vergisi uygulama kararı konusunda ABD Başkanı Donald Trump ile "açık ve dürüst bir diyalog" kurmak istediğini söyledi.

ABD'nin Brezilya ile son 15 yılda 410 milyar dolarlık bir ticaret fazlası elde ettiğini anımsatan Lula, bu durumun Beyaz Saray'ın gümrük vergilerindeki motivasyonunun siyasi olduğunu açıkça ortaya koyduğunu belirtti.

Lula, gümrük vergilerinin, 8 Ocak 2023'te başkent Brasilia'da çıkan ayaklanmaları düzenleyen Bolsonaro için "cezasızlık" sağlamayı amaçladığını yazdı. Bolsonaro, bir önceki yıl aldığı seçim yenilgisinin ardından destekçilerinin başkanlık sarayına, Yüksek Mahkeme'ye ve Kongre'ye yaptığı baskını yönetmişti.

Lula, Bolsonaro'nun eylemlerini "sandıkta halkın iradesini baltalama çabası" olduğuna işaret ederken, Brezilya Yüksek Mahkemesi'nin geçtiğimiz Perşembe günü Bolsonaro'yu 27 yıl üç ay hapis cezasına çarptırdığı "tarihi kararından" gurur duyduğunu vurguladı.

"Bu bir 'cadı avı' değildi" diye yazan Lula, davanın Brezilya kurumlarını ve demokratik hukukun üstünlüğünü "koruduğunu" sözlerine ekledi.

'Brezilya'nın demokrasisi müzakere edilemez'

Lula, köşe yazısında ABD'nin 200 yılı aşkın bir süredir devam eden ikili ilişkilere sırt çevirme kararının "herkesin kaybetmesi" anlamına geldiğini ve iki ülkenin ortak hedeflere sahip olduğu alanlarda birlikte çalışmaya devam etmesi gerektiğini savundu.

Lula, "Başkan Trump, karşılıklı fayda sağlayabilecek her konuda müzakereye açığız. Ancak Brezilya'nın demokrasisi ve egemenliğinin müzakeresi söz konusu olmaz" diye yazdı.

Trump yönetimi Bolsonaro'nun aldığı cezayı nasıl karşılamıştı?

Lula'nın köşe yazısı, Trump'ın Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Bolsonaro'nun mahkumiyeti nedeniyle Brezilya'ya karşı daha fazla yaptırım tehdidinde bulunmasının ardından geldi. ABD, gümrük vergilerine ek olarak, Bolsonaro'nun yargılamasını denetleyen Brezilya Yüksek Mahkemesi Yargıcı Alexandre de Moraes'e de yaptırım uyguladı ve yüksek mahkeme yargıçlarının çoğunun vizelerini iptal etti.

Yargı sürecini defalarca "cadı avı" iddiasıyla hedef alan Trump ise, gümrük vergisinin Bolsonaro'nun yargılanmasıyla ilgili olduğunu açıkça dile getirdi. ABD Başkanı, mahkemenin nihai kararına "şaşırdığını" ifade etti.

Brezilya'nın başkentindeki olaylar, Trump'ın Joe Biden'a kaybettiği seçimlerin ardından destekçilerinin 6 Ocak 2021'de ABD Kongre Binası'nı basmasını akıllara getirmişti.

6 Ocak Kongre ayaklanmaları nedeniyle cezai suçlamalarla karşı karşıya kalan ABD Başkanı, Bolsonaro'ya karşı açılan davayı kendisine karşı açılan davalara benzetti.

Trump, geçtiğimiz perşembe günü gazetecilere yaptığı açıklamada, "Bana yapmaya çalıştıkları şeye çok benziyordu ama yanlarına kâr kalmadı" dedi ve Brezilya'nın eski faşist liderinin "iyi bir başkan" ve "iyi bir adam" olduğunu öne sürdü.

Bolsonaro aldığı cezanın ardından ilk kez kamuoyu karşısına çıktı

Lula'nın NYT'da yayımlanan yazısı, Bolsonaro'nun geçen haftaki hastane ziyareti nedeniyle mahkum edilmesinin ardından ilk kez kamuoyunun karşısına çıkmasıyla aynı zamana denk geldi.

Şu anda ev hapsinde olan Bolsonaro, Brasilia'da birkaç cilt lezyonunu aldırmak için tıbbi bir işlem yaptırmak üzere evinden ayrıldı.

Bolsonaro'nun doktoru Claudio Birolini, gazetecilere eski başkanın sekiz cilt lezyonunu aldırdığını ve biyopsiye gönderildiğini söyledi.

Doktor, 2018'de midesinden bıçaklanması sonucu oluşan komplikasyonlar nedeniyle son yıllarda birden fazla ameliyat geçiren Bolsonaro'nun "oldukça zayıf" olduğunu ve "muhtemelen son bir ayda yetersiz beslenmeden kaynaklanan" hafif bir kansızlık geliştirdiğini sözlerine ekledi.

Bolsonaro'nun onlarca destekçisi, eski devlet başkanını desteklemek için hastanenin dışında toplandı, ellerinde Brezilya bayrakları sallayarak ve "Hemen af!" diye bağırdı.

Bolsonaro hemen hapse girecek mi?

Perşembe günü açıklanan ceza, Bolsonaro'nun hemen hapse gireceği anlamına gelmiyor. Mahkeme heyetinin kararı yayınlaması için 60 günü bulunuyor. Karar yayınlandığında, Bolsonaro'nun avukatlarının açıklama talep etmek için beş günü bulunuyor.

Bolsonaro'nun avukatları, 11 yargıçtan oluşan Yüksek Mahkeme'de hem mahkumiyete hem de cezaya itiraz etmeye çalışacaklarını söyledi. Ancak bazı uzmanlar bunun kabul edilme olasılığının düşük olduğunu düşünüyor.

Trump ticaret fazlası olduğu Brezilya'ya yüzde 50 gümrük vergisi getirecek: Lula'yla derdi ne?