Devlet okullarında kayıt için “bağış” adı altında velilerden istenen ücretler özellikle büyükşehirlerdeki bazı okullarda 100 bin TL’leri buluyor.

Birçok veli “çocuğum dışlanmasın” kaygısıyla istenen bu ücretleri ödeme baskısıyla karşı karşıya kalıyor. Kimi örneklerde iş pazarlığa kalıyor, belirli bir ücrette anlaşılıyor.

Ankara’dan çocuğu ilkokul 1. sınıfa başlayacak olan bir velinin soL’a verdiği bilgiye göre Gaziosmanpaşa’daki Öğretmen Hüseyin Hüsnü Tekışık İlkokulu bu yıl yeni kayıt olan çocukların velilerinden 50 bin TL istedi. soL’a konuşan veli, kendisinin en son 2 bin 500 lira bağış yapmakta anlaşıp “kurtulduğunu” söyledi.

soL’un edindiği bilgiye göre, İstanbul Şişli’deki farklı okullarda da kayıt öncesinde velilerden 30 bin, 50 bin ve 100 bin liraya dek çıkan ücretler istendi.

Oysa okulların ne “kayıt parası” diye bir para toplama hakkı var ne de veliler okullara “bağış” yapmakla yükümlü.

Okul idareleri istedikleri “bağış” paralarını okulun temizlik, kırtasiye vb. zorunlu ihtiyaçları için topladıklarını öne sürüyor, ödenek yetersizliğini gerekçe gösteriyor.

Devlet okulları arasında da varolan eşitsizlik nedeniyle birçok veli daha iyi imkanlara sahip olduğunu düşündükleri okullara çocuklarını kaydettirmek için ikametgah değişikliği gibi yollara başvuruyor. “Kayıt parası” adı altında yapılan dayatma da daha çok burada ortaya çıkıyor.

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin ise okulların “bütün asgari ihtiyaçlarını” karşıladıklarını savundu, zorunlu bağış uygulamasıyla karşılaşan velilerin bakanlığa ulaşmasını istedi.

'İki istisna var' dedi, velileri suçladı

Tekin okullarda “kayıt parası” istenmesinin söz konusu olmadığını öne sürdü, bu konudaki “iki istisna”nın da velilerden kaynaklandığını savundu.

Öğrencilerin okullara kayıt süreçlerinin tamamen sistem üzerinden otomatik şekilde yürütüldüğünü söyleyen Tekin, "Biz bütün öğrencilerimizi, yani bütün gençlerimizi orta öğretim kurumlarımıza, bütün çocuklarımızı temel eğitim kurumlarına otomatik olarak kaydını yapıyoruz” dedi.

Velilerden kayıt için ücret istenmesinin söz konusu olmadığını iddia eden Bakan Tekin, "Kimseye kayıt için ilave bir inisiyatif tanımıyoruz. Her çocuk veya her okulumuza kimin kayıt yaptıracağı belli. Tekrar söylüyorum kimse 'Çocuğumu şuraya kaydettirmek istiyorum ama benden kayıt için para istiyorlar' diyemez" ifadelerini kullandı.

Bu konuda “iki istisna” olduğunu söyleyen Tekin ikisinin de velilerden kaynaklandığını öne sürdü.

Tekin "İki tane istisnası var bunun. Bu da doğru değil, hukuka uygun değil. Bunlardan bir tanesi veliden kaynaklanıyor. Veli, çocuğunu bizim tanımladığımız okula değil, başka bir okula göndermek istiyor, ama hakkınız yok. Hakkı olmadığı halde bir yere kayıt yaptırmak istiyor ve bunu yaptırırken de diyor ki 'Ben oraya kayıt yaptıracaktım, benden para istediler.' Şimdi bu tamamen hukuka aykırı, gayri nizami bir durum. Buna asla müsaade etmiyoruz. Buna okul yönetiminin de yetkisi yok, yapamaz. Ama böyle bir şayia var, bunun altını çizelim. Biz, hiçbir çocuğu herhangi bir okula kayıt olmamış halde bırakmıyoruz. Mutlaka kayıt yaptırıyoruz” dedi.

İkinci istisnai durumun ise okul aile birlikleri üzerinden alınan bağışlar olduğunu belirten Tekin bunu da “velilerin istediğini” iddia etti.

Bakan Tekin bağışların velilerin “Çocukları geziye götürün, halı sahaya götürün” gibi talepleri üzerine alındığını öne sürdü. Oysa ülke genelinde birçok veli okullardaki temizlik ve kırtasiye gibi “asgari ihtiyaçlar” için kendilerinden bağış istendiğini dile getiriyor.

‘Bizim yapmadığımız bazı yatırımları talep ediyorlar’

Tekin şu ifadeleri kullandı:

“Bazı okullarımızda çocuklarımıza ekstra imkanlar sunulması isteniyor. Veliler istiyor bunu. İşte 'Çocukları geziye götürün ya da halı sahaya götürün' gibi. Bizim yapmadığımız bazı yatırımları talep ediyorlar. Karşılığında da okul aile birliği diyor ki biz şu hizmetleri de sunacağız. Dolayısıyla biz velilerden bağış istiyoruz. Bu okul aile birliğinin aldığı bir karar. Bu bir zorunlu karar değildir.”

Bu tür kararların velilerin kendi inisiyatifiyle alındığını öne süren Tekin, "Ama bunu zorunlu olarak herkese şamil bir uygulama haline dönüştürmenin doğru olmadığını, bunun yasak olduğunun tekrar altını çizerek söylüyorum. Biz okullarımızın bütün asgari ihtiyaçlarını karşılıyoruz. Biz okullarımızdan, okul öğrencilerimizden, velilerden herhangi bir zorunlu bağış almalarını istemiyoruz. Böyle uygulamalar varsa bize ulaştırmalarını istiyoruz. Bu uygulama bize ulaştığında ilgili arkadaşlarla gerekli görüşmeleri yapıyoruz, ihtiyaç duyulursa inceleme ve soruşturma süreçlerini yürütüyoruz" sözlerini sarf etti.

‘Bakanlık yatırım yapmıyor, veliler adres değişikliğine gidiyor’

Öte yandan Eğitim-Sen İzmir 1 No’lu Şube Başkanı Hamdi Çalık Egedesonsöz’e yaptığı açıklamada velilerin bu dönemde “ekonomik şiddete uğraması”nın altında yatanın esas olarak bakanlığın okullara eşit derecede kaynak aktarmaması olduğuna dikkat çekti.

Okulların bağış adı altında para toplamasının nedenlerini anlatan Çalık, “Ne yazık ki bu, velilerin ekonomik şiddete ya da ekonomik tacize uğramasının altında esas olarak bakanlığın eşit derecede kaynak aktarmaması, okulların fiziki koşullarını birbirine denk hale getirmemesi gibi bir durum söz konusu. Bu kayıt paralarının velilerden alınmasının temel sebeplerinden birisi bu. Çünkü çoğu okul döküntü halinde. Şimdi bakanlık bu okulların fiziki yapısını düzeltmediği için doğal olarak diğer okullara yönelmeler söz konusu oluyor” ifadelerini kullandı.

Kayıt esnasında istenen fahiş fiyatları açıklayan Çalık, “İzmir'de bağış adı altında 100 bin lira talep eden okullar olduğunu duydum” dedi.

Bağış ücretlerinin ortadan kalkması için yapılması gerekenler ile ilgili konuşan Çalık, “Adres değişikliği yapılmasını normal bir uygulama olarak görmemiz mümkün değil ama velileri de anlamak lazım. Yani çocuğunu hiçbir veli, hiçbir anne baba, eğitim ortamı şartları oluşmayan toplama kampı niteliğindeki yerlere vermek istemez. Daha düzgün koşullarda çocuğunun eğitim almasını ister. Bunun çözümü, okulları eşit yapı şartlarına ve eşit eğitim verecek koşullara uygun hale getirmektir” şeklinde konuştu.

Yusuf Tekin'den itiraflar: 12 yıl zorunlu eğitim imam hatipler için, serbest kıyafet başörtüsü içindi