Aziz Nesin'in kaleme aldığı tek perdelik "Sen Gara Değilsin" adlı oyun, Yuntabur adında hayali bir ülkede geçer. Kendisine övgüler düzülmüş, kahramanlık hikayeleri yazılmış, bir sürü yalan yanlış hikayeler anlatılmış Gara'nın ülkesine dönüşünü anlatıyor oyun. 

Aslında kahramanlıkla alakası olmayan Gara'nın, kendisi hakkında söylenen efsaneler yüzünden halk tarafından kahraman ilan edilmesi ve doğduğu kent olan Yuntabur'a heykelinin dikilmesiyle başlayan süreçte hakikat anlatılanlardan çok farklıdır. İnsanlar kendi anlattıkları efsaneye öyle inanmışlardır ki her şeyi hakikatten kopararak anlattıkları efsaneye uygun şekilde yeniden inşa ederler. Artık Yuntabur kenti Garabur olmuş ve insanlar arasında efsanevi bir Gara miti dolaşır olmuştur. Ta ki Gara bir gün çıkıp gelene kadar.

Zaman zaman gerçek hayatta da olduğu gibi halk öyle inandırılır ki bir "yalana", gerçekle yüzleşmek şöyle dursun o yalanı sürdürmek için gerçeğin kendisiyle bile kavga eder. Gara, icat edilmiş geleneklere ve efsanelere karşı yazılmış amiyane tabirle "tam Aziz Nesin'lik" bir oyundur. 

Oyun yıllar önce Kürtçe'ye çevrilmişti. Gölge Tiyatro Topluluğu bu oyunu yeniden Kürtçe sahneleyerek izleyicilerle buluşturdu. Mehmet Dicle'nin Kürtçe'ye çevirdiği Aziz Nesin'in "Sen Gara Değilsin" oyunu yirminci yüzyılın kahramanlık sıfatları ve ince ironilerle günümüz iktidarlarına eleştirileriyle dikkat çekiyor.

Aslında savaş konusunda siyasal, sosyal hiçbir bilgisi olmayan Gara, ortalıkta dolaşan söylentiler yüzünden halk tarafından kahraman ilan edilir ve doğduğu kent olan Yuntabur’a heykeli dikilir. Dönemin politikacıları ise Gara’nın bu asılsız kahramanlığını kullanarak yönetici olurlar. Gara ile birlikte “gerçek” de öldürülür. 

Oyunu ve sahneleme süreçlerini Gölge Tiyatro Topluluğu ya da Kürtçe ifadesiyle Tiyatro Sî ile soL okurları için konuştuk. 

Öncelikle bize biraz kendinizden bahseden misiniz? 'Gölge Tiyatro Topluluğu' ne zaman kuruldu, nasıl çıktı yola? Neyi amaçladı?

Hasan Yavuz: Gölge Tiyatro Topluluğu 2009 yılında GKSM kurulmasıyla birlikte faaliyetlerine başladı. Birçok oyun sahneledi ve birçok uluslararası tiyatro festivaline katıldı. Kendi öğrencilerine yetiştirip kendi oyuncularıyla oyun çıkartıp oynadı. Ve bu oyunculara tiyatro alanında nitelikli çalışmalar yapmayı hedefledi. Ve halen tiyatro dersleri verilmektedir sahnemizde. 

Hangi alanlarda üretimler yapıyorsunuz? On yılı aşkın süredir neler birikti GKSM'de?

Rabia Keskin: Tiyatro, müzik ve halk dansları alanında üretimler yapıyor ve bu üretimleri hem kendi sahnemizde hem de farklı sahnelerde düzenli olarak sanat severlerle buluşturuyoruz, bu ekipler gölge kültür ve merkezinden eğitim almış ve kendi ekiplerini buradaki öğrencilerle kurmuştur.

Bunların yanı sıra enstrüman dersleri, çocuk ve tiyatro eğitimi ve halk dansları eğitimi veriyoruz.

Kürtçe yapılan üretimler hakkında sanatçıların önemli bir kısmı Kürtlerin ilgisizliğinden şikayetçi. Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz? Kürtçe üretim sürekliliği bu ilgiyi arttırıyor mu? Bir de daha önce hangi oyunları sahnelemiştiniz?

Kaddafi Ünal: Kürtçe üretimler birçok üretim alanında olduğu gibi yaratıcı ve kapsayıcı olabiliyor, ulaşılmak istenen topluluğun-toplumun sorunlarını, istemlerini ve hayallerini yakalayabiliyor ve bunlara cevap olabiliyorsa o zaman ilgi ve sahiplenme görür.

Özel olarak Kürt toplumunun sahiplenmesinden bahsedecek olursak, kendilerini anlayan ve yerelliklerini, özgünlüklerini törpülemeden, değerinden düşürmeden, özünden koparmadan işleyen her sanat eserine, sanatçıya ve benzeri tüm çalışmalara candan sahip çıkıyor.

Kürtçe üretimlerin sürekliliği yanında çeşitliliği de önemli bir husus. Tekdüze bir üretimin ilgisizliği doğurabileceği ihtimal ise zengin ve renkli-sürekli üretimler de ilgiyi besleme ihtimalini artırabilir. Kürt toplumunun beğeni ölçütleri oldukça hassas ve derindir, bunlar yakalandığı ölçüde izleyici ile buluşulabilir. 

Aziz Nesin'i Kürtçeye çevirme fikri nereden doğdu? Neden Aziz Nesin, neden Gara?

Aklımızda uzun bir zamandır bir Kürtçe oyun sahnelemek vardı. Ve yanyana geldiğimizde 4 kişiydik. Bu yüzden az bir oyuncu sayısı olması gerekiyordu seçeceğimiz oyunun. Sen Gara Değilsin bu anlamda bizim için çok iyi bir tercih oldu. Çevirisine başlayıp sahnede çalışmaya başladık hızlıca.

Tabi ki oyunun konusu da bizim için önemliydi. Gara’nın hikayesi de okurken güldüğümüz eğlendiğimiz bir oyun oldu. Kısaca bahsedecek olursak oyundan Gara, ortalıkta dolaşan söylentiler yüzünden halk tarafından kahraman ilan edilir ve doğduğu kent olan Yuntabur'a heykeli dikilir. Dönemin politikacıları ise Gara'nın bu asılsız kahramanlığını kullanarak yönetici olurlar. Ancak Gara, batan savaş gemisinden sağ kurtulup, Yuntabur'a geri gelir. Ve bütün planları alt üst eder.’

Geçen ay prömiyerini yaptığımız oyunumuzun bu ay da 26 Mart’ta 27 Mart Dünya Tiyatro Günü vesilesiyle ücretiz bir gösterim yapacağız kendi sahnemizde. Buradan da herkesi davet etmiş olalım.

Haber

NHKM: Sabancı Holding faturalarıyla aydınlanmaya saldırmaktadır