İspanya ve Fransa'da günlerdir devam eden büyük orman yangınları binlerce hektarlık alanı kül ederken Avrupa Birliği'nin ortak müdahale kapasitesi de yeniden tartışılıyor. Avrupa Birliği Sivil Koruma Mekanizması kapsamında iki ülkeye uçak, helikopter ve personel desteği gönderildi. Aynı anda birden fazla ülkede büyük yangınların yaşanması ise ortak müdahale sisteminin sınırlarını görünür hale getirdi. Tartışmalar yalnızca aşırı sıcaklık ve kuraklık üzerinde değil, önleme politikaları, kamu yatırımları ve afetlere hazırlık kapasitesi üzerinde de yoğunlaşıyor.

PCTE: Önleme politikaları ihmal edildi

İspanya İşçileri Komünist Partisi (PCTE), Ávila, Madrid ve Toledo'daki yangınların ardından yaptığı açıklamada yaşananların yalnızca iklim koşullarıyla açıklanamayacağını belirtti. Partiye göre 2025'te yaşanan büyük yangınlardan sonra dahi önleme programları güçlendirilmedi. Madrid'deki orman itfaiyecilerinin güvencesiz çalışma koşullarına dikkat çeken PCTE, taşeronlaştırmanın sona erdirilmesini, personel sayısının artırılmasını ve yangınla mücadele hizmetlerinin kamusal biçimde örgütlenmesini istedi. Castilla y León'daki itfaiyecilerin uyarılarına da yer verilen açıklamada, mevsimlik ve güvencesiz istihdamın kamusal kapasiteyi zayıflattığı savunuldu.

Önleme yerine söndürmeye yatırım

El País'in aktardığı verilere göre İspanya'da yangınlarla mücadele için ayrılan bütçenin büyük bölümü yangın başladıktan sonraki söndürme faaliyetlerine gidiyor. Önleme çalışmalarına ayrılan pay ise belirgin biçimde daha düşük. Bu tartışma, orman bakımı, kontrollü yakma uygulamaları, yangın şeritlerinin oluşturulması ve yıl boyunca görev yapan eğitimli personelin önemini yeniden gündeme taşıdı.

TKP: Sorun bütçe tercihi

TKP, “TKP Avrupa" X hesabından yaptığı paylaşımda Avrupa'daki yangınların yalnızca iklim krizinin sonucu olarak değerlendirilemeyeceğini belirtti. Paylaşımda İspanya'daki önleme eksikliklerine, Fransa'daki yaşlanan yangın söndürme filosuna ve Avrupa genelindeki sivil koruma kapasitesine dikkat çekildi. TKP, yangın söndürme araçları, orman bakımı, sivil savunma ve itfaiye hizmetlerine ayrılan kaynakların sınırlı tutulurken askerî harcamaların artırıldığını belirterek bunun siyasi bir bütçe tercihi olduğunu savundu.

Fransa'da yaşlanan filo

Fransa Senatosu ve Ulusal Meclisi raporlarında Canadair filosunun yaşlanması ve bakım sorunları öne çıkıyor. Senato raporlarında filonun bakımının giderek zorlaştığı, bazı dönemlerde ise 12 Canadair'in yalnızca üçünün operasyonel durumda olduğu belirtiliyor. Financial Times'ın haberine göre benzer sorunlar Avrupa'nın başka ülkelerinde de görülüyor ve filo yenilemelerindeki gecikmeler yangınlarla mücadeleyi zorlaştırıyor. Fransız hükümeti yeni uçak siparişleri verdiğini açıklasa da, teslimatların önümüzdeki yıllara yayılması bekleniyor. 

Sendikalar: Sorun yalnızca uçak sayısı değil

CGT (Fransa Genel Emek Konfederasyonu), temmuz ayında yayımladığı açıklamada yangınlarla mücadelenin yalnızca afet anındaki müdahaleye indirgenemeyeceğini belirtti. Sendika, devlet kurumlarında, yerel yönetimlerde, Ulusal Orman Ofisi'nde ve meteoroloji hizmetlerinde personel sayısının artırılmasını istedi. İtfaiyeci sendikaları ise tartışmanın yalnızca uçak sayısına indirgenmesine karşı çıkıyor. Sağlık ve diğer kamu hizmetlerindeki personel eksiklikleri nedeniyle itfaiye ekiplerinin asli görevleri dışındaki olaylara da yönlendirildiğini, bunun ise özellikle büyük yangın dönemlerinde müdahale kapasitesini zorladığını belirtiyor. 

AB kapasitesi tartışılıyor

Fransa ve İspanya'nın aynı anda AB'den yardım istemesi ortak sivil koruma mekanizmasının sınırlarını da ortaya koydu. Avrupa Komisyonu ortak kriz müdahalesi bütçesinin artırılmasını önerirken, üye devletler arasında bütçenin büyüklüğü konusunda uzlaşma sağlanabilmiş değil.

Ortak tablo

PCTE, TKP ve Fransa'daki sendikalar farklı noktalara vurgu yapsalar da yangınlarla mücadelenin güçlü kamu hizmetleri, sürekli önleme çalışmaları, kamusal planlama ve yeterli personel istihdamı gerektirdiği görüşünde birleşiyor. Yangınlar, iklim krizinin yanı sıra Avrupa'da kamu hizmetlerine yapılan yatırımlar ve bütçe öncelikleri tartışmasını da yeniden gündeme taşıyor.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.