Sayfa yolu
Aşı karşıtlığının faturası: ABD kızamıkla yeniden boğuşuyor
soL'a güvenin, algoritmaya müdahale edin. Tek tıkla soL Haber'i Google'da tercih edilen kaynağınız olarak belirleyin.
Dış Haberler
Yayın Tarihi: 18.11.2026 , 13:46 Güncelleme Tarihi: 18.11.2026 , 13:47
ABD, 2000 yılında kızamığın ülkede ortadan kaldırıldığını ilan etmesinden 26 yıl sonra bu kazanımını kaybetti.
Pan Amerikan Sağlık Örgütü (PAHO), ülkede aynı kızamık virüsü soyunun 12 aydan uzun süre kesintisiz dolaşımda kaldığını belirleyerek ABD'nin kızamığı ortadan kaldırmış ülke statüsünü geri aldı.
PAHO'nun 10-13 Kasım tarihlerinde gerçekleştirdiği değerlendirme toplantısında ABD'nin yanı sıra Meksika ve Bolivya'nın da kızamığın yeniden yerleşik hale geldiği ülkeler olduğu sonucuna varıldı.
Kızamığın ortadan kaldırılmış olması, hastalığın dünyadan tamamen silinmesi anlamına gelmiyor. Bir ülkede aynı virüs soyunun en az 12 ay boyunca kesintisiz biçimde yerel bulaşa yol açmaması, hastalığın ortadan kaldırıldığı kabulü için temel ölçüt. Dolayısıyla alınan karar, ABD'de virüsün yeniden kalıcı biçimde dolaşıma girdiğini gösteriyor.
Aşıyla önlenebilecek hastalıkların yeniden yayılması, halk sağlığının piyasanın ve siyasi hesapların insafına bırakılamayacağını gösteriyor. Sağlık hakkını, bilimi ve kamusal sorumluluğu savunan soL'un yayın çizgisini okur dayanışmasıyla büyütelim. soL'a abone olun, bu mücadeleye güç verin.
ABD'de vaka sayısı hızla yükseldi
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'nin (CDC) 12 Kasım'da yayımladığı verilere göre, ülkede 2026 yılı başından 12 Kasım'a kadar 5 bin 412 kızamık vakası doğrulandı. 2025 yılında kaydedilen 2 bin 289 vakayla birlikte, iki yıldaki toplam vaka sayısı 7 bin 700'ü aştı.
2026 yılında bildirilen vakaların büyük bölümü salgınlarla bağlantılı. CDC verilerine göre 5 bin 412 vakanın 4 bin 993'ü, yani yüzde 96'sı salgın kümeleriyle ilişkili. Ülkede yıl içinde 43 yeni salgın bildirildi.
Vaka artışı yalnızca ABD'yle sınırlı değil.
PAHO'nun 13 Kasım itibarıyla açıkladığı verilere göre Amerika kıtasında 58 bin 213 doğrulanmış kızamık vakası ve 82 ölüm kaydedildi. Bu sayı, geçen yılın aynı dönemindeki 12 bin 806 vakanın oldukça üzerinde.
Aşılanma oranları hedefin altında
Kızamık salgınlarının yeniden yayılmasında en önemli etkenlerden biri aşılama oranlarındaki düşüş.
CDC'nin okul öncesi çocuklara ilişkin verileri, ABD'de kızamık, kabakulak ve kızamıkçık (KKK/MMR) aşısının iki dozunu tamamlayan anaokulu öğrencilerinin oranının 2019-2020 eğitim yılında yüzde 95,2 iken 2025-2026 eğitim yılında yüzde 92,4'e gerilediğini gösteriyor.
Bu oran, toplumda salgınların önlenmesi için önerilen yüzde 95'lik aşılama hedefinin altında. CDC, 2025-2026 eğitim yılında yaklaşık 280 bin anaokulu öğrencisinin KKK aşı serisini tamamladığına ilişkin kaydının bulunmadığını bildiriyor.
Üstelik ulusal ortalamalar, yerel düzeydeki eşitsizlikleri gizleyebiliyor. Bazı eyalet ve topluluklarda aşılama oranları çok daha düşük. Virüsün aşılanmamış kişilerin yoğunlaştığı topluluklara ulaşması, kısa sürede geniş çaplı salgınlara yol açabiliyor.
PAHO da Amerika kıtasında iki doz kızamık aşısı için yüzde 95 ve üzeri kapsayıcılığın her toplulukta sağlanması gerektiğini vurguluyor. Kurum, aşılama açıklarının yanı sıra uluslararası seyahat ve nüfus hareketliliğinin de virüsün yayılmasını kolaylaştırdığına dikkat çekiyor.
Aşı karşıtlığı ve halk sağlığı sistemindeki gerileme
ABD'de kızamığın yeniden yayılması, aşı karşıtlığının güçlenmesi ve halk sağlığı hizmetlerinin kapasitesine ilişkin tartışmaları da gündeme taşıdı.
CDC'nin verileri, aşılanma oranlarındaki gerilemenin salgınlardan önce başladığını ortaya koyuyor. Ancak son dönemde aşı güvenliği konusunda kamuoyuna verilen çelişkili mesajlar ve sağlık politikalarındaki değişiklikler, bu eğilimin nasıl tersine çevrileceği sorusunu daha da önemli hale getiriyor.
ABD Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr.'ın aşı güvenliğine ilişkin geçmiş açıklamaları ve aşı politikalarındaki değişiklikler de ülkedeki tartışmaların odağında. Reuters'ın araştırması, çocukluk çağı aşılanmasındaki gerilemenin yanı sıra federal düzeydeki kaynak ve personel kesintilerinin yerel sağlık birimlerinin salgınla mücadele kapasitesini etkilediğine ilişkin bulgular aktarıyor.
Salgınların kontrol altına alınması yalnızca aşıya erişimle sınırlı değil. Vaka takibi, temaslıların belirlenmesi, laboratuvar kapasitesi, sağlık personeli ve hızlı müdahale ekipleri de etkili bir halk sağlığı sisteminin temel parçaları. Bu alanlardaki yetersizlikler, salgınların büyümesini önlemeyi güçleştiriyor.
Kazanım yeniden elde edilebilir ama toplumcu sağlığı güçlendirmek gerekiyor
PAHO, kızamığın ortadan kaldırılmış olduğu statünün kaybedilmesinin geri döndürülemez olmadığını belirtiyor. Ancak bunun için ülkelerin salgın zincirlerini kesmesi, aşılama oranlarını yükseltmesi ve hastalığı erken tespit edecek gözetim sistemlerini güçlendirmesi gerekiyor.
Amerika kıtası daha önce de benzer bir süreç yaşadı. Bölge, 2016 yılında kızamığı ortadan kaldıran ilk Dünya Sağlık Örgütü bölgesi olmuş, ancak Kanada'da 12 aydan uzun süren kesintisiz bulaş nedeniyle Kasım 2025'te bölgesel statüsünü kaybetmişti. 2024 yılında yeniden elde edilen bu statünün kaybedilmesi, salgınla mücadelenin süreklilik gerektirdiğini ortaya koydu.
PAHO'ya göre her toplulukta iki doz aşı kapsayıcılığının en az yüzde 95'e çıkarılması, güçlü izleme sistemlerinin kurulması ve salgınlara hızlı müdahale edilmesi gerekiyor.
ABD örneği, aşıyla önlenebilir hastalıkların kontrol altına alınmasının yalnızca bilimsel bir başarının değil, bu başarıyı sürdürecek kamusal sağlık politikalarının da sonucu olduğunu gösteriyor.
soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz.
soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.
soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.