Sayfa yolu
Asgari ücrette 'yüzde 21' tezgahı: Yeni zam eski maaşı bile geri getirmeyecek
soL'a güvenin, algoritmaya müdahale edin. Tek tıkla soL Haber'i Google'da tercih edilen kaynağınız olarak belirleyin.
Yayın Tarihi: 16.11.2026 , 09:55
Merkez Bankası yılın son Enflasyon Raporu'nu geçtiğimiz günlerde açıkladı. Rapordan akılda kalan rakam yüzde 21 oldu. Banka, 2027 sonu için koyduğu enflasyon hedefini Ağustos'taki yüzde 15'ten bu seviyeye çıkardı.
Bu rakam milyonlarca emekçi için aralık ayında açıklanacak asgari ücret zammının habercisi. Çünkü iktidar iki yıldır zammı, geride kalan yılda yaşanan pahalılığa göre değil, gelecek yıl için koyduğu hedefe ve beklentiye göre belirliyor.
soL, eylül ayında Orta Vadeli Program açıklandığında iktidarın yüzde 21'lik zammın yolunu yaptığını yazmıştı. Merkez Bankası'nın yeni raporu bu hazırlığı bir adım daha ileri taşıdı.
Peki yüzde 21 gerçekten zam oranı olursa asgari ücretlinin cebinde ne kalacak?
Enflasyonda hedef yine yükseltildi
Yıllık enflasyon ekimde yüzde 29,8 oldu. Merkez Bankası yılı yüzde 29,5'le kapatmayı bekliyor. Oysa 2026 için resmi hedef hâlâ yüzde 24. Yani banka, kendi hesabına göre bile bu yıl hedefi 5,5 puan ıskalayacağını kabul ediyor.
Gelecek yılların hedefleri de yukarı çekildi. 2027 hedefi yüzde 15'ten yüzde 21'e, 2028 hedefi yüzde 9'dan yüzde 13,5'e çıkarıldı. Gerekçe olarak İran'a yönelik saldırıların uzaması ve enerji fiyatlarının yüksek kalması gösterildi.
Bir yıl geriye gidince tablo daha da netleşiyor. 2025 yılında açıklanan Orta Vadeli Program, 2026 sonu için yüzde 16, 2027 sonu için yüzde 9 enflasyon öngörüyordu. Bugün aynı yıllar için yüzde 29,5 ve yüzde 21 konuşuluyor. Hedef her seferinde yükseltiliyor, her seferinde de gerçeğin altında kalıyor.
Raporun işçiyi doğrudan ilgilendiren kısmı ise satır aralarında. Merkez Bankası tahminlerini yaparken gelirler politikasının, yani ücret ve maaş artışlarının bu hedeflerle uyumlu belirleneceğini varsayıyor. Orta Vadeli Program'a atıfla "geçmiş enflasyona endekslemenin azaltılacağı" da yazılıyor.
İşin özü, zam yapılırken geçen yıl fiyatların ne kadar arttığına bakılmayacak.
Zamlar AKP'nin hiçbir zaman tutmayan hedeflerine bağlandı
Son iki yılın zamları ile enflasyon rakamları yan yana konduğunda, zammın her yıl enflasyonun altında kaldığı görülüyor.

2024'te enflasyon resmi rakamlarla yüzde 44,4 arttı. İşçinin o yıl uğradığı kaybın karşılanması için 2025 başında en az bu kadar zam gerekiyordu. Masadan çıkan oran ise yüzde 30 oldu.
İş bununla da bitmedi. 2025 boyunca enflasyon yüzde 30,9 daha arttı. Yani zam hem geçmişin kaybını karşılamadı hem de yıl içindeki pahalılığın gerisinde kaldı.
2026'da aynı film bir kez daha oynadı. Geride kalan yılın enflasyonu yüzde 30,9'du, zam yüzde 27'de tutuldu. Merkez Bankası şimdi bu yıl için yüzde 29,5 enflasyon bekliyor. Zam yine iki rakamın da altında.
Son iki yılda zam ne geride kalan yılın enflasyonuna yetişti ne de içinde bulunulan yılın enflasyonuna. Şimdi sırada 2027 var ve masaya konan rakam yüzde 21. Bu, bugünkü enflasyonun neredeyse 9 puan altında bir oran.
Ücreti böyle bir beklentiye bağlamak, işçiyi daha yıl başlamadan eksik zamla yola çıkarmak anlamına geliyor.
Merkez Bankası'nın enflasyon raporu anaakım medyada "İşte asgari ücrette zam senaryoları" gibi başlıklarla, sadece tık tuzağı haberler şeklinde servis edildi. Kimse bir türlü tutturulamayan hedeflerin ardında nasıl bir soygun mekanizmasının işlediğini anlatmadı. Oysa soL, 2023'te bu mekanizmanın kurulacağını ilk duyuran yayın olmuş, aylar öncesinden uyarmıştı. O günden bu yana "hedef enflasyon" oyunuyla on milyonlarca işçinin emeğinin nasıl gasp edildiğini anlatıyoruz. soL'un bu ısrarlı takibinin sürmesi için sen de abone ol, güç ver.
Yeni zam eski ücrete bile yaramıyor
Net asgari ücret bugün 28 bin 75 lira. Yüzde 21 zam yapılırsa 33 bin 971 liraya çıkacak. Kağıt üzerinde 6 bin liraya yakın bir artış gibi görünen bu rakam, işçinin yıl içinde kaybettiğini bile geri getirmiyor.
Asgari ücret ocakta belirlendi ve yıl boyunca sabit kaldı. Fiyatlar ise her ay artmaya devam etti. Merkez Bankası'nın yıl sonu tahmini tutarsa, ocaktan aralıka fiyatlar yüzde 23,5 artmış olacak.
Bu, işçinin yalnızca bu yılın ocak ayındaki alım gücüne geri dönebilmesi için yüzde 23,5 zam gerektiği anlamına geliyor. Yüzde 21 bu eşiğin altında. Yani zam yüzde 21 olursa asgari ücretli 2027'ye, 2026'ya girdiğinden daha yoksul girecek.
Tablonun bütününü görmek için asgari ücreti enflasyondan arındırmak gerekiyor.
İşçinin ocaktaki alım gücünü koruyabilmesi için asgari ücretin şu an yaklaşık 34 bin lira olması gerekiyordu. Ele geçen ise 28 bin 75 lira. Aradaki 6 bin liraya yakın fark, 10 ayda sessizce işçinin cebinden çıktı.
Yüzde 21 zam bu durumu tersine çevirmeyecek çünkü önceki yıllarda da aksi görülmediği gibi, o da gerçek enflasyonun altında kalacak.
Milyonlar açlık sınırına mahkum edildi
Alım gücündeki erimenin en somut ölçüsü açlık sınırı. Türk-İş'in ekim ayı araştırmasına göre dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması 38 bin 24 liraya çıktı. Bu rakamda kira, fatura, ulaşım, giyim yok, yalnızca mutfak masrafı var.
Asgari ücret bu tutarın 9 bin 949 lira altında.

Makasın ne kadar hızlı açıldığı da önemli. Geçen aralıkta yeni asgari ücret açıklandığında eldeki son açlık sınırı verisi 29 bin 828 liraydı. Asgari ücret daha ilk günden bu rakamın 1750 lira altında belirlenmişti. Aradan geçen sürede fark 5 katından fazla büyüdü.
Yüzde 21 zam bu açığı kapatmıyor. Zamlı ücret 33 bin 971 lira olacak ve bugünkü açlık sınırının bile 4 bin 53 lira altında kalacak. Üstelik açlık sınırı yerinde durmuyor. Kasım, aralık ve ocak aylarının gıda zamları eklendiğinde fark daha da açılacak.
Asgari ücret 31 aydır açlık sınırının altında. Yüzde 21'lik zam uygulanırsa bu süre 44 aya çıkacak. Yani milyonlarca emekçi 2027'nin tamamını da açlık sınırının altında geçirecek.
'Hedef enflasyon' dayatması ücretleri nasıl törpülüyor?
Bu tablonun arkasında bilinçli bir tercih var. Eskiden zam masasında önce geride kalan yılın enflasyonu konuşulurdu. İşçinin o yıl uğradığı kayıp hesaplanır, tartışma bunun üzerine ne konacağı üzerinden yürürdü.
Bu düzen adım adım terk edildi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek Eylül 2023'te ücret düzenlemelerinin hedef enflasyona göre yapılacağını açıkladı. Ardından aynı talep İstanbul Ticaret Odası'ndan, Moody's'ten, Deutsche Bank'tan ve IMF'den geldi.
İktidar gelecek yıl için düşük bir enflasyon hedefi açıklıyor ve ücret artışını bu rakamın etrafında tutuyor. Fiyatlar hedefin üzerinde artıyor ama ücret yıl boyunca sabit kalıyor. Aradaki fark doğrudan işçinin sofrasından eksiliyor. Ertesi yıl masaya oturulduğunda geçen yılın enflasyonu hesaba katılmıyor, yeni zam yine yeni hedefe göre belirleniyor. Böylece geçen yılın kaybı kalıcı hale geliyor.
Bu döngü her yıl tekrarlandığında kayıplar üst üste biniyor.
Burada patronlar ve iktidar açısından kaybedilen bir şey yok. Hedef tutarsa ücret hedef kadar artmış oluyor ve geçmiş kayıp silinmiş sayılıyor. Hedef tutmazsa aradaki farkı işçi ödüyor. Enflasyon tahminindeki her hata, işçinin ücretinden yapılan bir kesintiye dönüşüyor.
Enflasyonun sebebi işçinin zammı değil, patronun kârı
İktidarın ve patron örgütlerinin bu politikayı savunurken "Ücret artarsa enflasyon da artar" tezini savunuyor ama eldeki veriler bu iddiayı doğrulamıyor.
İktisatçılar Cem Oyvat, Ceyhun Elgin ve Adem Yavuz Elveren'in araştırmasına göre asgari ücrete yapılacak yüzde 10'luk ek zam, enflasyonu yalnızca 1,3 puan kadar artırıyor. Çünkü işgücü maliyetinin toplam üretim değeri içindeki payı yüzde 15 dolayında. Ücret, fiyatı oluşturan kalemlerden yalnızca biri ve en büyüğü de değil.
Son iki yılın deneyimi de aynı şeyi söylüyor. Asgari ücret zammı 2024'teki yüzde 49'dan sonra sert biçimde aşağı çekildi. Buna karşın yılın ilk üç ayındaki fiyat artışı yalnızca 5 puan kadar geriledi. İşçinin zammı 20 puan dolayında tırpanlandı, enflasyon ise yüzde 30 bandından aşağı inmedi.
İktisatçılar Bingül Satıoğlu ve Erinç Yeldan da 2020 sonrası enflasyonun ana kaynağının ücret artışları değil, büyüyen kâr marjları olduğunu gösteren çalışmalara dikkat çekiyor. Yani fiyatları artıran patronların kârı, fatura ise işçinin ücretine kesiliyor.
Aralık ayında asgari ücret masası kurulduğunda işçinin iki yıldır biriken kaybı değil, Merkez Bankası'nın yüzde 21'i konuşulacak. O rakam kabul edilirse asgari ücretli yeni yıla dünden daha yoksul girecek.
soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz.
soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.
İLGİLİ HABER
soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.