AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın dün Doğu Akdeniz’de “ufak tefek yapıların İsrail’in fitne kayığına” bindiğini söylemesi ve “İsrail durdurulmalıdır” çıkışı çok konuşuldu.

Ancak şu sıralar gerilimin bir başka adresi Türkiye sermayesinin ve AKP’nin Yeni-Osmanlıcı yayılmacı politikasının önemli ayaklarından biri olan Balkanlar’daki Arnavutluk...

Erdoğan’ın “kardeşim” diye hitap ettiği yakın dostu, aynı zamanda İsrail’in en büyük destekçilerinden olan Arnavutluk Başbakanı Edi Rama kitlesel gösterilerle protesto ediliyor.

Protestoların odağında ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’in fikir babası olduğu tatil köyü projesi var.

Halk projeyi bir İsrail projesi olarak görüyor, hatta proje kapsamında satılacak topraklara İsrailli yerleşimcilerin getirileceği de dile getiriliyor.

“Arnavutluk satılık değil” sloganlarıyla projeye karşı düzenlenen gösterilerin bugüne kadarki en kalabalığı dün başkent Tiran’da yapıldı. 

İsrail Kültür Haftası dolayısıyla caddelerine İsrail bayrakları asılan Tiran’da gösteri öncesinde bayraklar kaldırıldı, yalnızca birkaç pankart bırakıldı. Göstericiler bunu kendilerine karşı yapılmış bir provokasyon olarak niteledi.

Türkiye sermayesinin Çalık Holding’iyle, inşaat patronlarıyla aktığı Arnavutluk’ta Kushner’in planına tepkilere AKP iktidarına yakın medyanın da geniş yer vermesi ancak Rama’ya karşı dikkatli bir dilin kullanılması dikkat çekiyor.

Trump’ın Gazze planının mimarlarından olan damadı Kushner’in Arnavutluk'un güneyindeki Zvernec sahilinde yer alan bu sulak alanına ilgisi Reuters’da yer alan habere göre eşi Ivanka ile birkaç yıl önce yat gezisinde bölgeye “aşık olmaları”yla ortaya çıkmış.

Kushner'in arkasında olduğu 5 milyar avroluk tatil köyü projesi aslında Trump’ın Gazze’den Filistinlileri sürerek burayı zenginler için bir tatil köyüne çevirme planına benzetiliyor.

Bölge çevre için öneminin yanı sıra askeri ve stratejik açıdan da önem taşıyor. Adriyatik Denizi’nin Akdeniz’e açıldığı İyon Denizi’nin hemen başlangıcındaki Arnavutluk’a ait, üzerinde yerleşim olmayan Sazan Adası’nın tam karşı kıyısında yer alıyor.

Dün Tiran’da İskender Bey Meydanı’nda toplanan binlerce kişi Zvernec sahilinin proje için satışını protesto etti, Başbakanlık binasına yürüdü.

Hükümetin istifası istendi

Arnavutluk'ta yakın zamanda ortaya çıkan yolsuzluk skandalı, sağlık başta olmak üzere kamu hizmetlerine kaynak aktarılmaması nedeniyle de hükümete yönelik tepkilerin öne çıktığı gösteride Rama hükümetinin istifası talep edildi.

AA muhabirine konuşan eylemcilerden Akil Cala “Arnavutların buraya gelmesinin, bu meydanda toplanmalarının sebeplerinden biri, topraklarımızı satmaya çalışıyor olmalarıdır. Bunun olmasını istemiyoruz. Diğer bir sorun ise, medyadan duyduklarımıza göre, bu toprakların siyonist arkaplana sahip bir yatırımcıya satılıyor olmasıdır. Dürüst olmak gerekirse, kimse Arnavutluk'un ikinci bir Filistin olmasını istemiyor” dedi.

'Arnavutluk İsrail diktasına giriyor'

Gösteriye katılan gazeteci Egon Loli de “Bu, Arnavutluk'un stratejik öneme sahip toprak parçalarını siyasi nüfuz kazanmak ve adaletten ve yargı sisteminden kaçmak için kullanan bu kleptokratik siyasi sınıfın kötü yönetimine karşı bir protestodur. Batılı müttefiklerimizle siyasi nüfuz kazanmak için gizli ve şeffaf olmayan anlaşmalar yapıyorlar" ifadelerini kullandı.

Aktivist Floriar Arapi ise gösterilerin Jared Kushner ve Nat Rothschild ile bağlantılı olan şirketin Zvernec'teki projeye karşı başladığını anımsattı.

Arnavutluk halkının bu tür yolsuzluktan ve oligarşik yatırımlardan korktuğuna dikkati çeken Arapi, "Birçok kişi için bu, Arnavutların topraklarının bir nevi satışıydı. Protestocuların ilk sloganı 'Arnavutluk satılık değildir' şeklindeydi" dedi.

Arnavutluk'un her geçen yıl İsrail'in diktası altına girdiğini savunan Arapi, Arnavutluk'un son dönemde İsrailli şirketlerle yaptığı anlaşmalara değindi.

Arapi, İsrail Kültür Haftası’nın Arnavutluk ile İsrail arasında iyi ve güçlü ilişkiler olduğunu gösterilmek için yapıldığını söyleyerek, "Sanki İsrail ile güçlü ve çok iyi bir ilişkimiz varmış gibi sahte bir ilişki gösterilmekte. Aslında bu doğru değil. İlişkimiz o kadar iyi değil. Arnavut halkı, İsrail'in Filistin'de yaptığı soykırıma karşı durdu. Bir sürü protesto düzenlediler, ancak engellendiler, yasaklandılar. Medya, kamuoyu ve politikacılar bu konuda hiç konuşmadı” dedi.

'Flamingo Devrimi' ve ABD-AB bayrakları

Öte yandan Tiran'daki gösterilerde ABD ve AB bayraklarının da taşınması eylemlerde ABD ve emperyalizm karşıtı bir ağırlığın olmadığını, İsrail'e karşı tepkiyle sınırlı kaldığına işaret ediyor.

Zvernec'teki projenin, Trump ailesine ait olduğu yönündeki iddiaları reddeden Başbakan Edi Rama ise yaklaşık 5 milyar avroluk projenin iptalini kabul etmiyor, projenin Arnavutluk için istihdam yaratacağını savunuyor.

Rama Arnavutluk'u 2030'a kadar tam üye kabul etmesi öngörülen AB'nin projeyle ilgili "endişeli" açıklamalarına da projenin doğaya bir tahribat yaratmayacağını savunarak yanıt veriyor.

Knesset'teki konuşma yapan Edi Rama Türkiye ile birlikte Gazze'ye asker sözü vermişti

Arnavutluk hükümeti İsrail’in Gazze’de uyguladığı soykırıma desteğiyle biliniyor.

Başbakan Edi Rama Ocak ayı sonunda İsrail’i ziyaret ederek İsrail Başbakanı Netanyahu ile birlikte parlamentoda kendisi için düzenlenen özel oturumda konuşmuştu. "Dünyanın en iyi beş konuşmacısından biri" diye nitelediği Netanyahu'nun karşısında konuşurken “dizlerinin titrediğini” söyleyen Rama, Gazze’deki soykırıma destek vermiş, yaşananlardan Hamas'ın sorumlu olduğunu iddia etmişti. Knesset’teki Arap milletvekilleri Rama’yı protesto etmişti.

Rama’nın Netanyahu’ya övgüler düzdüğü konuşmasında dikkat çeken bir cümleyse Türkiye’ye dair olmuştu.

Trump’ın Gazze planı doğrultusunda oluşturulan Barış Kurulu’nun kurucularından olan Türkiye Gazze’ye asker göndermek için çabalarken Rama Knesset’teki konuşmasında Gazze’deki "Uluslararası İstikrar Gücü" projesine Arnavutluk olarak asker göndermeye ve katılmaya “Türk kardeşlerimizle birlikte” diyerek hazır olduklarını ilan etmişti.

Rama şu ifadeleri kullanmıştı:

Arnavutluk, hem İsrail'i hem de Arap ülkelerini yakın dostları arasında saydığı için kendini son derece şanslı hissediyor. Yeri gelmişken buraya Türkiye'yi de ekleyelim. Bu ilişkileri derinleştirmeyi hedefliyoruz ve Gazze'de gelecekte kurulacak uluslararası istikrar gücünde, Arap, Türk ve diğer kardeşlerinizle birlikte yer alma konusunda kararlıyız."