soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.

Sırbistan ve NATO, ülkenin tarihinde ilk kez doğrudan ortak askeri tatbikat başlattı. Salı günü başlayan ve 23 Mayıs’a kadar sürecek tatbikat, Sırbistan’ın güneyindeki Bujanovac yakınlarında düzenleniyor.

Tatbikata Sırbistan, İtalya, Romanya ve Türkiye’den yaklaşık 600 asker katılıyor. Fransa, Almanya, İtalya, Karadağ, Romanya, Sırbistan, Türkiye, Birleşik Krallık ve ABD’den askeri planlamacılar ve gözlemciler de tatbikatta yer alıyor.

‘Barış ve istikrar’ söylemiyle meşrulaştırılıyor

Sırbistan Savunma Bakanlığı, işbirliğinin “bölgede barış ve istikrarın korunmasını” amaçladığını açıkladı. NATO tarafı da tatbikatı “ortak planlama”, “deneyim paylaşımı” ve “işbirliği” ifadeleriyle duyurdu.

Ancak tatbikatın önemi, yalnızca askeri kapsamından değil, siyasi anlamından kaynaklanıyor. Sırbistan, yaklaşık 20 yıldır NATO’nun “Barış İçin Ortaklık” programında yer alsa da bu tatbikat, ittifakla doğrudan yapılan ilk ortak askeri çalışma olarak kayda geçti.

1999 bombardımanının gölgesi sürüyor

NATO’nun Sırbistan’daki sicili, bu işbirliğini daha da tartışmalı hale getiriyor. İttifak, 1999’da Kosova Savaşı sırasında Yugoslavya’ya hava saldırıları düzenlemiş, başkent Belgrad da bombardımanların hedefi olmuştu.

NATO’nun müdahalesinin ardından Kosova’da ittifak öncülüğünde bir barış gücü konuşlandırıldı. Sırbistan ise eski eyaleti Kosova’nın bağımsızlığını hâlâ tanımıyor.

Bu nedenle NATO, Sırbistan toplumunda yalnızca bir askeri ittifak olarak değil, ülkenin yakın tarihinde yıkım ve egemenlik ihlaliyle anılan bir güç olarak görülüyor.

‘Askeri tarafsızlık’ NATO’yla sınanıyor

Sırbistan, Balkanlar’da NATO üyesi olmayan az sayıdaki ülkeden biri. Belgrad yönetimi resmi olarak “askeri tarafsızlık” politikası izlediğini söylüyor. Buna karşın NATO’yla yapılan bu ilk doğrudan ortak tatbikat, söz konusu tarafsızlık politikasının pratikte nasıl işleyeceğine dair soru işaretlerini artırıyor.

AFP’ye konuşan bir NATO yetkilisi, tatbikatın “Sırbistan’ın beyan ettiği askeri tarafsızlık politikasına tam saygı içinde” yürütüldüğünü savundu. Ancak bu açıklama, NATO’nun Balkanlar’daki askeri ve siyasi etkisini genişletme arayışının üzerini örtmeye yetmiyor.

Belgrad yönetimi son yıllarda ordusunu güçlendirirken NATO üyesi ülkelerden silah alımlarının yanı sıra Rusya ve Çin’den de askeri ekipman tedarik etti. Sırbistan’ın Batı ittifakı ile Rusya-Çin hattı arasında sürdürdüğü denge politikası, bu tatbikatla birlikte yeni bir eşikte sınanıyor.