ABD Başkanı Donald Trump, Gazze’de İsrail’in yürüttüğü yıkım ve soykırımın ardından bölgenin “yeniden inşası” adı altında oluşturulan yeni yönetim mimarisini resmen ilan etti. Beyaz Saray’ın Cumartesi günü yayımladığı açıklamaya göre, Trump’ın Gazze için hazırladığı 20 maddelik planın uygulanmasını denetleyecek ABD liderliğinde üç kademeli bir “Barış Kurulu” oluşturuldu.

Washington bu yapıyı “yeniden yapılanma ve refah için bir yol haritası” olarak sunuyor. Ancak açıklanan model, esasında Filistinlileri karar alma süreçlerinin dışına iterken, yönetimi fiilen ABD’li siyasetçiler, milyarderler ve İsrail’e yakın isimlerden oluşan bir kurula devrediyor.

Trump'ın gözünde Gazze: Yeniden yapılandırılacak bir şirket

Açıklanan tablo, Filistin davasının da  "kurumsal" bir yöntemle bertaraf edilmesi anlamına gelecek

Söz konusu plan, Gazze’yi bir vatan olarak değil, iflas etmiş ve yeni bir yönetim kuruluna ihtiyaç duyan bir şirket olarak gören bir zihniyeti yansıtıyor. Bu çerçevede, bölgede karar alma yetkisi yatırımcılara ve yabancı güçlere bırakılacak.

Bu yaklaşım, Trump’ın geçtiğimiz yıl yapay zekâ ile ürettiği ve Gazze’yi lüks bir tatil beldesine dönüştüren, kendisini ve Elon Musk’ı sahilde kokteyl içerken gösteren video klibi de yeniden gündeme getirdi. 

O dönem “absürt” ve “alaycı” diye geçiştirilen bu video, bugün açıklanan planla birlikte bir gerçeklik halini alacak. Zira bu planla Gazze, gerçek bir halk ve siyasi özne olmaktan çıkarılıp gayrimenkul ve yatırım alanı olarak tasarlanıyor.

Türkiye'nin de davet edildiği üç kademeli yapı: Kim karar veriyor, kim uyguluyor?

Yeni model açık bir hiyerarşi üzerine kurulu:

En üstte “Barış Kurulu (Kurucu Yürütme Konseyi)” yer alıyor. Bütçeyi kontrol eden, stratejik vizyonu belirleyen ve veto yetkisine sahip bu kurulun başkanı bizzat Trump.

Kurulun öne çıkan üyeleri şöyle:

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio

ABD özel temsilcisi ve emlak yatırımcısı Steve Witkoff

Trump’ın damadı Jared Kushner

Apollo Global Management kurucusu milyarder Marc Rowan

Dünya Bankası Başkanı Ajay Banga

Irak ve Afganistan işgallerinin baş mimarlarından Eski İngiltere Başbakanı Tony Blair

Beyaz Saray ayrıca, Mısır, Türkiye ve Ürdün’ü de bu yapıya katılmaya davet ettiğini açıkladı. Ayrıca Arjantin Cumhurbaşkanı Javier Milei ve Kanada Başbakanı Mark Carney de davetliler arasında.

Üyelerden site aidatı gibi 1 milyar dolar istenecek

Bloomberg’in ulaştığı taslak tüzüğe göre, kalıcı üyelik için ülkelerden en az 1 milyar dolar katkı isteniyor. Parayı toplayan, harcamaya karar veren ve hatta kurulun resmi mührünü onaylayan kişi yine Trump. Bu durum, eleştirmenlere göre Trump’ın uzun süredir hedef aldığı Birleşmiş Milletler’e fiili bir alternatif yaratma girişimi.

Bu katkı talebi de, bugün sitelerde yönetim kurulu tarafından belirlenen yıllık aidatları andırıyor.

Fidan'ın da yer aldığı 'Gazze Yürütme Kurulu': Bölgesel koordinasyon, sınırlı yetki

İkinci kademede yer alan “Gazze Yürütme Kurulu”, bölgesel koordinasyon ve uygulamadan sorumlu. Kurulda Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Katarlı diplomat Ali El Davadi, Mısırlı istihbarat şefi Hasan Raşad ve BAE’den Reym El Haşimi gibi isimler bulunuyor.

Ancak bu kurulun da gerçek bir siyasi yetkiye sahip olmadığı, asıl kararların yukarıda alındığı belirtiliyor.

En altta Filistinliler: Hizmet var, egemenlik yok

Yapının en alt basamağında yer alan Gazze Ulusal Yönetim Komitesi, tamamen teknokratlardan oluşuyor. Ekonomi, sağlık, eğitim ve belediye hizmetleri gibi alanlarda görevli bu kadro, Gazze’deki günlük yaşamı idare etmekle yükümlü.

El Cezire'ye konuşan Gazzeli yazar Visam Afife, bu durumun Filistinlileri siyasi özne olmaktan çıkardığını vurguladı:

Filistinliler kanalizasyonu temizleyen, okulları onaran memurlara indirgenmiş durumda. Topraklarının geleceği hakkında tek bir söz hakları yok.

Uluslararası İstikrar Gücü: Güvenlik mi, yeni bir çatışma mı?

Planın askeri ayağında, ABD’li General Jasper Jeffers komutasında bir “Uluslararası İstikrar Gücü” öngörülüyor. Görevi ise “kalıcı silahsızlanma”. 

Bu madde, siyasi çözüm olmaksızın İsrail’in güvenlik ajandasını dayatmak anlamına geliyor ve Gazze’yi istikrara değil, uluslararasılaşmış bir iç çatışmaya sürükleme riski taşıyor.

Gazze'yi bir emlakçı devralırsa

Özetlenecek olursa, Trump'ın bu planına göre Gazze'de kararları ABD ve milyarderler alacak, bölge ülkeleri para ve koordinasyon sağlayacak, Filistinliler ise sadece "hizmet" üretecek.

Bir emlak patronu olan ABD Başkanı'nın bir zamanlar “saçma” diye alaya alınan yapay zekâ videosu bugün geriye dönüp bakıldığında bir fantezi değil, niyet beyanı gibi duruyor: Gazze’yi halkından, siyasetinden ve tarihinden arındırılmış bir yatırım alanına dönüştürme niyeti.

Trump'ın geçtiğimiz yıl yayınladığı yapay zeka videosu şöyleydi: