Afganistan’dan Irak’a ülkeleri işgal edip bombalarken bu ülkelere “demokrasi ve özgürlük” getirecekleri yalanını söyleyen ABD, şimdi de AB'den ve 59 ülkeden ithal ettiği ürünlere duyurduğu ek gümrük vergilerine “zorla çalıştırma yasağı” kılıfını buldu.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer bugün açıklanan yeni tarifelerle “insan hakları ihlali” diye nitelediği zorla çalıştırma uygulamasını düzeltmek için bir adım attıklarını savundu, “her yerdeki çalışanların refahını artıracaklarını” iddia etti.

Kasım'daki seçimler öncesinde Küba'ya saldırı tehditlerini tırmandırırken anti-komünist propagandada gaza basan Trump yönetiminin tarifelere bulduğu bu kılıfa Avrupa Birliği’nden gelen tepki de dikkat çekti.

Ek vergileri yeni bir “şok” olarak gördüklerini söyleyen AB Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas gerekçenin mantıklı olmadığını belirtti. AB’deki çalışma yasalarını ABD ile karşılaştıran Kallas “Bizim ücretli izinlerimiz var, işçilerimiz için çok iyi çalışma koşullarımız var” dedi.

Gerekçe ABD Ticaret Kanunu'nun 301. maddesi oldu

Trump yönetiminin bu adımı, ABD’nin yüzde 10’luk geçici küresel gümrük vergilerinin süresinin bugün itibariyle dolması üzerine atıldı.

Aralarında Çin ve AB’nin de bulunduğu 60 ticaret ortağına zorla çalıştırma yasağının etkili bir şekilde uygulanmadığı iddiasıyla yüzde 10 ila 12,5 arasında yeni ek gümrük vergileri getirildi.

Yeni tarifeler ABD Ticaret Kanunu’nun “zorla çalıştırma yasağı” getiren 301. maddesine dayandırıldı.

Türkiye de yüzde 12,5 ek gümrük vergisi getirilen ülkeler arasında yer aldı. Böylece ABD’nin Türkiye’ye uyguladığı tarife yüzde 10’dan yüzde 12,5’e yükselmiş oldu.

Yeni gümrük vergileri ABD'nin petrol, gaz, gübre gibi belirli ürünler muaf olmak üzere toplam ithalatının yüzde 99,4'ünü kapsıyor.

Yüksek Mahkeme Trump'ın geçen yıl duyurduğu yüzde 50'ye varan tarifeleri iptal etmişti

ABD Yüksek Mahkemesi Şubat ayında Trump’ın ABD’nin ticaret açığını küçültmek amacıyla ulusal acil durum yasası kapsamında geçen yıl yürürlüğe koyduğu yüzde 10 ila yüzde 50 arasındaki "karşılıklı" vergileri iptal etmişti.

1974 Ticaret Kanunu'nun 301. Maddesi kapsamında getirilen yeni vergiler, Yüksek Mahkeme'nin engeline rağmen yönetimin neredeyse tüm ABD ithalatı üzerinde taban bir gümrük vergisi seviyesini korumasına olanak tanıyor.

Yeni gümrük vergilerinin, 301. Madde'nin daha önceki hukuki itirazları aşmış olması sebebiyle Şubat ayında iptal edilenlere kıyasla daha az hukuki risk taşıması bekleniyor.

ABD Ticaret Temsilcisi: Bugünkü adım her yerdeki çalışanların refahını artıracak

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer yaptığı açıklamada, "Birleşik Devletler yaklaşık bir asırdır zorla çalıştırma yoluyla üretilen mallara ithalat yasağı uygulamaktadır ve bunu titizlikle yürütmektedir. Ticaret ortaklarımızın da aynısını yapmasının zamanı çoktan gelmiştir. Bugünkü adım, hem bir insan hakları ihlali hem de ticareti bozan bir uygulama olan bu durumu düzeltmeye başlayarak her yerdeki çalışanların refahını artıracaktır” dedi.

Türkiye’ye uygulanacak tarife 12,5'e yükseldi

Söz konusu gümrük vergisi, zorla çalıştırma yoluyla üretilen ürünlerin ithalatına yasak getiren, karşılıklı ticaret anlaşmalarıyla bu yasağı taahhüt eden veya kısmi rejim uygulayan ticaret ortaklarına yüzde 10, böyle bir ithalat yasağı getirmeyen ticaret ortaklarına ise yüzde 12,5 olarak uygulanacak.

ABD Ticaret Temsilciliği’nin 60 ekonomiye dair yayımladığı raporda aralarında Türkiye’nin de yer aldığı 54 ekonomi “zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatına yönelik bir yasağı uygulamakta ve etkin bir şekilde yürürlüğe koymakta başarısız" olarak nitelendi.

Geri kalan 6 ekonomi “Kanada, Ekvador, Avrupa Birliği, Endonezya, Meksika ve Pakistan) için ise “zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatına ilişkin yasağı etkili bir şekilde uygulamada başarısız” denildi.

Buna göre Arjantin, Bangladeş, Kamboçya, Kanada, Ekvador, El Salvador, Guatemala, Honduras, Hindistan, Endonezya, Ürdün, Malezya, Meksika, Pakistan, Sri Lanka, Trinidad ve Tobago ile Birleşik Krallık yüzde 10 oranında gümrük vergisine tabi olacak.

AB ve Tayvan ürünlerine 'En Çok Kayırılan Ülke' tarifesi

AB ve Tayvan menşeli ürünler için “En Çok Kayrılan Ülke” vergi oranı dikkate alınarak toplam vergi yükü yüzde 10, Japonya, Güney Kore ve İsviçre ürünleri için ise yüzde 12,5 olacak.

Gümrük vergisinin yüzde 12,5 olarak uygulanacağı ülkeler arasında Türkiye de yer aldı. Türkiye’nin dışında bu oranın uygulanacağı ülkeler şöyle: Çin, Hong Kong, Avustralya, Yeni Zelanda, Filipinler, Singapur, Tayland, Vietnam, Rusya, Norveç, Kazakistan, Bahreyn, Mısır, Irak, İsrail, Kuveyt, Libya, Fas, Umman, Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Cezayir, Angola, Nijerya, Güney Afrika, Bahamalar, Brezilya, Şili, Kolombiya, Kosta Rika, Dominik Cumhuriyeti, Guyana, Nikaragua, Peru, Uruguay, Venezuela.

Söz konusu vergiler 24 Temmuz itibarıyla ABD'ye giren veya depodan çekilen ürünler için geçerli olacak.

Karara AB’den ilk tepki: ‘Bizim iş kanunlarımız ABD’den daha iyi’

Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, birliğin yeni vergileri bir “şok” olarak gördüğünü ve Washington'ın gerekçesinin mantıklı olmadığını söyledi.

Manila'daki ASEAN toplantıları kapsamında Reuters'a konuşan Kallas, "Bizim iş yasalarımızı ABD’ninkilerle karşılaştırırsanız: Bizim ücretli izinlerimiz var, çalışanlarımız için çok iyi çalışma koşullarımız var, bu yüzden bu gerekçenin pek bir temeli yok" ifadelerini kullandı.

Avustralya ve Brezilya yeni vergileri haksız olarak nitelendirip kaldırılmasını talep edeceklerini belirtirken, Norveç vergilerin "hiçbir dayanağı olmadığını" söyledi.

Kanada ise önümüzdeki hafta bir görüşme yapılacağını ve ABD ile sorunu çözmek için “yapıcı bir şekilde” temas kurmaya devam edeceklerini duyurdu.

Muafiyet listesi: Petrol, gaz, gübre, çelik, alüminyum, bakır, uçak parçaları, kritik mineraller...

Reuters’a konuşan ticaret avukatı ve eski Ticaret Bakanlığı yetkilisi Ryan Majerus ise yeni tarifelerin 301. Maddeye dayandırılmasının mahkemede itirazların yolunu engellebileceğini belirterek “Bu adeta bir balyoz. Aynı zamanda yüzde 10'luk taban seviyeyi korumayı amaçlıyor ve bu konu mahkemeye taşındığında kendilerini iyi koruyacaklarını düşünüyorlar" değerlendirmesinde bulundu.

Yetkiliye göre petrol ve gaz, gübre, belirli gıda maddeleri ile otomobil, çelik, alüminyum ve bakır gibi 232. Madde ulusal güvenlik vergilerine halihazırda tabi olan ürünler de dahil olmak üzere birçok mal vergilerden muaf tutulacak. Uçaklar ve parçaları ile kritik mineraller de muaf tutulacak.

Kuzey Amerika'daki son derece entegre tedarik zinciri ve bu ürünlerdeki yüksek ABD girdisi oranı nedeniyle, ABD-Meksika-Kanada Ticaret Anlaşması'na uygun olan diğer mallar da vergilerden muaf olacak.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.