ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa’daki NATO müttefiklerini İran’a saldırılarda yardımcı olmamakla suçlaması ve ardından Avrupa’daki askeri güçlerini geri çekme kararı Ankara’da Temmuz’da düzenlenecek NATO Zirvesi’nin iç gerilim başlıklarından biri olacak.

Ancak Trump’ın dün yaptığı bir açıklamayla Polonya’ya 5 bin ek ABD askeri gönderme kararını duyurması ittifak içinde ABD-Avrupa gerilimini yatıştırıcı bir hamle olarak görüldü.

NATO Dışişleri Bakanları İsveç’in Helsingborg kentinde 7-8 Temmuz’da Ankara’da yapılacak liderler zirvesinin hazırlıklarını tamamlamak için bir araya geldi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın da katıldığı toplantıda ittifak üyesi ülkelerin bakanları ABD’nin Polonya’ya 5 bin ek ABD askeri kararını memnuniyetle karşıladı.

'Trump hayal kırıklığına uğradı' diyen Rubio, Ankara'daki zirveyi işaret etti 

Bugünkü toplantıya katılan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio toplantı girişinde basına yaptığı açıklamada Ankara’daki zirvenin “tarihin en önemli liderlerden zirvelerinden biri olacağını” söyledi.

Trump’ın NATO müttefiklerinden bazılarının “ABD’nin Ortadoğu’daki operasyonlarına verdikleri tepkiden” hayal kırıklığına uğradığını dile getiren Rubio, bu konunun liderler düzeyinde ele alınması gerektiğini belirterek Ankara’da yapılacak zirveyi işaret etti.

“Bu arada işbirliğine devam ettiğimiz alanlar var” diyen Rubio, Trump’ın dün gece Polonya'ya asker konuşlandırmayla ilgili açıklamasını hatırlattı.

ABD'nin kuvvet konuşlandırma açısından yerine getirmesi gereken küresel taahhütlerinin devam ettiği söyleyen Rubio, “Birliklerimizi nereye yerleştireceğimizi sürekli yeniden incelememiz gerekiyor. Bu cezalandırıcı bir şey değil” diye konuştu.

İran'la görüşmelerde 'hafif bir ilerleme'

Toplantıda İran konusunun da konuşulmasını tahmin ettiğini söyleyen Rubio, Pakistan arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerde “hafif bir ilerleme” kaydedildiğini söyledi.

Rubio “Abartmak istemiyorum ama biraz hareketlilik oldu ve bu iyi bir şey. Temel prensipler aynı kalıyor. İran asla nükleer silaha sahip olamaz. Bunu başarmak için yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum sorununu ele almamız gerekecek" diye konuştu. ABD Dışişleri Bakanı ayrıca Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerden İran’ın ücret almasını kabul etmeyeceklerini belirtti.

Rutte’den ABD’ye azami destek sözü: ‘Romanya üslerini kullandırmak için mevzuatını bile değiştirdi’

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de toplantı girişinde basına yaptığı açıklamada “Bugün odaklanacağımız konu büyük ölçüde Ankara Zirvesi olacak” dedi.

7-8 Temmuz'da Ankara'da yapılacak NATO Zirvesi'nin gündemini "herhangi bir düşmana karşı caydırıcı olmak ve kendimizi savunmak için paranın mevcut olduğundan emin olmak" olarak özetleyen Rutte, müttefiklerin savunma harcamalarını artırdığını belirterek, "Para harika ama sonra onu harcamamız gerekiyor" diyerek “savunma” sanayi üretimine dikkati çekti.

Ankara'da görüşülecek diğer bir konunun da "Ukrayna'yı mücadelede tutmak" olacağını söyleyen Rutte dışişleri bakanlarının bugün Helsingborg'daki ana oturumda İran da dahil olmak üzere Ortadoğu ile ilgili tüm gelişmeleri görüşeceklerini bildirdi.

Son iki ayda Avrupa hükümetlerinin ABD üslerinin kullanımı konusunda taahhütlerine uyduğunu ifade eden Rutte, Avrupalı müttefiklerin oynadığı rol konusunda şunları kaydetti

Geçen hafta Bükreş'teydim ve bizzat gördüm ve biliyorsunuz ki Romanya hükümeti bunu mümkün kılmak için mevzuatı bile değiştirmek zorunda kaldı ve bence bunu 1-2 gün içinde yaptı. Aynı şey Bulgaristan, Portekiz, Yunanistan için de geçerli, ayrıca İtalya, İngiltere, Fransa ve Almanya gibi daha büyük ülkeler de öyle. Yani hepsi üslerini kullanıma açma konusunda ikili taahhütlere dayanarak ABD'nin bekleyebileceği şeyleri yapıyorlar.”

Rutte, Hürmüz Boğazı'na ilişkin de birçok Avrupa ülkesinin mayın temizleme ekipmanları, mayın temizleme gemileri, insansız mayın temizleme sistemleri gibi kilit gemilerini ve diğer ekipmanlarını harekat bölgesine yakın bir yere konuşlandırdığına değinerek, "Böylece bir sonraki aşamada, Avrupa müttefikleri olarak ABD'ye azami ölçüde yardımcı olabiliriz ve burada söz konusu olan Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünün sağlanması için elimizden gelenin en iyisini yapabiliriz" dedi.

Rutte, Trump'ın dün gece yaptığı Polonya'ya ilave 5 bin asker açıklamasıyla ilgili ise şunları kaydetti:

Komutanlarımız tüm detaylar üzerinde çalışıyor ancak elbette bunu memnuniyetle karşılıyorum. Ancak açıkça belirtelim ki izlediğimiz yol, daha güçlü bir Avrupa ve daha güçlü bir NATO'dur. Bu da zamanla, adım adım, uzun zamandır olduğu gibi sadece tek bir müttefike, yani ABD'ye olan bağımlılığımızı azaltacağımız anlamına gelir. Böylece onlar da bizim çıkarımıza olan diğer önceliklere daha fazla yönelme imkanına ve seçeneğine sahip olurlar. Ancak elbette dünkü açıklamayı çok memnuniyetle karşılıyorum.”

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.